پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184717320240922The appearance of everyday life events in photographs from the Qajar eraظهور امر روزمره در عکسهای دوران قاجار73952210.22035/jicr.2023.3222.3515FAآرشحیدریاستادیار مطالعات فرهنگی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران0000-0003-1494-1365ساجدهعرفانیدانشآموخته کارشناسی ارشد علوم ارتباطات، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20230827The present study aims to investigate everyday life events captured in the first photographs of Iranian history. As such, by focusing on a collection of photo albums from Naseri and Mozaffari eras (two Qajar rulers) and by scrutinizing them, an attempt was made to elucidate the representation patterns and modes, through which, everyday life appeared in those photos. With an emphasis on semiology and taking into account the time-space, transcendental and immanent concepts, the paper tries to examine visible and invisible patterns of everyday life in those photographs. For that sake, the images were classified into six categories: Transcendental places, photography of nature, non-royal settings, iconography out of place and time, exotic eroticism, and everyday life. The study explores the relationship between each category and the presence of everyday life, focusing on archetype photos to provide in-depth analysis and discussion.اینکه چه چیز ارزش عکاسی و تصویرگری دارد و چه چیز ندارد مسئلهای به سادگیِ انتخاب یک عکاس یا نقاش نیست. نظامهای نظریهپردازی متعدد در حوزهٔ نظامات تصویری (اعم از عکاسی و نقاشی) نشان میدهند تصویر کردن یک چیز و ارزشمند شدنِ آن برای به تصویر کشیدن یک پدیدهٔ تاریخی است و در یک بستر گفتمانی خاص معنا دارد. مقاله حاضر قصد دارد امر روزمره را در نخستین عکسهای تاریخ عکاسی ایران مورد واکاوی قرار دهد. بدینمنظور با تمرکز بر مجموعه آلبومهای عکس بهجایمانده از عکسهای دوران ناصری و مظفری تلاش شد یک دستهبندی از نظامات بازنمایی و شیوههای ظهور زندگیِ روزمره در عکسها ارائه شود. با تأکید بر روش نشانهشناسی و با تمرکز بر مسئلهٔ زمان-مکان، استعلایی و پیش پا افتاده تلاش شد که الگوهای رؤیتپذیری و رؤیتناپذیری زندگیِ روزمره در عکسها بررسی شود. بدین ترتیب، این عکسها در شش گروه دستهبندی شدند: مکانهای استعلایی، عکاسی از طبیعت، مکانهای غیر والا، شمایلنگاری بیمکان-بیزمان، اروتیسیزمِ اگزوتیک، و زندگیِ روزمره. نسبت هر یک از این دستهها با شیوهٔ ظهور زندگیِ روزمره مورد بحث قرار گرفت و با تمرکز بر زندگیِ روزمره، برخی از عکسهای سرنمون این دستهها مورد تحلیل قرار گرفت.http://www.jicr.ir/article_522_53fde96fcc4b4ce72d7739202324cd49.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184717320240922The conspicuous consumption of luxurious goods in everyday life of affluent women of the Sanandaj cityمصرف نمایشی کالاهای لاکچری در زندگی روزمرهٔ زنان مرفه شهر سنندج418150010.22035/jicr.2023.3199.3498FAجمالمحمدیدانشیار جامعهشناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایرانشقایقبینندهکارشناسی ارشد جامعهشناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایرانJournal Article20230702The main purpose of this research is to do a qualitative study with grounded theory on how a specific kind of femininity is constructed through the consumption of luxurious goods. To this end, everyday consuming activities of wealthy women in the city of Sanandaj is studied. Historically, two theoretical approaches dominate the field of luxury consumption: Classic (luxury consumption caused by wealth), and Recent (luxury consumption caused by competencies). The theoretical basis of this research is a synthesis of both, with more emphasis being on classic approach. The purposeful sampling method was used to select samples and 21 affluent women from Sanandaj were interviewed in three districts: Shalman, Safari, Mobarakabad. The data were analyzed through coding processes and classified into five categories: causal condition, contextual condition, intervening condition, strategies and consequences. The concluding core category is the representation of a kind of hegemonic femininity which, according to data, is totally the outcome of luxurious consumption. The wealthy women use two different strategies to strengthen and reproduce this femininity: the first serves to construct a pseudo-aristocratic femininity and the second functions to reproduce their hegemonic status in the social hierarchy. The luxurious consumption has also some consequences which mostly serve to strengthen aristocratic values like pride and prejudice as well as the family lineage claim.