آموزش عالی
1. تبادلات بینافرهنگی در بین‌المللی‌شدن آموزش‌عالی؛ تجارب دانشجویان دکتری خارجی شاغل به تحصیل در ایران

زهرا نیک نام

دوره 12، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 123-152

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2019.2140.2662

چکیده
  هدف این مقاله توصیف و تفسیر تجارب زیسته دانشجویان دکتری خارجی شاغل به تحصیل در ایران از زندگی و تحصیل است. چالش‌ها و دشواری‌هایی که دانشجویان دکتری خارجی با آن مواجه می‌شوند، می‌‌تواند در شکل‌گیری هویت دانشگاهی و احساس تعلق آنان به اجتماع علمی و معرفتی و نیز فرهنگی که در آن تحصیل می‌‌کند مانع به‌وجود آورد. خاستگاه نظری پشتیبان ...  بیشتر

آموزش عالی
2. تحلیل جامعه‌شناختی روندهای مؤثر بر شکل‌گیری ایدۀ انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌ها و شناسایی اسلوب‌های بیانی آن تا مقطع غلبۀ گفتار اسلامی‌کردن

قاسم زائری؛ حاجیه محمدعلی زاده

دوره 12، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 61-91

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2019.1948.2521

چکیده
  این مقاله درصدد بررسی چگونگی وقوع رخداد انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌ها(‌‌63‌ـ‌1359) تا مقطع تفوق گفتار اسلامی‌کردن است. نکتۀ مهم، تاریخی‌بودن ایدۀ انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌هاست: این ایده محصول یک نقطۀ زمانی‌ـ‌مکانی معین نیست بلکه محصول شرایط تاریخی مواجهه و زیست نیروهای انقلابی با تجربه‌های متکثر و گاه متعارضی نظیر انقلاب فرهنگی ...  بیشتر

آموزش عالی
3. تبیین فرایند تکامل هویت حرفه‌ای؛ در بین دانشجویان دوره دکترای علوم اجتماعی در ایران

ابوعلی ودادهیر؛ آمنه صدیقیان بیدگلی؛ قاسم جعفری

دوره 10، شماره 2 ، تابستان 1396، ، صفحه 89-118

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2017.1433.2150

چکیده
  مقاله حاضر با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد (زمینه‌ای) اشتراوس و کوربین به بررسی نحوه تشکیل هویت حرفه‌ای در میان دانشجویان رشته علوم اجتماعی دانشگاه‌های وزارت علوم پرداخته است. این پژوهش از نوع پژوهش‌های کیفی بوده که با روش نمونه‌گیری نظری و تکنیک اشباع نظری انجام شده است. جامعه آماری پژوهش، 528 نفر بوده که با 22 نفر از آن‌ها به ...  بیشتر

آموزش عالی
4. بررسی چالش‌های فرهنگی‌ـ‌اجتماعی و منابع انسانی فراروی توسعه فناوری اطلاعات در آموزش عالی ایران از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی

محمد رحمان پور؛ محمدجواد لیاقتدار؛ ابراهیم افشار

دوره 10، شماره 2 ، تابستان 1396، ، صفحه 151-181

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2017.1460.2172

چکیده
  هدف پژوهش حاضر، بررسی چالش‌های فرهنگی‌ـ‌اجتماعی و منابع انسانی فراروی توسعه فناوری اطلاعات در آموزش عالی ایران بود. جامعه آماری پژوهش، کلیۀ دانشجویان تحصیلات تکمیلی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های دولتی وابسته به وزارت علوم در سال تحصیلی 1390-1389 است. در مرحله نخست، شش دانشگاه تهران، علامه طباطبایی، صنعتی شریف، اصفهان، شیراز و کردستان ...  بیشتر

آموزش عالی
5. گرایش به مصرف مواد مخدر در بین دانشجویان: مقایسه دانشجویان بومی و غیربومی

سیدهادی مرجائی؛ فاطمه غلامرضاکاشی

دوره 10، شماره 2 ، تابستان 1396، ، صفحه 183-210

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2017.1630.2288

چکیده
  مقاله حاضر به بررسی وضعیت گرایش به مصرف مواد مخدر در بین دانشجویان بومی (تهرانی) و غیربومی (ساکن در خوابگاه‌ها) در دانشگاه‌های تهران، پیش از اجرای طرح بومی‌گزینی در دانشگاه‌ها می‌پردازد. در این پژوهش، اطلاعات اولیۀ دو تحقیق 1. طرح شیوع‌شناسی مصرف مواد مخدر (نمونه دانشجویان دانشگاه‌های تهران) (سراج‌زاده، 1383) با 1750 نفر نمونه؛ و 2. ...  بیشتر

جامعه شناسی
6. مطالعه وضعیت نگرشی دانشجویان در مورد فضای اداری در حوزه عمومی دانشگاه

