آموزش عالی
126. تحلیل جامعه‌شناختی روندهای مؤثر بر شکل‌گیری ایدۀ انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌ها و شناسایی اسلوب‌های بیانی آن تا مقطع غلبۀ گفتار اسلامی‌کردن

قاسم زائری؛ حاجیه محمدعلی زاده

دوره 12، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 61-91

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2019.1948.2521

چکیده
  این مقاله درصدد بررسی چگونگی وقوع رخداد انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌ها(‌‌63‌ـ‌1359) تا مقطع تفوق گفتار اسلامی‌کردن است. نکتۀ مهم، تاریخی‌بودن ایدۀ انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌هاست: این ایده محصول یک نقطۀ زمانی‌ـ‌مکانی معین نیست بلکه محصول شرایط تاریخی مواجهه و زیست نیروهای انقلابی با تجربه‌های متکثر و گاه متعارضی نظیر انقلاب فرهنگی ...  بیشتر

127. علم و فرهنگ: تأملی بر مهم ترین تحلیل های فرهنگی در جامعه شناسی علم و فناوری

علی ربانی؛ زهرا ماهر

دوره 5، شماره 1 ، بهار 1391، ، صفحه 63-89

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2012.17.003

چکیده
  در گذشته اکثر جامعه شناسان علم و فناوری، تلاش های اندکی برای وارد شدن به حوزه رسمی جامعه شناسی فرهنگ انجام داده و حتی در برابر تحلیل های فرهنگی مقاومت می کردند. جامعه شناسان فرهنگ نیز در زمینه فرایند تولید علم و فناوری، تحلیل های ناچیزی ارائه می دادند. این در حالی است که ویژگی عمده جامعه شناسی معرفت و علم جدید تأکید بر فرهنگ و تحلیل ...  بیشتر

128. سبک زندگی و پوشش زنان در شهر تهران

نفیسه حمیدی؛ مهدی فرجی

دوره 1، شماره 1 ، بهار 1387، ، صفحه 65-92

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2008.01.003

چکیده
  مقاله حاضر به دنبال یافتن سبک‌های زندگی متفاوتی است که در پوشش زنان در تهران به چشم می‌خورد. برای این منظور، به توصیف نوع پوشش زنان در محیط‌های اجتماعی گوناگون و برخی مؤلفه‌های زندگی آنان، نظیر میزان و درآمد و سرمایه‌های اقتصادی و فرهنگی، پرداخته شده است. پرسش اصلی ما در این مقاله این است که در جامعه ما چه نوع پوشش‌هایی وجود دارد ...  بیشتر

129. خانواده و هویت ملی، بررسی موردی دانش آموزان شهر یزد

اکبر زارع شاه ‌آبادی؛ شیوا صادقی

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1391، ، صفحه 65-87

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2012.18.003

چکیده
  مساله هویت ملی نوجوانان با توجه به نقش سازنده آنان در سرنوشت آینده کشور اهمیت زیادی دارد. هویت ملی از این نظر اهمیت دارد که بر تمامی حوزه ها از جمله فرهنگ، اجتماع و سیاست و حتی اقتصاد سایه افکنده و خانواده به سبب الگوگیری نوجوانان از والدین، می تواند از عوامل موثر در این زمینه باشد. هدف از این مقاله بررسی تاثیر خانواده در شکل گیری هویت ...  بیشتر

جامعه شناسی
130. مطالعه وضعیت نگرشی دانشجویان در مورد فضای اداری در حوزه عمومی دانشگاه

سیدمهدی اعتمادی‌فر

دوره 10، شماره 2 ، تابستان 1396، ، صفحه 65-88

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2017.1463.2174

چکیده
  با توجه به اهمیت فضای دانشگاه به‌طور عام، و فضای اداری آن، به‌طور خاص ــ ‌به‌عنوان نخستین فضایی که دانشجویان از زمان ورود تا پایان تحصیلات خود با آن سروکار دارند ــ در مقاله حاضر، نگرش دانشجویان در این زمینه بررسی شده است. کیفیت نگرش دانشجویان به فضاهای اداری در حوزه عمومی دانشگاه، و زمینه‌های ذهنی و مقوله‌های مشترک میان دانشجویان، ...  بیشتر

