پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184713320200922New citizenship types alongside formal citizenship in the cyberspace: Studying participatory practices in the public sphere of Instagramشهروندیهای جدید در کنار شهروندی رسمی در فضای مجازی؛ مطالعه کنشهای مشارکتی در عرصه عمومی اینستاگرام13242810.22035/jicr.2020.2400.2859FAسعید رضاعاملیاستاد علوم ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانسیده فرزانهسیاسی رادکارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal ArticleThe use of virtual networks, the globalization of mediated cultures, and the emergence of the cultural public sphere all have led to attention being focused on cultural citizenship theories in describing citizenship participation of cyberspace users. In this paper, using the method of ethnographic content analysis, an attempt was made to evaluate the nature of citizenship practices of young Instagram users and the extent to which these engagement are consistent with their national citizenship. According to the findings, 69% of the content shared on the mainstream public pages, humor and entertainment pages encompassed "individualistic" themes, often in line with the users' individual interests and concerns and their tendency for happiness and fun. Moreover, these themes have complied with the cultures existing in the global public sphere rather than conforming to national citizenship. Yet, the more frequency of individualistic themes as compared to collectivist themes did not mean their complete disregard for national-scale actions, with 21% of the themes on these pages being formal and community-centered citizenship. Users have returned to their national-level belongings, responsibilities and issues through them. In the Concluding Section, the necessity of redefining the concept of citizenship based on the requirements of the cyberspace, the impossibility of adopting absolute positive or negative approaches to the consequences of virtual citizenship on national citizenship, the necessity of simultaneous attention to opportunities and threats this space poses, and the need to expand education pertinent to "cultural citizenship" were all emphasized.استفاده از شبکههای مجازی، جهانیشدن فرهنگهای رسانهای و ظهور عرصۀ عمومی فرهنگی موجب توجه به نظریههای شهروندی فرهنگی در توصیف مشارکتهای شهروندی کاربران فضای مجازی شده است. در این مقاله با استفاده از این فضای نظری و روش تحلیل محتوای مردمنگارانه تلاش شده است تا ماهیت مشارکتهای شهروندی کاربران جوانِ شبکه مجازی اینستاگرام و میزان انطباق این مشارکتها با شهروندی ملّی ایشان بررسی شود. بر اساس یافتهها 69درصد محتواهای بهاشتراک گذاشته شده در صفحههای عمومی جریان اصلی، صفحههای طنز و سرگرمی دربرگیرندۀ مضامین «فردگرایانه» بوده و اغلب در راستای علایق و دغدغههای فردی کاربران و تمایل آنها به لذت و سرگرمی به اشتراک گذاشته شدهاند. بهعلاوه، این مضامین بیش از آنکه با چارچوب شهروندی ملّی منطبق باشند تابع فرهنگهای موجود در عرصۀ عمومی جهانی بودهاند. با این حال فراوانی بیشتر مضامین فردگرایانه نسبت به مضامین جمعگرایانه بهمعنای بیتوجهی کامل آنان به کنشگری در مقیاس ملّی نبوده، بهگونهایکه 21درصد مضامین موجود در این صفحهها به شهروندی رسمی و جمعگرایانه اختصاص یافته است و کاربران بهواسطه آنها به تعلقات، وظایف و مسائل مرتبط با سطح ملّی بازگشتهاند. در بخش نتیجهگیری ضرورت بازتعریف مفهوم مشارکتهای شهروندی مبتنی بر اقتضائات فضای مجازی، عدم امکان اتخاذ رویکردهای مطلقاً مثبت و یا منفی به پیامدهای مشارکتهای مجازی بر شهروندی ملی، ضرورت توجه همزمان به فرصتها و آسیبهای این فضا و نیاز به گسترش آموزشهای مرتبط با «شهروندی فرهنگی» مورد تأکید قرار گرفته است.http://www.jicr.ir/article_428_8d7d8ee069cb0cbbf816bbb65d56947e.