پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران 2008-1847 19 1 2026 03 21 The culture of peace in Iran's symbolic narratives: A semiotic reading, from myth to international politics فرهنگ صلح در روایت‌های نمادین ایران: خوانش نشانه‌شناختی، از اسطوره تا سیاست بین‌الملل 203 236 568 10.22035/jicr.2026.3606.3820 FA سعیده کوزه‌گری استادیار، گروه روابط بین‌الملل، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0002-2348-3426 Journal Article 2025 09 06 Understanding Iran's international behavior, as a nation with an ancient civilization and complex cultural layers, necessitates moving beyond superficial analyses and examining its symbolic deep structures. Employing Yuri Lotman's theory of the "Semiosphere," this study investigates the discourse of peace within Iran's national and cultural symbols. The central research question asks: How is the narrative of peace formulated through semiotic mechanisms within Iran's semiosphere, and what relationship does this formulation bear to the country's pattern of conduct in the international arena? The research employs "intertextual analysis" to examine five texts of Iranian culture (the Derafsh-e Kaviani, Persepolis, the Persian Garden, the Shahnameh, and classical Persian poetry). The findings indicate the existence of a "Grand Narrative of Justice-Oriented Peace" at the core of this semiosphere—a narrative that defines peace not as a passive state, but as an ideal contingent upon the realization of "Arta" (Just Order) and the negation of "Druj" (Injustice). This narrative elucidates Iran's behavioral pattern, characterized by the avoidance of aggression and an emphasis on legitimate defense. Beyond explicating Iran's behavioral pattern, a comparative analysis of the Iranian and Western semiospheres reveals that the persistent interpretive gap in international relations stems from a clash of conflicting cultural codes. What is signified within the Iranian semiosphere as "legitimate defense" and the "restoration of Arta" is translated within the Western semiosphere—grounded in the Westphalian order—as "aggression" and "destabilization," and neglect of this internal logic reduces prevailing analyses to mere reductionism. درک رفتار بین‌المللی ایران، به‌عنوان کشوری با تمدنی دیرپا و لایه‌های فرهنگی پیچیده، نیازمند عبور از تحلیل‌های سطحی و واکاوی ژرف‌ساخت‌های نمادین آن است. این پژوهش با به کارگیری نظریه «سپهر نشانه‌ای» یوری لوتمان، به واکاوی گفتمان صلح در نمادهای ملی و فرهنگی ایران می‌پردازد. پرسش اصلی آن است که روایت صلح چگونه از رهگذر سازوکارهای نشانه‌ای در سپهر نشانه‌ای ایران صورتبندی شده و چه نسبتی با الگوی کنش‌گری این کشور در عرصه بین‌الملل دارد؟ پژوهش با «تحلیل بینامتنی» پنج متن (درفش کاویانی، تخت‌جمشید، باغ ایرانی، شاهنامه و اشعار کلاسیک) فرهنگ ایران را مورد مطالعه قرار می‌دهد. یافته‌ها از وجود یک «روایت کلان صلح عدالت‌محور» در هسته این سپهر حکایت دارد؛ روایتی که صلح را نه وضعیتی انفعالی، بلکه آرمانی مشروط به تحقق «ارته» (نظم عادلانه) و نفی «دروج» (بی‌عدالتی) تعریف می‌کند. این روایت، الگوی رفتار ایران مبتنی بر اجتناب از تجاوزگری و تأکید بر دفاع مشروع را تبیین می‌کند. فراتر از تبیین الگوی رفتاری ایران، این پژوهش با تحلیل تطبیقی دو سپهر نشانه‌ای ایران و غرب آشکار می‌سازد که شکاف تفسیری پایدار در روابط بین‌الملل، ریشه در برخورد کدهای فرهنگی متعارض دارد. آنچه درون سپهر نشانه‌ای ایران «دفاع مشروع» و «احیای ارته» معنا می‌شود، در سپهر نشانه‌ای غربِ مبتنی بر نظم وستفالیایی، به‌عنوان «تجاوز» و «بی‌ثبات‌سازی» ترجمه می‌شود و غفلت از این منطق درونی، تحلیل‌های رایج را به تقلیل‌گرایی دچار می‌سازد. http://www.jicr.ir/article_568_dd458505749b2941217ddd59394240e8.pdf