سیدمهدی اعتمادی‌فر

دوره 10، شماره 2 ، تابستان 1396، ، صفحه 65-88

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2017.1463.2174

چکیده
  با توجه به اهمیت فضای دانشگاه به‌طور عام، و فضای اداری آن، به‌طور خاص ــ ‌به‌عنوان نخستین فضایی که دانشجویان از زمان ورود تا پایان تحصیلات خود با آن سروکار دارند ــ در مقاله حاضر، نگرش دانشجویان در این زمینه بررسی شده است. کیفیت نگرش دانشجویان به فضاهای اداری در حوزه عمومی دانشگاه، و زمینه‌های ذهنی و مقوله‌های مشترک میان دانشجویان، ...  بیشتر

آموزش عالی
7. جامعه‌شناسی برنامه‌های درسی پنهان

علیرضا مرادی

دوره 10، شماره 2 ، تابستان 1396، ، صفحه 31-64

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2017.1456.2167

چکیده
  برنامه‌های درسی علاوه‌بر دانش تخصصی خود، پیام‌های ضمنی‌ای را درباره ارزش‌ها، نگرش‌ها، و قواعد رفتاری به فراگیران منتقل می‌کنند که بر کردار و تلقی‌های آن‌ها تأثیر می‌‌گذارد. مقاله حاضر، به بررسی این مسئله می‌پردازد که «هریک از نظریه‌ها یا چشم‌اندازهای نظری جامعه‌شناسی، برنامه پنهان درسی را چگونه تبیین می‌کند؟» بر ...  بیشتر

آموزش عالی
8. بررسی انطباق نظری و رفتاری در هنجارهای اخلاق علمی دانشجویان

شهلا خلفی؛ محمدرضا جوادی یگانه؛ مهرداد نوابخش

دوره 9، شماره 3 ، پاییز 1395، ، صفحه 31-55

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.320

چکیده
  هدف از بررسی موضوع مقاله حاضر که از نظریۀ رشد اخلاقی، نظریۀ مرتن، نظریۀ پارسونز، نظریۀ گافمن، نظریۀ تعارض درون‌نقشی دارندورف و نظریۀ معیارهای اخلاق علمی رزنیک بهره گرفته است، دست‌یابی به ترجیحات نظری و رفتاری مربوط به هنجارهای اخلاق علمی دانشجویان دکتری و میزان انطباق و عدم انطباق آنها است. در این پژوهش با روش پیمایش به‌وسیلۀ پرسشنامه ...  بیشتر

جامعه شناسی
9. شادی در ساختار معنایی حاکم بر نظام آموزشی

سیدضیاء هاشمی؛ محمد رضایی؛ سپیده اکبرپوران

دوره 9، شماره 3 ، پاییز 1395، ، صفحه 180-202

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.325

چکیده
  وضعیت ملالت‌‌آور و کسالت‌بار مدارس، سیاست‌گذاری برای افزایش شادی و نشاط را ناگزیر کرده است. موفقیت این سیاست‌ها، پیش از همه در گرو وجود معنایی روشن و فهمی مشترک از شادی است. این مقاله با تکیه بر ابهام موجود در این حوزه، استخراج «معنا/ معانی حاکم بر مفهوم شادی در ساختار معنایی حاکم بر آموزش و پرورش» را موضوع اصلی کار خود قرار ...  بیشتر

آموزش عالی
10. کیفیت زندگی دانشگاهی از دیدگاه دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران

رضا مهدی

دوره 9، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 49-73

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.307

چکیده
  کیفیت زندگی دانشگاهی و احساس رضایت کلی دانشجویان کلیاتی از زندگی دانشگاهی هستند که بر اساس نظریۀ تسری، از بخش‌های گوناگون تأثیر می‌پذیرند. این پژوهش با هدف ارزیابی کیفیت زندگی تحصیلی دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران انجام شده است، هدفی توسعه‌ای دارد و گردآوری داده‌های آن پیمایشی‌ست. جامعۀ آماری این پژوهش، ...  بیشتر

آموزش عالی
11. رواسازی میان‌فرهنگی مقیاس چندبُعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده در دانشجویان ایرانی و سوئدی

امید شکری؛ رضا کرمی نوری؛ محمدتقی فراهانی؛ علیرضا مرادی

دوره 9، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 75-100

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.308

چکیده
  این پژوهش با هدف رواسازی میان‌فرهنگی مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده (ام‎پی‌اس‌اس) در گروهی از دانشجویان ایرانی و سوئدی انجام شد. در مطالعة حاضر، 212 دانشجوی کارشناسی (112 ایرانی و 100 سوئدی) به مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده پاسخ دادند. به‌منظور بررسی تغییرناپذیری عاملی ام‎پی‌اس‌اس در دو گروه از تحلیل عاملی تأییدی ...  بیشتر