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184713320200922The concept of wisdom in Iranian societyمفهوم خرد در جامعه ایران336342110.22035/jicr.2020.2477.2916FAمهدیدستادانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علومتربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانامیدشکریاستادیار روانشناسی تربیتی، دانشکده علومتربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانشهلاپاکدامندانشیار روانشناسی تربیتی، دانشکده علومتربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانجلیلفتح آبادیدانشیار روانشناسی تربیتی، دانشکده علومتربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20190427The purpose of this qualitative study was to investigate, explore and explain the characteristics, features and components attributed to the notion of wisdom in Iran. To this end, the explicit theory of wisdom, i.e. individuals’ perceptions of wisdom, was used. All above-20 years old Iranians comprised the population of the study. Following purposeful and convenience sampling procedures, 328 Iranians (134 males and 194 females) coming from different ethnic backgrounds (Persians, Azerbaijani Turks, Kurds, Arabs, the Turkmen, Lurs and the Baluch) were selected and required to answer a researcher-developed open-ended questionnaire followed by content analysis of data. Findings suggested/indicated that for %94.2 of the participants, exemplars of wise people are male with an average age of 62.9. Also, 27.9%, 20.1%, 19.15% and 12.6% of wisdom exemplars came from religious figures/leaders, people-around-me, experts/specialists and social-political figures respectively. Five main/major categories/themes of wisdom were ‘intellectuality’, ‘morality’, ‘civilization’, ‘performance’ and ‘virtue/spirituality’. Further analyses of components and categories revealed that of all characteristics/features attributed to wisdom, %37.05 were associated with intellectuality, %26.5 with performance, %18.6 with morality, %8.01 with civilization and %4.4 with spirituality. Findings are used to argue that ‘wisdom’ in Iranian society and for Iranians in general is a hybrid/combination of Western (rooted in cognition and intellectuality) and Eastern (based on socio-affective propositions and spirituality) doctrines of wisdom.مقاله حاضر با هدف بررسی و شناسایی مؤلفهها و ابعاد خرد با استفاده از رویکرد ادراک افراد از خرد (نظریه ضمنی خرد) در جامعه ایران انجام گرفت. جامعه پژوهش حاضر شامل تمامی افراد بالای 20 سال ایران بودند. 328 شرکتکننده (134 زن و 194مرد) از قومیتهای ایران (ترک، کرد، لر، عرب، بلوچ، ترکمن و فارس) به روش هدفمند و در دسترس برای پاسخگویی به پرسشنامه باز پاسخ محققساخته انتخاب شدند. پژوهش به روش تحلیل محتوا و با استفاده از رویکرد کیفی انجام گرفت. یافتهها در ارتباط با نمونههای خرد نشان داد که میانگین سنی آنها 9/62 و 2/94 درصد از آنان از گروه مردان بودند. 9/27 درصد از نمونههای خرد را شخصیتهای دینی، 1/20 درصد نزدیکان فرد، 15/19 درصد افراد متخصص، 6/12 درصد شخصیتهای اجتماعیـسیاسی و مابقی را سایر گروهها تشکیل دادند. همچنین مؤلفهها و ابعاد خرد در 5 طبقهٔ اصلی فضیلتهای عقلانی، اخلاقی، مدنی، عملکردی و معنوی به دست آمد. نتایج بررسی مؤلفهها، مقولات و طبقات نشان داد که 05/37 درصد از کل ویژگیها و رفتارهای بهدست آمده ذیل طبقه فضیلتهای عقلانی قرار گرفتند و فضیلتهای عملکردی، اخلاقی، مدنی و معنوی بهترتیب 5/26، 6/18، 01/8 و 4/4 درصد از کل مؤلفهها و ویژگیها را به خود اختصاص دادند. بهطورکلی، نتایج نشان داد ادراک خرد ایرانیان تلفیقی است از مؤلفههای مورد تأکید فرهنگ غرب (شناختی، عقلانی) و شرق (اجتماعیـعاطفی و معنویت).http://www.jicr.ir/article_421_e0c641195b27425bb056ac56f8953d24.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184713320200922Fresh footprint; Religion and agency of pious traditional Muslim womenردپایی تازه؛ دین و عاملیت زنان مسلمان مذهبیـسنتی659442210.22035/jicr.2020.2639.3051FAزینبمسگرطهرانیدانشجوی دکتری جامعهشناسی فرهنگی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران0000-0003-1143-1124عباسکاظمیاستادیار جامعهشناسی، گروه مطالعات فرهنگی، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران0000-0001-5032-3391Journal Article20200507Studies in the field of religion and women consider the emancipation of women from the structure of patriarchy and the challenge of the beliefs and interpretations of traditional Islam to belong to the upper class and elite of society. In this study, this question arises whether traditional pious women of the lower classes also have the ability to re-interpret religion in their everyday lives? How do these women, without knowing the sources of religious intellectualism, re-interpret