پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران 2008-1847 19 2 2026 06 22 A systematic review of research on adolescent identity and media in Iran مرور نظام‌مند پژوهش‌های حوزۀ هویت نوجوانان و رسانه در ایران 141 183 565 10.22035/jicr.2026.3524.3749 FA سمیه بکشلو دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات، دانشکده معارف اسلامی، فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران 0009-0001-0679-0969 حسن بشیر استاد جامعه‌شناسی ارتباطات بین‌الملل، گروه تبلیغ و ارتباطات، دانشکده معارف اسلامی، فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران 0000-0003-0793-6832 Journal Article 2025 07 20 In the present era, media has attracted researchers' attention as one of the most important elements influencing identity. The research conducted in this domain, which has gained significant momentum in recent years, has been thematically scattered. Consequently, there was a need to synthesize and analyze the results of the conducted research in order to apply a multidimensional, comprehensive, and analytical perspective to the existing body of work. This study, while reviewing some theories in the field of identity and utilizing the systematic review method, examined 53 scientific studies published between 2004 and 2024 and concluded that the majority of the research has been conducted either qualitatively or quantitatively, with combined-methods research receiving considerably less attention. Furthermore, through the analysis of the results, five main themes were identified, which are as follows: First, the types of interaction between adolescent identity and media in cyberspace; Second, the impact of media on dimensions of identity, including the weakening of national and religious identity when confronted with global media, gender identity disorder, and the reinforcement of individualism; Third, factors affecting identity crisis, such as duration of use, the role of family, and the type of media; Fourth, the identity-forming function of media in creating subcultures; and Fifth, the unbalanced research focus on specific types of identity. The methodological gaps in these studies also include a shortage of longitudinal studies, geographical limitations of the samples, and the dominance of Western theories. در عصر حاضر، رسانه‌ها، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر مؤثر بر هویت، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده‌اند. پژوهش‌های انجام‌شده در این حوزه ‌که در سال‌های اخیر گسترش چشمگیری یافته‌اند‌، دارای پراکندگی موضوعی بوده و هریک از وجهی، موضوع هویت و رسانه را بررسی کرده‌اند؛ از‌این‌رو، لازم است تا نتایج پژوهش‌های انجام‌شده، ترکیب و تحلیل شود تا با بهره‌گیری از نتایج آن‌ها، پژوهش‌های موجود با نگاهی چندبعدی، جامع، و تحلیلی بررسی شوند. این پژوهش، ضمن مرور برخی نظریه‌های حوزۀ هویت، ۵۳ پژوهش علمی منتشرشده در بازۀ زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳ را با بهره‌گیری از روش مرور نظام‌مند، بررسی و به این نتیجه رسیده است که بیشتر پژوهش‌ها، به‌صورت کیفی یا کمی انجام شده‌اند و پژوهش‌های ترکیبی، چندان موردتوجه نبوده‌اند. همچنین، با تحلیل نتایج، 5 مضمون اصلی شناسایی شدند که عبارت‌اند از: نخست، انواع تعامل هویت نوجوانان و رسانه (دوگانه/ ترکیبی) در فضای مجازی؛ دوم، تأثیر رسانه بر ابعاد هویت، شامل تضعیف هویت ملی و دینی در رویارویی با رسانه‌های جهانی، اختلال هویت جنسیتی و تقویت فردگرایی؛ سوم، عوامل مؤثر بر بحران هویت، مانند مدت استفاده، نقش خانواده، و نوع رسانه؛ چهارم، کارکرد هویت‌ساز رسانه در ایجاد خرده‌فرهنگ‌ها؛ و پنجم، تمرکز نامتوازن پژوهشی بر انواع هویت. شکاف‌های روش‌شناختی این پژوش‌ها نیز شامل کمبود مطالعات طولی، محدودیت جغرافیایی نمونه‌ها، و غلبۀ نظریه‌های غربی است. http://www.jicr.ir/article_565_cbcb58ac2e496207586df2854b17995f.pdf