پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران 2008-1847 مقالات آماده انتشار 2026 07 18 Users' reading of food imagery on Instagram خوانش کاربران از نمایش غذا در اینستاگرام 583 10.22035/jicr.2026.3594.3809 FA عبداله بیچرانلو دانشیار علوم ارتباطات اجتماعی، گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-1266-9671 نرگس علیخانی کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 12 28 In recent years, Instagram has turned in to one of the most important communication platforms for showcasing lifestyle, taste, and individual identity. One of the common genres on this platform is the visual representation of food, which has simultaneously acquired an aesthetic, cultural, and social aspect, especially among Iranian users. This study, by a qualitative approach and based on the theory of "audience perception", analyzes how Iranian users perceive and read food images published on Instagram. The research data was collected through semi-structured interviews with 27 active Instagram users and analyzed using thematic analysis. The results show that users are not just passive recipients when faced with these images, but rather attribute different meanings to the visual content of food through the lens of their cultural capital, lived experience, and horizon of expectations. Users’ readings were categorized into three broad categories: “inspirational” (stimulating learning or ideation), “realistic” (exaggerated or fabricated), and “commercial” (aimed at advertising or branding). Concepts such as FOMO (fear of being missed out), social comparison, digital identity, and critique of consuming lifestyles were prominent in the users’ interpretation process. This study shows that users' reading of Instagram food content has cultural and social consequences in terms of their eating style, daily satisfaction, and even their social relationships. In this sense, reading turns in to an active and critical act that redefines the boundary between media and reality. در سال‌های اخیر، اینستاگرام به یکی از مهم‌ترین سکوهای ارتباطی برای نمایش سبک زندگی، سلیقه و هویت فردی بدل شده است. یکی از گونه‌های رایج در این سکو، بازنمایی تصویری غذاست که به‌ویژه در میان کاربران ایرانی، هم‌زمان جنبه‌ای زیباشناختی، فرهنگی و اجتماعی یافته است. پژوهش پیش‌رو با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریۀ «دریافت مخاطب»، به تحلیل خوانش کاربران ایرانی از تصاویر غذایی منتشرشده در اینستاگرام می‌پردازد. داده‌های پژوهش از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 27 کاربر فعال اینستاگرام گردآوری و با روش تحلیل مضمون، تجزیه و تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که کاربران در مواجهه با این تصاویر، تنها دریافت‌کنندگان منفعل نیستند، بلکه از دریچه سرمایه فرهنگی، تجربه زیسته و افق انتظارات خود، معناهایی متفاوت به محتوای تصویری غذا نسبت می‌دهند. خوانش کاربران در سه دسته کلی طبقه‌بندی شد: «الهام‌بخش» (محرک یادگیری یا ایده‌پردازی)، «واقع‌گریز» (اغراق‌‌شده یا ساختگی)، و «تجاری» (با هدف تبلیغ یا برندسازی یا ویژندسازی). مفاهیمی چون فومو (ترس از عقب‌ماندن)، مقایسه اجتماعی، هویت دیجیتال و نقد سبک زندگی مصرفی در فرایند تفسیر کاربران برجسته بود. مطالعه پیش‌رو نشان می‌دهد که خوانش کاربران از محتوای غذایی اینستاگرام، واجد نتایج فرهنگی و اجتماعی در زمینۀ سبک تغذیه، رضایت‌مندی روزمره و حتی روابط اجتماعی آنان است. در این معنا، خوانش به کنشی فعال و انتقادی تبدیل می‌شود که مرز میان رسانه و واقعیت را بازتعریف می‌کند. http://www.jicr.ir/article_583_9ad6aaed513b73148b7d49f70afcfb32.pdf