پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران 2008-1847 8 3 2015 11 22 TV Series Narration of Free Will and Activism of Human Agency Case Study; »Could Happen to You« Series روایت سریال‌های تلویزیون از اختیار و کنشگری عامل انسانی: مطالعة سریال «شاید برای شما هم اتفاق بیفتد» 1 30 239 10.7508/ijcr.2015.31.001 FA مهدی منتظرقائم استادیار گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران زهره علیخانی دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران Journal Article 2014 03 06 Considering perennial relation of the masses with concepts of determinism and free will, the intrinsic importance of these concepts in the area of religion, as well as regarding the ability of media in constructing the masses’ narrative of existence and also taking into account relations between religion, state and television in Iran, this study seeks to answer the question raised in the sample case study of a religious serial concerning representation of free will to its audiences. Hence, a brief introduction of the concept in Islamic thought and its implications has offered at first, to recognize the implied conflict between absolute determinism and absolute discretion in the practical part of this research. Adopting representational theory approach, we have used a combination of discourse analysis approaches and Greimas actantial model to analyze the serial dialogs about free will and underlying structure of activism, respectively. In this study we have shown that the series inspires deterministic-oriented discourse, by drawing actors’ charts of opening and final sequences as well as their schematic diagram. Type of narrative sequences and activity pattern also are deterministic, and the series is based on retributive nature of difficulties and reward-oriented character of pleasures. Two signifiers of fatalism and dreamful are attracted in its discourse area and influencing of social structures is rejected. با توجه به ارتباط همیشگی زندگی تودة مردم با مفهوم جبر و اختیار، و نیز اهمیت ذاتی این مفهوم در حیطة دین، و با عطف نظر به توانایی رسانه‌ها در برساخت روایت تودة مردم از نظام اسباب هستی و همچنین با در نظر گرفتن روابط دین، دولت و تلویزیون در ایران، این تحقیق در پی پاسخگویی به این سؤال برآمده است که در سریال نمونة تحقیق که جزء سریالهای مذهبی عامه‌پسند است از مفهوم اختیار چه برساخت معنایی‌ای به مخاطب ارائه میشود. لذا ابتدا یک معرفی اجمالی از مفهوم اختیار در اندیشة اسلامی و دال های آن که امکان بازشناسی فضای تخاصم میان جبر مطلق و اختیار مطلق در بخش عملی تحقیق را فراهم می‌آورد، ارائه شده است. با اتخاذ رویکرد نظری بازنمایی برساختی، ترکیبی از رویکردهای تحلیل گفتمان برای تحلیل دیالوگ‌های سریال دربارة اختیار انسان و نیز الگوی تحلیل کنشگر گریماس برای تحلیل ساختار اساسی کنشگری در سریال استفاده شده است. با ترسیم جداول کنشگران پی‌رفت‌های آغازین و پایانی و نیز نمودار شماتیک آنها نشان داده شده است که سریال به لحاظ روایی و گفتمانی متمایل به گفتمانی جبرگراست. در این مجموعه، نوع توالی روایی و نیز الگوی کنشگری جبری وجود دارد، و سریال خودش را حول دال کیفرانگاری سختی‌ها و پاداش‌انگاری خوشی ها متعیّن می‌سازد؛ و دو دال تقدیرگرایی و خواب‌محوری را در حوزة گفتمانی خود جذب و دال تأثیرگذاری ساختارهای اجتماعی را طرد می‌کند.

http://www.jicr.ir/article_239_555d6702c950ecb729a966504af0a635.pdf