131. تاثیر برچسب زنی بر گرایش دانشجویان به رفتارهای انحرافی

اکبر علیوردی نیا؛ حیدر جانعلیزاده چوب بستی؛ رقیه توحیدیان

دوره 6، شماره 2 ، تابستان 1392، ، صفحه 67-90

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2013.22.003

چکیده
  برچسب زنی انحرافات بعدی را با ترغیب کردن یک هویت منحرف افزایش می دهد. در میان فرآیندهای کنش متقابل نمادی، داغ ننگ یک منحرف، خود پنداره ای تولید می کند که نهایتا مشوق انحرافات بعدی می شود. تحقیق حاضر به دنبال بررسی تاثیر برچسب زنی بر گرایش دانشجویان به رفتارهای انحرافی است. روش تحقیق به صورت پیمایشی بوده است و 410 نفر از دانشجویان دانشگاه ...  بیشتر

جامعه شناسی
132. تحلیل تحولات نگرشی مؤثر بر روابط اجتماعی اعضای گروه معنویت‌گرای نوین فرادرمانی

نفیسه جابریان؛ علی ربیعی؛ حسن محدثی گیلوایی؛ محمد جواد زاهدی مازندرانی

دوره 12، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 67-100

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2019.2009.2572

چکیده
  مقالۀ حاضر، پژوهشی در راستای تحلیل تحولات نگرشی در روابط اجتماعی افرادی است که در مجموعۀ معنویت‌گرای فرادرمانی مشارکت داشته‌اند. این مقاله، پژوهشی تحلیلی‌ـ‌توصیفی است که به روش نظریۀ پهنه‌محور بر روی چهارده نفر از اعضای پیوسته فعال و غیرفعال و گسسته این مجموعه انجام شده است. نتایج تحلیل‌ها نشان می‌دهد که تغییرات در بین دو گروه ...  بیشتر

جامعه شناسی
133. تشیّع پساصدام و پایان سندرم حسرت جغرافیای مقدس در تشیّع؛ جامعهٔ شیعی به‌مثابه جامعه‌ای در فراغ

جبار رحمانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 تیر 1399

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2597.3018

چکیده
  نظام‌های دینی در بسترهای جغرافیایی گسترش پیدا می‌کنند و از این طریق صورت‌بندی‌های تاریخی و جغرافیایی خاص خودشان را شکل می‌دهند. به‌طور عمده، درک و تحلیل‌های موجود از صورت‌بندی تشیّع، حول محور زمانی و تحوّلات تاریخی آن است. نگارنده در این مقاله تلاش کرده است تا به این وجه از صورت‌بندی هویت شیعی با تأکید بر تحوّلات اخیر،‌ بالاخص ...  بیشتر

جامعه شناسی
134. تأملـی در آرایـش نیروهـای اجتماعـی و تحـول گفتمان‌هـای هویـت قومـی در بلوچستـان ایـران

احمد نادری؛ بهروز روستاخیز؛ ابراهیم فیاض؛ محمدعثمان حسین بر

دوره 11، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 69-102

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2018.1811.2420

چکیده
  تأمل در آرایش نیروهای اجتماعی و جریان‌های اندیشه‌ای گوناگون که در هر جامعه قومی، چشم‌انداز هویتی ویژه‌ای را توسعه می‌دهند، تأییدگر این نکته است که امر قومی به‌طور عام و مسئله هویت قومی به‌طور خاص، پدیده‌ای اجتماعی است که می‌تواند زمینه‌ساز مناقشه‌های اساساً گفتمانی باشد. پژوهش حاضر برمبنای چنین درکی و با توجه به ضرورت فهم ...  بیشتر

135. توسعه گردشگری و تغییر الگوهای فرهنگی در نواحی روستایی (مورد مطالعه: روستای آسیاب‌سر، شهرستان بهشهر، استان مازندران)

مهدی کروبی؛ شیما بذرافشان

دوره 8، شماره 2 ، تابستان 1394، ، صفحه 73-94

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2015.30.003

چکیده
  یکی از انواع گردشگری که در کشور ما همواره افراد زیادی را به خود جذب می‌کند، گردشگری روستایی است. گردشگری پدیده‌ای است که باعث افزایش تعاملات اجتماعی می‌شود و افزایش تعاملات اجتماعی می‌تواند نگرش و رفتار افراد را تحت تأثیر قرار دهد و گسترش این امر امکان تغییرات فرهنگی را فراهم می‌‌‌کند. روستای آسیاب‌سر واقع در استان مازندران در ...  بیشتر