موضوع مصرف کالاهای لاکچری، و اینکه چرا مصرفکنندگان به مصرف کالاهای لاکچری روی میآورند، موضوع پژوهش از منظر رشتههای مختلف بوده است. هدف اصلی این مقاله کندوکاوی کیفی، به شیوهٔ نظریهٔ زمینهای، در شیوههای مصرف نمایشی کالاهای لاکچری در زنان اقشار مرفه در شهر سنندج است. با 21 نفر از زنان اقشار مرفه سنندج در سه محلهٔ «شالمان»، «صفری» و «مبارکآباد» مصاحبه عمیق فردی به عمل آمد. دادهها با استفاده از فرایند کدگذاری تحلیل و در قالب پنج مقولهٔ شرایط علی، شرایط زمینهای، شرایط مداخلهگر، راهبردها و پیامدها دستهبندی شدند. مقولهٔ هسته برساخت و نمایش نوعی زنانگیِ فرادست است که به گواهی دادهها تماماً از فرایند مصرف لاکچری تغذیه میکند. زنان مرفه با اتخاذ دو طیف راهبرد هم در جهت برساخت نوعی زنانگی شبهاشرافی و هم بازتولید منزلت فرادستشان نسبت به زنان دیگر اقشار اجتماعی دست به مصرف لاکچری میپردازند. مصرف کالاهای لاکچری، در زندگی آنها پیامدهایی دارد که غالباً از جنس تقویت خصایل شبهاشرافی نظیر تفاخر، فضلفروشی، نجیبنمایی، ادعای اصالت و افتخار به تبار خانوادگی است. آنها به دیگران القابی مثل نوکیسه و نااصیل میدهند. با دیگران روابط درونگروهی محدود دارند، اغلب در معاشرتهای خانوادگیشان گزینشی و محتاطانه عمل میکنند و نوعی خودانگارهٔ زنانهٔ دیگریپرهیز دارند. آنها درست بهمانند زنان نجیب دربارهای اشرافی هنوز دنیا را به «ما» و «آنها» تقسیم میکنند. «آنها» همان دیگران فرودستاند و «ما» نیز نوعی خودِ زنانهٔ متناسب با منش اشرافی است.http://www.jicr.ir/article_500_cee631121c2ec9232f3a2f028ad5c89b.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184717320240922An analytical study of "gender identity" in Persian proverbs: with emphasis on Existentialist Feminism Approachبررسی و تحلیل «ماهیت جنسیّتی» در ضربالمثلهای فارسی با تأکید بر رویکرد فمینیسم اگزیستانسیالیست8310552310.22035/jicr.2023.3205.3503FAمحمدخسروی شکیبدانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران0000-0003-0140-7155Journal Article20231208"Gender" as one of the most important dualities in social and cultural structures, has been the subject and focus of sociologists and culturologists. And, feminism as one of the branches of sociology has dealt more than any other approach with the duality of "woman" and "man" and its impact on the cultural construction of societies. Existentialist feminists argue that men's worldviews seek to impose "gender identity" on women through cultural tools that lead to imposition of stereotyped behavior and special norms on women. Persian proverbs, as effective and practical cultural tools in public domain, have been unable to reflect gender standards well. Emphasizing the existential feminism theory and with the method of qualitative description and analysis of existing and common Persian proverbs, it can be said popular culture has not only ignored the women's existence but increased or decreased their freedom, selection and choice, and applied ways and behaviors to control them. Women's responsibility and social activity has also been limited through cultural means i.e. public culture can also impose dependence and sense of belonging on women. The same way, it can regulate, monitor and control the emotional and economic dependence of women. This article attempts to evaluate and analyze the issue of "gender identity" in Persian proverbs from the point of view of existentialist feminists.