آموزش عالی
12. تیپ‌شناسی نحوۀ مواجهۀ روشنفکران و نخبگان ایرانی با تمدن غرب

غلامرضا خواجه‌سروی؛ رضا صمیم؛ رضا کاوند

دوره 9، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 131-158

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.310

چکیده
  این مقاله تلاش می‌‎کند با تمرکز بر مدرنیته به‌عنوان اصلی‌ترین نمود و سیمای تمدن غرب، صورت‌های متکثر رویارویی و مواجهۀ ایرانیان با این تمدن را قالب‌بندی کند. به این منظور، ابتدا بر مفهوم مدرنیسم به‌عنوان مهم‌ترین جلوۀ تمدن غرب لااقل از نظر بازنمایی نزد جامعۀ ایرانی متمرکز شده است. سپس، با استفاده از روش تفسیری به کار گرفته شده ...  بیشتر

آموزش عالی
13. چالش کیفیت رسالة دکتری در ایران بر اساس مفهوم زنجیرة ارزش

فیروزه اصغری؛ محمدعلی نعمتی

دوره 9، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 159-191

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.311

چکیده
  یکی از اهداف اصلی پژوهش‌های دانشگاهی، پاسخ به نیازهای علمی جامعه است. در وهلۀ نخست، آنچه موجب اعتماد و ایجاد ارزش به‌منظور بهره‌مندی از این پژوهش‌ها توسط ذی‌نفعان می‌شود، کیفیت علمی آنهاست. درصد قابل توجهی از پژوهش‌های انجام‌شده در دانشگاه‌ها، رساله‌های دورة دکتری هستند که با صرف زمان و بودجۀ قابل توجه توسط دانشجویان این دوره ...  بیشتر

آموزش عالی
14. تحصیل در آن سوی مرزها: مردم نگاری‌ تردید دانشجویان ایرانی در آلمان

احمد نادری؛ رضا بیات

دوره 9، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 1-28

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.305

چکیده
  این پژوهش مردم‌نگارانه، تجربۀ زیستۀ دانشجویان ایرانی از مهاجرت تحصیلی‌شان به آلمان را مورد بررسی قرار داده و بر آن است که معانی ذهنی کنشگران را با توجه به پرسش‌های پژوهش فهم کند. برای رسیدن به این هدف از مشاهده، مشاهدۀ مشارکتی، مصاحبۀ عمیق و مصاحبۀ گروهی بهره گرفته شده است. می‌توان گفت دانشجویی که برای ادامۀ تحصیل به کشور دیگری ...  بیشتر

آموزش عالی
15. عوامل مؤثر بر ناراستی‌های‌ دانشگاهی در فضای آموزش علوم اجتماعی (مطالعة موردی دانشگاه‌های دولتی تهران)

معصومه قاراخانی؛ سید آیت‌الله میرزایی

دوره 9، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 29-48

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.306

چکیده
  ناراستی‌‌ دانشگاهی یکی از مسائل مهم در نظام آموزش عالی ایران است و کاهش یا پیشگیری از آن مستلزم شناسایی عوامل مؤثر در بروز آن است. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر بروز ناراستی‌های دانشگاهی در فضای علوم اجتماعی ایران، برداشت دانشجویان دورة دکتری این حوزه را که دارای تجربة جامعه‌پذیری علمی طولانی‌تری در فرایند آموزش هستند ...  بیشتر

آموزش عالی
16. آغاز و فرجام ایده فرانسوی وحدت ملی در آموزش نوین ایران

رضا ماحوزی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 تیر 1399

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2315.2796

چکیده
  اینکه چرا و چگونه نظام آموزشی نوین ایران که بالاتفاق با افتتاح دارالفنون در سال ۱۲۳۰ شمسی آغاز گردیده است به‌تدریج تحت نفوذ نظام آموزشی فرانسه قرار گرفت و این که این هژمونی فرهنگی تا کی و چه سطحی ادامه یافت و چه شئونی از نظام آموزشی نوین ایران را درگیر کرد، پرسش‌هایی است که این نوشتار تلاش دارد بر پایه گزارش‌های تاریخی و اسناد و تحلیل‌های ...  بیشتر

آموزش عالی
17. دشواری‌های زنان برای ورود به حرفۀ دانشگاهی

خدیجه کشاورز؛ خدیجه کشاورز

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 تیر 1399

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2299.2784

چکیده
  این مقاله نشان می‌دهد که با وجود برابری نسبی تعداد دختران و پسران دانشجو در دانشگاه‌های ایران در دهۀ اخیر، جهان دانشگاهی در ایران همچنان جهانی مردانه باقی مانده است. به طوری که شاهد پایداری شکاف جنسیتی در میان اعضای هیئت علمی در مراتب مختلف دانشگاهی در دهه‌های اخیر هستیم. وجود این شکاف جنسیتی نشان دهنده دشواری دسترسی به حرفه ...  بیشتر