آموزش عالی
136. همنشینی الگوی آموزش فرانسوی و ایدهٔ وحدت ملّی در آموزش نوین ایران: از مشروطه تا شهریور۱۳۲۰

رضا ماحوزی

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 73-96

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2315.2796

چکیده
  اینکه چرا و چگونه نظام آموزشی نوین ایران، که هم‌زمان با افتتاح دارالفنون در سال ۱۲۳۰ شمسی آغاز شد، به‌تدریج تحت نفوذ نظام آموزشی فرانسه قرار گرفت اما در اواخر قاجار و در تمام دوره پهلوی اول به دامن ملّی‌گرایی غلطید، و اینکه این دو زمینهٔ صوری و محتوایی از چه زمانی و با چه کیفیتی نظام آموزشی نوین ایران را درگیر کرد، موضوعی است که این ...  بیشتر

137. نمایش دیگری:

حسین میرزایی؛ امین پروین

دوره 3، شماره 1 ، بهار 1389، ، صفحه 77-105

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2010.09.003

چکیده
  در سال‌های اخیر مطالعۀ «دیگری» و «نمایش دیگری» به صورت مستقل در سنت مطالعات فرهنگی به‌خصوص نزد محققانِ «مرکز مطالعات فرهنگی بیرمنگام» همچون استوارت هال اهمیت یافته و از آن به عنوان دریچه‌ای برای شناخت خود، جامعه و فرهنگ خودی استفاده می‌شود. شرق‌شناسی ادوارد سعید و غرب و بقیه استوارت هال دو نمونۀ درخشان چنین مطالعه‌ای ...  بیشتر

138. بررسی رابطة استفاده از اینترنت با نگرش به دوستی اینترنتی با جنس مخالف (مطالعة موردی دانشجویان دانشگاه گیلان)

محمدامین کنعانی؛ حمیده محمدزاده؛ فاطمه محمدزاده

دوره 7، شماره 4 ، زمستان 1393، ، صفحه 84-63

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2014.28.003

چکیده
  اینترنت در حال دگرگون ساختن سیمای زندگی روزمرۀ جوامع، به­ویژه در میان قشر جوان است. جاذبۀ اینترنت باعث شده است که بسیاری از جوانان به جای تعاملات و دوستی‌های رو در رو به سمت دوستی‌ها و روابط اینترنتی کشیده شوند. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطۀ استفاده از اینترنت با نگرش به دوستی اینترنتی با جنس مخالف در بین دانشجویان با تکیه بر دیدگاه‌های ...  بیشتر

139. مطالعه تطبیقی ارزش‌ها و هنجارها و رابطه آنها با آنومی؛ مطالعه موردی دانشجویان ساکن درخوابگاه‌های دانشگاه گیلان

نادر افقی؛ عباس صادقی

دوره 2، شماره 4 ، زمستان 1388، ، صفحه 65-106

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2009.08.003

چکیده
  هدف از انجام تحقیق حاضر، بررسی ارزش‌ها و هنجارها در میان دانشجویان ساکن خوابگاه‌های دانشگاه گیلان در سال تحصیلی 86- 1385 است. به منظور شناسایی دقیق ارزش‌ها و هنجارهای مذکور و نیز تحلیل جامع‌تر، 11 سازه طراحی شده که 10 سازه مربوط به متغیر مستقل (پیش‌بین) و 1 سازه نیز به نام آنومی مربوط به متغیر وابسته (ملاک) بودند. نوع تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی ...  بیشتر

علوم اجتماعی و ارتباطات
140. نقش تفاوت‌های فرهنگی و هویتی در خودابرازی کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی؛ مورد مطالعه،‌دانشجویان دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر و صنعتی شریف

حمیده مولایی؛ زهرا مجدی زاده

دوره 10، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 67-87

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2018.1445.2159

چکیده
  شبکه‌های اجتماعی، با قابلیت‌های خاص خود ازجمله مخاطب‌محوری، مشارکتی و تعاملی بودن، امکان گمنامی، و نظارت ناکافی، امکانات بالقوه‌ای را برای خودابرازی کاربران فراهم کرده‌اند. باوجود‌این، تفاوت‌های فرهنگی، در چگونگی خودابرازی کاربران در شبکه‌های اجتماعی تأثیرگذار است. این مقاله نقش تفاوت‌های فرهنگی را در خودابرازی دانشجویان ...  بیشتر