«جنسیت» بهعنوان یکی از مهمترین دوگانههای موجود در نظام اجتماعی و ساختار فرهنگ عامّه، موضوع و مرکز توجه جامعهشناسان و فرهنگشناسان بوده است. فمینیسم بهعنوان یکی از شاخههای جامعهشناسی، بیش از هر رویکرد دیگری به دوگانه «زن» و «مرد» و تأثیر آن بر ساخت فرهنگی جوامع پرداخته است. فمینیستهای اگزیستانسیالیست معتقدند که جهانبینیهای مردانه از طریق ابزار فرهنگی و تشدید جامعهپذیری، به دنبال تحمیل «ماهیت جنسیتی» بر زنان هستند. این «ماهیت جنسیتی»، موجب میشود تا جامعه، رفتارهایی قالبی و هنجارهایی ساختگی و خاص را بر زنان تکلیف کند. ضربالمثلهای فارسی بهعنوان یک ابزار فرهنگی مؤثر و کاربردی در فرهنگ عامّه، بهخوبی توانسته است استانداردهای جنسیتی را بازتاب دهد. با تأکید بر نظریهٔ فمینیسم اگزیستانسیالیت و با روش توصیف و تحلیل کیفی ضربالمثلهای موجود و شایع در زبان فارسی میتوان گفت که فرهنگ عامّه توانسته است تقدم اصالت وجودی زنان را نادیده بگیرد. همچنین آزادی، گزینش و انتخاب زنان را کم و زیاد کرده است و وضعیتهایی بنیادین و رفتارهایی قالبی و ثابت را برای کنترل آنان، اعمال کرده است. فرهنگ عامّه میتواند مسئولیتپذیری و فعالیت اجتماعی زنان را از طریق ابزارهای فرهنگی، محدود و وابستگی و حس تعلقپذیری را نیز بر آنان تحمیل کند. فرهنگ عامّه، نظارتپذیری، کنترل و وابستگی عاطفی و اقتصادی زنان را تنظیم میکند. در این مقاله کوشش میشود تا یافتههای فوق، در ارتباط با موضوع «ماهیت جنسیتی»، مورد ارزیابی و تحلیل قرار گیرد. http://www.jicr.ir/article_523_2bb232c0b13c774965ef8558f0fbd615.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184717320240922Smartness in everyday life: Investigating some sociological reasons behind preference of individual interests over collective interests in Tehran metropolis«زرنگی» در زندگی روزمره: بررسی برخی علل جامعهشناختی ترجیح منافع فردی بر منافع جمعی در کلانشهر تهران10513952410.22035/jicr.2024.3280.3561FAسید حسیننبویاستادیار جامعهشناسی، گروه جامعهشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، استان البرز، ایران0000-0001-5813-419Xفاطمهسلمانیدانشآموخته کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، استان البرز، ایرانJournal Article20231227Humans, as social groups, are always interacting with each other to meet their needs. Today, this interaction has encountered with many challenges, with one being the extreme preference of individual and personal interests and ignoring collective ones. In Iranian society, this problem has a long history, but now it has become acute. The main purpose of this research is to investigate the causes of preference of individual over collective interests in everyday life of citizens in Tehran. The survey sample size was estimated to be 385 people through Cochran's formula, and the required data was collected through multi-stage cluster sampling method from regions 1, 7, 11, 14 and 20 of Tehran in the winter of 2019. The explanation was also based on the concepts taken from culture-base theories of Parsons (affective neutrality), Merton (reference group and innovation) and Homans (stimulus proposition) and their synthesis. For this purpose, bivariate and multivariate tests were used. The findings showed that even in the traumatic situation of Covid-19, when according to Durkheim's theories, people should always prioritize collective interests over individual ones; a considerable number of respondents (94%) prioritized individual interests. They prefer collective interests, with market place shrewdness attitude and culture playing a major role. Specifically, it became clear that the higher the emotional neutrality, higher the tendency to reference groups, tendency to innovation, and tendency to stimulus, the preference of individual interests over collective interests.