traditional religion and practically apply it in their lives? For this study, in-depth semi-structured interviews with traditional pious women in Ankara and Tehran were used. The results of this study show that women have not only used religion as a tool to expand their empowerment opportunities, but they have challenged traditional Islam and the interpretations that has tried to suppress them with the help of patriarchy for long years. They have inadvertently opened the space for the entry of religious intellectualism thoughts into their practical everyday life. Indirect opposition to the laws that have a jurisprudential basis has caused: firstly, women to go beyond the stage of resistance, and secondly, this opposition as intangible struggles has been able to change aspects of their lives, and eventually it shows a more concrete view of Islam's equality towards women.مطالعات انجامشده در حوزهٔ دین و زنان، رهایی زنان از ساختار مردسالاری و به چالش کشیدن باورها و تفاسیر اسلام سنتی را مختص طبقهٔ بالا و نخبه جامعه میدانند. در این مقاله، این پرسش مطرح میشود که آیا زنان مذهبی طبقه سنتی و فرودست هم از توان بازتفسیر دینی در زندگی روزمرهٔ خود برخوردار هستند؟ چگونه این زنان بدون آشنایی با منابع نواندیشی دینی دست به بازتفسیر دین سنتی زده و آن را به صورت عملی در زندگی خود بهکار میبرند؟ برای انجام این مطالعه از مصاحبههای عمیق نیمهساختیافته با زنان مذهبیـسنتی در شهرهای آنکارا و تهران استفاده شده است. نتایج نشان داد که زنان نهتنها بهدنبال گسترش فرصتهای توانمندسازی از طریق دین بهعنوان ابزار نبودهاند؛ بلکه، اسلام سنتی و تفسیرهایی را که سالها همدوش پدرسالاری، بستری برای منکوبکردنشان فراهم کرده بود را به چالش کشیده و فضا را برای ورود تفکرات نواندیشی دینی، ناخواسته در قالب زندگی روزمره و به شکل عملی از درون باز کردهاند. مخالفت غیرمستقیم با قانونهایی که زیربنای فقهی دارند باعث شده تا زنان از مرحله مقاومتکردن فراتر روند. این مخالفت بهعنوان مبارزهای که در زندگی روزمره چندان محسوس به نظر نمیرسد، جنبههایی از زندگی آنها را تغییر داده و در نهایت نگاه ملموستری از مساواتطلبی اسلام نسبت به زنان را به نمایش میگذارد.http://www.jicr.ir/article_422_f85454e8279be180185cac7d243c5eb3.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184713320200922The dominance of shame or sin-oriented culture in the Iranian societyحاکمیت زباهنگ شرممحوری یا گناهمحوری در جامعۀ ایران؛ مورد مطالعه، شهر مشهد9513041510.22035/jicr.2020.2392.2854FAرضاپیشقدماستاد آموزش زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، خراسان رضوی، ایرانآیلینفیروزیان پوراصفهانیاستادیار زبانشناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه دامغان، سمنان، ایرانآیدافیروزیان پوراصفهانیاستادیار زبانشناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)، خراسان رضوی، ایرانJournal Article20190429Shame and guilt, as universal and self-conscious emotions, exist in every aspect of our every-day lives. These two feelings effectively enhance the process of human socialization; they normally occur as a response to a negative evaluation of the self, which is typically based on societal standards. The above-mentioned emotions are considered as universal phenomena, however, culture can affect both. The way we value the emotions is under the influence of culture. Given the culture-specific patterns of emotions, the present research made an investigation of “shame” and “guilt”, as concepts based on culture in the Persian context. This study aimed at studying the linguistic elements stating the emotions of shame (sharmsâri, rou siyâhi, khajelat, nang, biâberouei, khejâlat, khajoul, hayâ, âberou, kamrou, etc.) and guilt (taghsir, moghaser, gonâhkâr, etc.) in the Persian language. In order to achieve this purpose, 756 natural contexts in which the utterances related to shame and guilt have been used were recorded. The data collected was then analyzed based on Dell Hymes’ SPEAKING model (1967); the various social aspects which were related to these two emotions were, then, extracted. The research made use of a corpus-based approach, and the findings of the study pointed out the importance and dominance of shame in the Iranian culture compared to guilt. The reason has its roots in the dominance of the collectivist culture among Iranians.