141. مطالعه رابطه سبک زندگی و هویت اجتماعی (مطالعه موردی: جوانان شهر بندرعباس)

بیژن خواجه نوری؛ لیلا پرنیان؛ صغری همت

دوره 7، شماره 1 ، بهار 1393، ، صفحه 69-94

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2014.25.004

چکیده
  هدف این مطالعه بررسی رابطه سبک زندگی و هویت اجتماعی جوانان شهر بندرعباس بوده است. در این مقاله تلاش شده است که ضمن توجه به مطالعات و نظریات پیشین، هویت اجتماعی جوانان در عرصه فرآیند جهانی‌شدن مورد مطالعه قرار گیرد. از آ‌‌‌نجا که این فرآیند، ابعاد مختلفی را در بر می‌گیرد، در اینجا به مطالعه ارتباط سبک زندگی به‌عنوان پدیده‌ای مدرن ...  بیشتر

142. رهیافتی فرهنگی بر پدیدة قمه‌زنی شهروندان خمینی‌شهر

رسول ربانی؛ سیدعلی هاشمیان فر؛ محمد گنجی

دوره 3، شماره 3 ، پاییز 1389، ، صفحه 71-103

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2010.11.004

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف تبیین وضعیت قمه‌زنی در خمینی‌شهر اصفهان، به نقش عوامل فرهنگی مؤثر بر این پدیده می‌پردازد. جامعه آماری این تحقیق، مردم خمینی‌شهر (قمه‌زنان، تماشاچیان و افراد عادی) است که 411 نفر از آنها به عنوان حجم نمونه انتخاب شده‌اند که از این میان، 69/8درصد مذکر و 30/2 درصد مؤنث بوده‌اند. روش تحقیق، از نوع پیمایش و شیوة نمونه‌گیری ...  بیشتر

143. بررسی نقش مدارس اسلامی در تقویت فرهنگ حجاب از منظر سرمایه اجتماعی

ابوالفضل شکوری؛ جلیل دارا

دوره 4، شماره 3 ، پاییز 1390، ، صفحه 71-97

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2011.15.004

چکیده
  آموزه «حجاب» در جامعه ایران به عنوان یک ضرورت اسلامی، هرچند در دوران پهلوی از نگاه حکومت به منزله یک مانع پیشرفت، محسوب می‌شد و سیاست حاکمان بر ترویج «فرهنگ برهنگی» استوار بود اما هرگز جامعه، حاضر به پذیرفتن آن نشد. از نگاه این تحقیق، مدارس اسلامیِ تأسیس‌شده در دوران پهلوی دوم به عنوان یکی از نهادهای تأثیرگذار و مهم از ...  بیشتر

144. ایدئولوژی مقاومت و مخاطب فعال: نگاهی به مطالعات خوانش در ایران

عباس کاظمی؛ محبوبه حاج‌محمدحسینی

دوره 8، شماره 1 ، بهار 1394، ، صفحه 71-95

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2015.29.004

چکیده
  مقالة حاضر مطالعه‌ای است بر روی تحقیقات انجام‌شده در دپارتمان‌های مطالعات فرهنگی در ایران (پایان‌نامه‌ها و تحقیقات پژوهشگران) و مقالات دو مجلة علمی‌ـ‌ پژوهشی در حوزة مطالعات فرهنگی (تحقیقات فرهنگی و مطالعات فرهنگی و ارتباطات). پرسش‌های اصلی‌ای که مقاله حول آنها سامان گرفته است عبارت‌اند از اینکه مطالعات فرهنگی در ایران چگونه ...  بیشتر

145. تبارشناسی معنای پس‌انداز زنانه

شایسته مدنی لواسانی؛ منصور وثوقی

دوره 7، شماره 2 ، تابستان 1393، ، صفحه 75-95

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2014.26.004

چکیده
  پول ابزار و روان‌کننده‌ مبادلات اقتصادی است که با گذشت زمان ابعاد اجتماعی آن گسترش یافته است و از یک ابزار صرفاً اقتصادی به ابزاری برای انجام مبادلات گوناگون تبدیل شده است. ارزش اقتصادی پول در جامعه در اشکال گوناگونی بروز می‌کند که یکی از آنها پس‌انداز، به معنای انباشت پول و استفاده از آن در شرایط خاص، است. زنان، به عنوان نیمی از ...  بیشتر

