پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران 2008-1847 مقالات آماده انتشار 2026 07 25 Gender and power relations in the family: An analysis of children's experiences in interacting with parents. جنسیت و روابط قدرت در خانواده: واکاوی تجربیات فرزندان در تعامل با والدین 586 10.22035/jicr.2026.3651.3860 FA مهناز نوروزیان دانشجوی دکتری مطالعات‌ زنان گرایش زن در اسلام، گروه علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران آمنه صدیقیان بیدگلی استادیار، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران ثریا رستمی استادیار، گروه حقوق عمومی، بین‌الملل و جزا، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2026 05 16 Abstract Research Aim: This study aimed to analyze the structural relations of parental power and examine children's experiences of violence and gender discrimination in the family to identify and explain the mechanisms of reproducing gender inequalities. Research Method: The study was conducted using a grounded theory approach based on 31 in-depth and semi-structured interviews with children who had taken legal action against their parents, withdrawn due to cultural, customary, or legal reasons, or taken no action due to the lack of criminalization of parental behavior. Data were analyzed conceptually and systematically, and relevant theoretical structures were extracted. Findings: The results showed that traditional beliefs, patriarchal dominance, children's financial dependence on parents, and experiences of violence facilitate the reproduction of gender inequality in the family. The hierarchical structure of the family, gendered division of labor, distrust in the judicial system, and high costs of legal pursuit limit improvements. Children either resist or submit to "gender-unequal structures," leading to psychological and identity consequences such as depression, anxiety, and reduced self-confidence. Conclusion: Gendered power relations in the family reinforce the reproduction of structural and cultural inequalities and leave profound psychological and social effects, highlighting the need to reform attitudes and create supportive and legal mechanisms. (220 words) Keywords: Gender Dominance, Family Violence, Parent-Child Relations, Power Structure, Lived Experience. چکیده هدف پژوهش: این مطالعه با هدف تحلیل ساختاری روابط قدرت والدین و بررسی تجارب فرزندان از خشونت و تبعیض جنسیتی در خانواده انجام شد تا سازوکارهای بازتولید نابرابری‌های جنسیتی شناسایی و تبیین گردد. روش پژوهش: مطالعه با رویکرد نظریه‌پردازی داده بنیاد و بر اساس ۳۱ مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته با فرزندانی انجام شد که علیه والدین خود اقدام قضایی کرده بودند، یا به دلایل فرهنگی، عرفی یا قانونی از پیگیری انصراف داده، و همچنین کسانی که به دلیل فقدان جرم‌انگاری رفتار والدین، هیچ اقدامی انجام نداده بودند. داده‌ها به‌صورت مفهومی و نظام‌مند تحلیل شده و ساختارهای نظری مرتبط استخراج گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد باورهای سنتی، سلطه پدرسالارانه، وابستگی مالی فرزندان به والدین و تجربه خشونت، بازتولید نابرابری جنسیتی را در خانواده تسهیل می‌کند. ساختار سلسله‌مراتبی خانواده، تقسیم کار جنسیتی، بی‌اعتمادی به نظام قضایی و هزینه‌های بالای پیگیری قانونی، اصلاح وضعیت را محدود می‌سازد. فرزندان در مواجهه با «ساختارهای نابرابر جنسیتی» یا مقاومت می‌کنند یا تسلیم می‌شوند که پیامدهای روانی و هویتی نظیر افسردگی، اضطراب و کاهش اعتماد به نفس را به همراه دارد. نتیجه‌گیری: روابط قدرت جنسیتی در خانواده بازتولید نابرابری‌های ساختاری و فرهنگی را تقویت کرده و اثرات عمیق روانی و اجتماعی برجای می‌گذارد که ضرورت اصلاح نگرش‌ها و ایجاد سازوکارهای حمایتی و قانونی را برجسته می‌سازد. واژگان کلیدی: سلطه جنسیتی، خشونت خانوادگی، روابط والد–فرزند، ساختار قدرت، تجربه زیسته، نظریه‌پردازی داده‌بنیاد.