پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران 2008-1847 7 4 2015 03 20 Functional Interpretation of Neighborhood Public Spaces in Terms of Identity تأویل کارکردشناختی فضاهای عمومی محله‌ای از منظر هویت نمونة موردی: محلة نازی‌آباد و مهران تهران 39 61 254 10.7508/ijcr.2014.28.002 FA حمید ماجدی دانشیار دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران مجید منصوررضایی دان شآموختة کارشناسی ارشد طراحی و برنام هریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامى الهام منصوری دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکدة هنر و معمارى، دانشگاهآ زادا سلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران Journal Article 2014 07 06 The aim of this article is to evaluate the effect of neighborhood public space transformation due to rapid urbanization in Tehran since 1960s, on the formation of neighborhood identity. In order to find the role of public spaces in enhancing neighborhood identities, two middle class neighborhoods with different spatial organizations are compared with each other: Nazi Abad a planned neighborhood and Mehran a typical unplanned neighborhood which developed through rapid urbanization. Next, the effect of neighborhood public spaces on neighborhood inhabitants is evaluated from two perspectives: Perceptual dimension and social dimension. The findings indicate that planned spatial organization and various neighborhood public spaces result in stronger neighborhood identity. It enhances both perceptual dimension of neighborhood identity(place attachment) and its social dimension (sense of community). In contrast unplanned spatial organization which is the typical feature of Tehran neighborhoods leads to weak neighborhood identity. در مطالعة شهر ایرانی، محلات همواره یکی از قدیمی‌ترین و پایهایترین عوامل ساختاری شهرها به‌شمار میرفتند که در مقام ابژهای قابل‌تأمل و به دور از نگاهی نوستالژیک، از ویژگی‌های تکامل‌یافتهای برخوردار بودند. از مصادیق این تکامل‌یافتگی که خود نیازمند مداقة مفصل است، میتوان به وجود طیفی از فضاهای عمومی ـ از مشترک میان چند خانوار تا مشترک میان تمامی ساکنان محله ـ اشاره کرد که زمینة بسط و رونق تعاملات اجتماعی در سطوح مختلف محله را فراهم میکردند. با آغاز دورة شهرنشینی فزاینده از اوایل دهة 1340، شهر ایرانی با تغییرات معناداری در کمیت و کیفیت فضاهای عمومی خود مواجه شد. از‌این‌رو و در مقایسه با کارکرد و اهمیت این فضاها، نوشتار تلاش دارد تا روشنگری را در خصوص کارکرد فضاهای عمومی در پشتیبانی از هویت محلات شهری ایجاد کند. به این منظور دو محلة «نازیآباد» و «مهران» که وجوه مشترکی از منظر سالهای شکلگیری و طبقة اجتماعی ساکن، و وجوه افتراقی در سازمان فضایی و کمیت و کیفیت فضاهای عمومی خود دارند، مورد مطالعة تطبیقی قرار گرفتند. در تبیین چارچوب نظری پژوهش از نظرات و آرای صاحب‌نظرانی چون راپاپورت[1]، رالف[2]، کارمونا[3]، لینچ[4] و گِل[5] بهره گرفته شد. همچنین در انتخاب روش تحقیق، با توجه به ماهیت پژوهش که معنای خود را وام‌دار مجموعه‌عوامل چندبعدی است، از تلفیق دو روش کمّی و کیفی بهره گرفته شد. نتایج پژوهش برآمده از خلال پرسشگریها و مصاحبههای عمیق، نشان از نقش بسزای فضاهای عمومی در تولید و پشتیبانی از معیارهای برسازندة هویت در محلات شهری دارد. [1]. Rapoport [2]. Ralph [3]. Carmona [4]. Lynch [5]. Gehl

http://www.jicr.ir/article_254_c52f1bd66cc19d05628bd8bf27af3ad6.pdf