هیجانات شرم و گناه که در زمرۀ هیجانات همگانی و خودآگاه بشر قرار میگیرند، در زندگی روزمرۀ افراد بسیار فراگیر بوده و ضمن برخورداری از نقش اساسی در فرایند اجتماعیشدگی انسان، بهعنوان مکانیسمهای کنترل اجتماعی، ایفای نقش مینمایند. این دو نوع هیجان، در پاسخ به ارزیابی منفی فرد از خود، بر پایۀ هنجارهای اجتماعی ایجاد میشوند. از آنجاییکه دو هیجان «شرم» و «گناه» دارای ماهیت فرهنگوابسته است، منطقی است اگر ادعا کنیم که بررسی نمودها و مصادیق زبانی مرتبط با این دو نوع هیجان در یک زبان مشخص میتواند در آشکارسازی فرهنگ حاکم بر جامعۀ موردنظر یاریرسان باشد. بنابراین، نظر به ماهیت فرهنگوابستۀ هیجانات و رابطۀ تنگاتنگ میان زبان و فرهنگ، پژوهش کیفی حاضر بر آن است تا از رهگذر بررسی نمودهای زبانی مرتبط با این دو نوع هیجان در زبان فارسی، به فرهنگکاوی این زبان همت گمارد. بهمنظور نیل به هدف موردنظر، پس از جمعآوری تعداد 756 نمونه از موارد مختلف کاربرد عبارات زبانی وابسته به مفاهیم «شرم» (نظیر شرمساری، روسیاهی، خجلت، ننگ، بیآبرویی، خجالت، خجول، حیا، آبرو، کمرو و ...) و «گناه» (همچون تقصیر، مقصر، گناهکار و ...) در موقعیتهای مختلف طبیعی، نمونههای مذکور در بستر الگوی هایمز (1967) مورد تدقیق و واکاوی قرار خواهند گرفت. یافتههای مقالهٔ حاضر ضمن صحهگذاردن بر حاکمیت قویتر و قدرتمندتر فرهنگ شرممحور نسبت به فرهنگ گناهمحور در فرهنگ ایران، برای ویژگی جمعگرایی ایرانیان نیز مهر تأییدی به شمار میروند.http://www.jicr.ir/article_415_42e7aaa88b48137a16a1acd04ed91125.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184713320200922The typology of the mourning community in Yazdگونهشناسی هیئتهای مذهبی معاصر در شهر یزد13115542510.22035/jicr.2020.2528.2958FAابوالفضلمرشدیاستادیار جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانمسعودحاجی زاده میمندیدانشیار جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانمرتضیمشعلچیدانشجوی کارشناسی ارشد جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران0000-0001-7009-7061Journal Article20200506This article tries to inspect the typology of the mourning communities in Yazd based on the content of monodies and their general orientation. This research is interpretive and the research method is based on grounded theory. Data collection was done by semi-structured interviews with 22 informed people. The sample have been selected from the group’s chief, the poet, the weeper, the panegyrist and the active group members. The researches have shown that the mourning communities in Yazd were have been put into type such as reflexivity, identity oriented and ideological (movement oriented) communities. The properties of the reflexivity community can be such example as: “time coverage glance at the Ashura history”, “critical vision to contemporary Islamic societies”, “putting an emphasis on human general concepts” and “critic of the discourse of the Islamic republic of Iran”. The property of identity oriented can be as the following “the static vision in the Ashura history”, “mournful and consolatory vision”, "emphasis on Shiite identity", “bound to the borders of the Shiite identity of the Islamic republic of Iran. The property of the ideological community is “the time coverage glance at the Ashura history”, “the school vision”, “putting an emphasis on the Shiite jihad” and “bound to the discourse borders of Islamic Republic of Iran”.هیئتهای مذهبی یکی از عناصر هویتی اساسی مذهب تشیع و یکی از «شاخصترین وجه شیعهٔ زیستشده» محسوب میشود که با ورود جوامع شیعی به عصر جدید، دچار تغییرات زیادی شدهاند و این سبب ظهور گونه های مختلف هیئتها، هم در فرم عزاداریها و هم در محتوای آن، در سالهای اخیر شده است. در این مقاله تلاش شده است هیئتهای مذهبی شهر یزد بر اساس جهتگیری کلی و محتوای نوحههای آن گونهشناسی شوند. این مقاله در چارچوب تفسیری قرار میگیرد و روش تحقیق عمدتاً مبتنی بر نظریهٔ زمینهای است. جمعآوری دادهها با استفاده از تجربه زیستهٔ محققان، تحلیل محتوای نوحههای هیئتها و مصاحبه نیمهساختاریافته با 22نفر از مطّلعان کلیدی هیئتهای یزدی از میان سرپرستان، شاعران، نوحهخوانان و فعالان هیئتها صورت گرفته است. نتایج نشان میدهد هیئتهای یزدی را میتوان در سه گونهٔ «بازاندیش»، «هویتاندیش» و «مکتباندیش» جای داد. ویژگیهای گونهٔ بازاندیش «نگاه زمانمند به واقعة عاشورا»، «تأکید بر مفاهیم عام انسانی»، «نگاه انتقادی به جوامع اسلامی معاصر» و «منتقد گفتمان نظام جمهوری اسلامی ایران» است. ویژگی گونهٔ هویتاندیش «نگاه غیرزمانمند به واقعة عاشورا»، «نگاه سوگوارانه و تسلّیبخش»، «تأکید بر هویت شیعی» و «مقیّد به مرزهای هویت شیعی نظام جمهوری اسلامی ایران» است. ویژگی گونهٔ مکتباندیش «نگاه زمانمند به واقعة عاشورا»، «نگاه مکتبی به جامعه»، «تأکید بر جنبه جهادی شیعه» و «مقید به مرزهای گفتمانی نظام جمهوری اسلامی ایران» است.http://www.jicr.ir/article_425_25b2822c2f5a3230abfadd476e8b04c9.