پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران 2008-1847 19 2 2026 06 22 A sociological analysis of women's desire for sexual cosmetic surgery: An examination of social and cultural factors تحلیل جامعه‌شناختی تمایل به جراحی‌های زیبایی جنسی در زنان: بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی 185 227 572 10.22035/jicr.2025.3363.3626 FA ریحانه نجاران کارشناسی جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0009-0000-9754-6066 مجید فولادیان دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-7787-6006 تکتم نماینده جورابچی فوق دکتری علوم ارتباطات، دانشکده ادبیات، دانشگاه ملی مالزی (UKM)، مالزی 0000-0001-6236-9573 Journal Article 2024 09 04 In recent years, sexual cosmetic surgeries have become a growing trend among Iranian women. This study aims to investigate the social and cultural factors influencing women's desire to undergo such surgeries in Iran and Mashhad. Using a qualitative method and grounded theory, semi-structured interviews were conducted with 26 women who had undergone these types of surgeries. The findings indicate that various factors such as family experiences, social comparison, the influence of reference groups (husbands, doctors, and friends), and media play a role in women's decision-making to undergo these surgeries. Secondary family experiences and experiences related to marital relationships are the primary contexts that create a sense of emptiness in sexual relationships. Women’s comparisons with others, especially with idealized images presented in the media, lead to reduced self-confidence and an increased desire for cosmetic surgery. Physicians, as reference groups, also play a significant role in these decisions, particularly through marketing and the use of advertisements in virtual spaces. Finally, the positive outcomes of sexual cosmetic surgeries include improved sexual relationship quality, increased marital satisfaction, and enhanced women's self-confidence. Overall, this study demonstrates that sexual cosmetic surgeries in Iranian society are influenced by a wide range of social and cultural factors that affect women's decisions to undergo these procedures. در سال‌های اخیر، گرایش به جراحی‌های زیبایی تناسلی در میان زنان، به‌ویژه در بافت‌های شهری ایران، به پدیده‌ای اجتماعی بدل شده که نیازمند واکاوی عمیق و همه‌جانبه است. پیشینه پژوهش‌های انجام‌شده، اغلب به توصیف علل فردی یا پزشکی این جراحی‌ها محدود بوده‌اند، حال آنکه در این مطالعه، تلاش شده است تا با بهره‌گیری از نظریه‌های اجتماعی این پدیده در بستر ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و جنسیتی بررسی شود. هدف اصلی پژوهش حاضر، فهم تجارب، نگرش‌ها و انگیزه‌های زنان از انجام جراحی‌های زیبایی تناسلی می‌باشد. این تحقیق از روش‌شناسی کیفی و رویکرد نظریه داده‌بنیاد بهره برده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با ۲۶ زن گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد عوامل مختلفی نظیر تجربه‌های خانواده ثانویه، مقایسهٔ اجتماعی (مقایسهٔ زن با شرکای قبلی همسر، بازیگران پورن یا ظاهر خود در دوران قبل از بارداری)، تأثیر گروه‌های مرجع نظیر همسر، پزشک و دوستان و رسانه‌ها در تصمیم‌گیری زنان برای انجام این جراحی‌ها نقش دارند. این عوامل به همراه مسئلهٔ بارداری و دغدغۀجذب جنس مخالف، منجر به ایجاد احساس خلأ در زیست جنسی روزانه می‌شوند. خانواده ثانویه و تجربه‌های مرتبط با روابط زناشویی، مهم‌ترین زمینه‌های ایجادکنندهٔ احساس خلأ در روابط جنسی هستند. همچنین نقش پزشکان به‌عنوان گروه‌های مرجع، به‌ویژه از طریق بازاریابی و استفاده از تبلیغات در فضای مجازی، تأثیر قابل‌توجهی در این تصمیم‌گیری‌ها دارد. این پژوهش به‌طور کلی نشان می‌دهد که جراحی‌های زیبایی جنسی در جامعه ایران، تحت‌تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی گسترده‌ای قرار دارد که بر تصمیم زنان برای انجام این عمل‌ها تأثیر می‌گذارد. http://www.jicr.ir/article_572_e6b4b2a746ed40e1af829d1fa82daa10.pdf