146. بررسی سبک زندگی جوانان در شهر تهران و عوامل موثر بر آن

بیژن زارع؛ مهدی فلاح

دوره 5، شماره 4 ، زمستان 1391، ، صفحه 75-105

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2012.20.004

چکیده
  این مقاله به گونه شناسی سبک زندگی جوانان در شهر تهران و عوامل موثر بر شکل گیری آن می پردازد. شیوه نمونه گیری خوشه ای بوده و حجم نمونه، با استفاده از فرمول کوکران، 400 نفر برآورد شده است. در کنار تبین تئوریک مساله به واسطه طیف متنوعی از نظریه های کلاسیک و متاخر، نظریه ساخت گرایی تکوینی بوردیو برای تدوین چهارچوب تئوریک مبنای کار قرار گرفته ...  بیشتر

آموزش عالی
147. رواسازی میان‌فرهنگی مقیاس چندبُعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده در دانشجویان ایرانی و سوئدی

امید شکری؛ رضا کرمی نوری؛ محمدتقی فراهانی؛ علیرضا مرادی

دوره 9، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 75-100

http://dx.doi.org/10.22035/ijcr.2016.308

چکیده
  این پژوهش با هدف رواسازی میان‌فرهنگی مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده (ام‎پی‌اس‌اس) در گروهی از دانشجویان ایرانی و سوئدی انجام شد. در مطالعة حاضر، 212 دانشجوی کارشناسی (112 ایرانی و 100 سوئدی) به مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده پاسخ دادند. به‌منظور بررسی تغییرناپذیری عاملی ام‎پی‌اس‌اس در دو گروه از تحلیل عاملی تأییدی ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
148. معرفی روش‌تحقیق ترکیبی برای تحلیل فرهنگ تصویری شهر؛ مورد مطالعه، نقاشی دیواری میدان ونک تهران

محمدرشید صوفی؛ اعظم راودراد

دوره 12، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 75-103

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2190.2701

چکیده
  علیرغم وجود حجم زیاد مباحث نظری در خصوص فرهنگ تصویری، کمابیش با کمبود در روش های تحقیق و تحلیل متون تصویری به ویژه از نوع شهری آن مواجه هستیم. در مقاله حاضر روش‌تحقیق ترکیبی برای تحلیل، خوانش و ‌تفسیر متون فرهنگ تصویری شهری معرفی‌شده است. برای‌ دقیق‌ترشدن این معرفی، یکی از نقاشی‌های دیواری برجسته در شهر تهران، در قالب یک مطالعه ...  بیشتر

149. معناداری در جهان ارتباطات

علی آدمی؛ حاجیه صباغ کلجاهی

دوره 5، شماره 3 ، پاییز 1391، ، صفحه 77-102

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2012.19.004

چکیده
  آنچه در این مقاله مدنظر است، بررسی وضعیت ارتباطات در جهان امروز و به طور اخص رسانه ها و ارتباط آن با دین است. اندیشمندان مختلفی در حوزه ارتباطات و اطلاعات، رابطه ارتباطات و اطلاعات با مقوله دین را بررسی کرده اند.در این تحقیق سعی شده است که مهم ترین نظریات بعضی از آنها موردتامل قرار گیرد. چگونگی ارتباط رسانه ها با عامل فرهنگ و همچنین، ...  بیشتر

150. بررسی وضعیت دین‌داری در ایران: (با تأکید بر داده‌های پیمایش‌های سه دهه گذشته)

مهدی فرجی؛ عباس کاظمی

دوره 2، شماره 2 ، تابستان 1388، ، صفحه 79-95

http://dx.doi.org/10.7508/ijcr.2009.06.004

چکیده
  مقاله حاضر تلاشی برای ترسیم روند تغییرات دین‌داری مردم ایران طی سه دهه گذشته است. برای دستیابی به این مهم بر داده‌های پیمایش‌هایی که طی سه دهه گذشته در ایران انجام شده، تکیه کرده‌ایم. براساس یافته‌های پیمایش‌های سنجش دین‌داری در ایران تغییرات و نوسانات در وضعیت دین‌داری مردم را که اغلب به تفکیکِ بزرگسالان، جوانان، مردان و زنان ...  بیشتر