انسانها همواره در جامعه برای رفع نیازهای خود با یکدیگر در کنش متقابل هستند. امروزه این تعامل با چالشهای زیادی مواجه شده است. یکی از این چالشها، ترجیح افراطی اهداف و منافع فردی و شخصی و نادیده گرفتن منافع دیگری و مصالح جمعی است. در جامعه ایران، این مسئله دارای سابقه است، اما اکنون به صورت حادی درآمده است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی علل ترجیح منافع فردی بر منافع جمعی در زندگی روزمره شهروندان تهرانی بوده است. حجم نمونه در این پیمایش از طریق فرمول کوکران به تعداد 385 نفر برآورد شد و دادههای مورد نیاز، به روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای از مناطق ۱، ۷، ۱۱، ۱۴ و ۲۰ تهران در زمستان 1399 جمعآوری شد. تبیین نیز بر اساس مفاهیم مأخوذ از نظریههای فرهنگ-بنیادِ پارسونز (بیطرفی عاطفی)، مرتون (گروه مرجع و نوآوری) و هومنز (قضیه محرک) و تلفیق آنها صورت گرفت. برای این منظور از آزمونهای دو و چندمتغیره کمک گرفته شد. یافتهها نشان داد که حتی در شرایط ترومایی کرونا، که طبق برخی نظریههای دورکیمی، میباید افراد به علت گسترش حلقه «ما»، مصالح جمعی را برای منافع فردی مقدم بدارند، تعداد قابل ملاحظهای از پاسخگویان (94 درصد)، در حد «متوسط» و «زیاد» منافع فردی را بر منافع و مصالح جمع ترجیح میدهند. نگرش و فرهنگ زرنگی نقش اصلی را در این مسئله دارند. بهطور مشخص، روشن شد که هر چه بیطرفی عاطفی، گرایش به گروههای مرجع، گرایش به نوآوری و گرایش به محرک بیشتر باشد، ترجیح منافع فردی بر منافع جمعی نیز بیشتر است.http://www.jicr.ir/article_524_ba2fd310dcaa8781a9a652a31baf3c68.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184717320240922Michel de Certeau and the historiography of everyday life: A self-reflective encounter through Iranian cultural studiesمیشل دوسرتو و تاریخنگاری زندگی روزمره: مواجههای خودتأملی از خلال تجربه مطالعات فرهنگی در ایران14317152610.22035/jicr.2024.3331.3603FAهادیآقاجانزادهکاندیدای دکتری مردمشناسی، گروه انسانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0000-4668-3394Journal Article20240126The acquaintance with Michel de Certeau in Iran was made possible through a specific framework derived by John Fiske from Certeau's book, "The Practices of Everyday Life," focusing particularly on the two concepts of strategy and tactics. Fiske's approach toward Certeau's perspectives, while overlooking his methodological framework, aims at universalizing the aforementioned concepts and aligning "ways of operating" with "ways of media consumption". Nevertheless, Certeau is known as a multifaceted and intellectually affluent scholar, renowned for his significant contributions at the crossroads of historiography, psychoanalysis, theology, linguistics, and anthropology. His methodological and epistemological insights into the field of historiography, especially the important discussion about "The Historiographical Operation" - which has been an attempt to frame historical studies within meta-historiography - can serve as a suitable foundation for further exploration. Given the shift toward historiographical projects focusing on everyday life in Iran, his work provides a valuable starting point. It is imperative to navigate beyond the confusion that has obstructed the study of everyday life in Iran toward a historiographical undertaking. This article delves into elucidating the foundational tenets of Certeau's "meta-historiography," distinguishing it from Hayden White's metahistorical perspectives. Subsequently, these methodological and meta-methodological considerations are highlighted in light of one of his renowned historical monographs "The Possession at Loudun”. Furthermore, through a self-reflective engagement, I aim to explore the consequences of stepping aside from Certeau within Iranian cultural studies, examine the constraints of conjunctural analysis in the historiography of everyday life, and explore the potential of meta-historiography to alleviate current obstacles.آشنایی با میشل دوسرتو در ایران، از خلال صورتبندی خاصی که جان فیسک از کتاب دوسرتو، کردارهای زندگی روزمره و به ویژه دو مفهوم استراتژی و تاکتیک به دست داده، میسر شد. کاری که فیسک با آرای دوسرتو، بیاعتنا به بینش متاروششناختی او میکند، جهانشمولکردن دوگانههای یادشده و متناظر ساختن «شیوههای عمل» با «شیوههای مصرف رسانهای» است. با این حال، دوسرتو متفکری چندوجهی و غنی است که به ویژه به سبب تلاشهای قابل اعتنایش در نقطهٔ تعاطی تاریخنگاری، روانکاوی، الهیات، زبانشناسی و انسانشناسی، شناخته میشود. ایدهها و بینش روششناختی و شناختشناسانه او در حیطه تاریخنگاری، بهویژه بحث مهم او دربارهٔ «عمل تاریخنگارانه»، که تلاشی برای پیوند مطالعات تاریخی با