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184713320200922The function of textiles in the tntangible cultural heritage of Gilan province; Case study of mourning and feast ritualsکارکرد منسوجات در میراث فرهنگی ناملموس استان گیلان؛ مورد مطالعه، آئینهای سوگواری و بزم15718541910.22035/jicr.2020.2593.3015FAناهیدشهیدیدانشآموخته کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایراناشکانرحمانیاستادیار هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-6431-7686ساسانسامانیاناستادیار هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانسید علی اکبرسیدیاستادیار هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانJournal Article20200514The customs and rituals of the people of Gilan province are part of their intangible identity and heritage, which are studied in this article in two areas of mourning and feasts. Textiles can always have different uses in these rituals, and the study of textiles in the rituals of the province determines their function. 1480 works have been nationally registered in the list of intangible cultural heritage, of which 55 works belong to Gilan province. Seven of the recorded rituals in which textiles are used have been studied as the statistical population of the study. Three of them are in the field of mourning rituals and four are in the field of feasting rituals. This article seeks to answer how textiles are used in mourning and feasting rituals registered in the list of intangible cultural heritage of Gilan province. To achieve this goal, first the type of textiles, color, function, purpose and method of using textiles as research variables are determined, then the variables in the statistical population are studied by library and field researches. The present article is descriptive-analytical. The results show that textiles are used in mourning rituals as means to grant wishes as well as cover. Textiles are also used in various forms in feasts as means for ritual begging, distinction, cover, reminder, offer, giving information, prevention of malice, reaching goals, gift, decoration, storage as well as reward.آداب و آئینهای مردم استان گیلان، جزئی از هویت و میراث ناملموس آنها میباشد که در این مقاله میتوان آنها را در دو حوزهٔ سوگواری و بزم بررسی کرد. منسوجات همواره میتواند کاربردهای متفاوتی در این آئینها داشته باشد که مطالعه منسوجات در آئینهای استان کارکرد آن را مشخص مینماید. تعداد 1480 اثر در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ثبت ملی شده است که تعداد 55 اثر از آن مربوط به استان گیلان است. هفت مورد از آئینهای ثبتشده، که منسوجات در آنها کاربرد دارد، بهعنوان جامعه آماری پژوهش، مورد مطالعه قرار گرفته است. سه مورد از آنها در حوزه آئینهای سوگواری و چهار مورد در حوزه آئینهای بزم میباشد. این مقاله در پی پاسخ به چگونگی کارکرد منسوجات در آئینهای سوگواری و بزم ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی ناملموس استان گیلان میباشد. برای رسیدن به این هدف، ابتدا نوع منسوجات، رنگ، کاربرد، هدف و نحوه استفاده از منسوجات بهعنوان متغیرهای پژوهش تعیین شده، سپس به روش کتابخانهای و میدانی متغیرها در جامعه آماری بررسی شده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی تحلیلی میباشد. نتایج پژوهش نشان میدهد که منسوجات در آئینهای سوگواری برای حاجت گرفتن و بهعنوان پوشش، استفاده میشود. همچنین از منسوجات در آئینهای بزم به شکلهای مختلف استفاده میشود: برای گدایی آئینی، وجه تمایز، پوشش، یادآوری، پیشکش، خبررسانی، مانع بدخواهی، به مراد رسیدن، هدیه، تزئین، محل نگهداری چیزی و همچنین بهعنوان پاداش.http://www.jicr.ir/article_419_7eacb532570ff6858afd2723755ff790.pdf