متاتاریخنگاری بوده است، میتواند مدخل مناسبی برای خروج از سردرگمیای باشد که مطالعات زندگی روزمره در ایران را برای بدل شدن به پروژهای تاریخنگارانه آزار داده است. در این مقاله، نخست، مختصات «متاتاریخنگاری» دوسرتو و تمایز آن با متاتاریخنگاریهایی از سنخ کارهای هایدن وایت شرح داده میشود، سپس، این ملاحظات روششناختی و متاروششناختی در پرتو یکی از شناختهشدهترین تکنگاریهای تاریخی او، تسخیر روح در لودون روشنتر میشود. در انتها و جمعبندی بحث، در مواجههای خودتأملی، سعی کردم تبعات دوسرتو گریزی در مطالعات فرهنگی ایران، محدودیتهای تحلیل همآیندی برای تاریخنگاری زندگی روزمره و امکانهای متاتاریخنگاری دوسرتو برای رهایی از تنگناهای موجود را به بحث بگذارم.http://www.jicr.ir/article_526_85422afb467e9456013a2a51d4dff702.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184717320240922Nostalgia for homeland in the daily lives of Iranian migrantsنوستالژی وطن در زندگی روزمره ایرانیان مهاجر17320353010.22035/jicr.2024.3359.3623FAرودابهپورغفار مغفرتیدانشجوی دکتری جامعهشناسی فرهنگی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایرانحمیدعباداللهی چنذانقدانشیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران0000-0002-9122-7643مازیارجفرودیاستاد بازنشسته جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایرانJournal Article20240126In recent decades, Iran has been considered one of the leading countries in terms of emigration. Iranian migration can be categorized into three waves, corresponding to three time periods. A) The years 1950-1979, during which most migrations were for higher education with the intention of returning to Iran. B) The years 1979-1995, when most migrations were forced due to revolution and war. C) The years 1995 to the present, where the majority of migrations are for economic reasons, aimed at achieving stability and a better life, without the intention of returning to the country. The aim of this research is to examine the memories and feelings of nostalgia among Iranian migrants during these three time periods. To this end, theories of collective memory and nostalgia were used to analyze the findings. This is a qualitative study, and the data were obtained through in-depth virtual interviews (via Skype and WhatsApp). In this study, interviews were conducted with 11 migrants residing in Australia, Germany, the Netherlands, and Sweden. The results indicate that memories and nostalgias in the first group primarily revolve around childhood memories, in the second group focus on political activities, and in the third group center on economic, social, and cultural issues. Memories from the first and second groups are more closely associated with feelings of nostalgia, and the sense of nostalgia in all three periods is more pronounced among the male interviewees than the female ones.ایران در چند دهه اخیر یکی از کشورهای مهاجرفرست جهان به شمار میرود. مهاجرت ایرانیان را میتوان در قالب سه موج مهاجرت، به سه دوره زمانی تقسیمبندی کرد: الف) سالهای 1979-1950 که عمده مهاجرتها به منظور تحصیلات عالی و به قصد بازگشت به ایران بود؛ ب) سالهای 1995-1979 که بیشتر مهاجرتها، مهاجرتهای اجباری به دلیل انقلاب و جنگ بود؛ ج) سالهای 1995 تاکنون که اکثر مهاجرتها با اهداف اقتصادی و به منظور دستیابی به ثبات و زندگی بهتر و بدون قصد بازگشت به کشور است. هدف این پژوهش بررسی خاطره و احساس نوستالژی ایرانیان مهاجر در این سه دوره زمانی است. بدینمنظور از نظریههای حافظه جمعی و نوستالژی برای تحلیل یافتهها استفاده شد. این پژوهش کیفی است و دادههای آن از طریق مصاحبههای عمیقِ مجازی (اسکایپ و واتساپ) بهدست آمد. در این مطالعه با 11 مهاجر ساکن کشورهای استرالیا، آلمان، هلند و سوئد مصاحبه شد. نتایج نشان میدهد خاطرات و نوستالژیها در گروه اول عمدتاً حول خاطرات کودکی، در گروه دوم با محوریت فعالیتهای سیاسی و در گروه سوم بر محور مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار دارند. خاطرات گروه اول و دوم بیشتر با احساس نوستالژی همراه است و احساس نوستالژی در هر سه دوره در مردان مصاحبهشده بیش از زنان است.http://www.jicr.ir/article_530_d64a340bcb633f536d56e51874281454.pdf