پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715120220321The student lifeworld and its connection with the country’s development and progressزیستجهان دانشجویی و پیوند آن با توسعه و پیشرفت کشور در دانشگاه تهران12246010.22035/jicr.2022.2975.3316FAسعید رضاعاملیاستاد علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانراضیهصیادیکارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20211208Given that the University of Tehran is one of the key institutions of knowledge production, two main questions arise in this regard: What is the student lifeworld at the University of Tehran? What is the connection between this lifeworld and the university? In the course of this research to reach the actual answer to the problems, theoretical views of lifeworld and communication action were taken into account. Field information was obtained using ethnographic methodology as well through two tools, namely participatory observation and semi-structured interview. The sample of the study was 30 students who were interviews. They were from different colleges such as medical sciences; electrical, electronic, and mechanical and civil engineering departments and technical campus, theater and music from the faculty of fine arts, faculty of social sciences. The student's world was defined by eight categories: student, professor, classmate, academic terms and field of study, cyberspace, media, university, and dormitory. Results was obtained from qualitative interviews, with emphasis being on the existence of a semantic disorder for the "sense of being a student", the spirit of scientific cooperation and the horizon of looking to the future in the light of active and effective role of students and universities for the development of the country.از آنجا که دانشگاه تهران یکی از نهادهای مهم علمی کشور است و دانشجو بعنوان رکن نهادهای دانشگاهی محسوب میشود، دو پرسش اصلی در این رابطه مطرح است: زیستجهان دانشجویی در دانشگاه تهران چیست؟ و این زیستجهان چه ارتباطی با فضا و مأموریت دانشگاه دارد؟ در این مقاله برای مطالعۀ چنین زیستجهانی، دیدگاههای نظری زیستجهان و کنش ارتباطی در جهان زندگی به کاررفته است. اطلاعات میدانی نیز با اتخاذ روششناسی مردمنگارانه و دو ابزار این روش یعنی مشاهده مشارکتی و مصاحبه نیمهساختیافته به دست آمد. با استفاده از روش مردمنگارانه دانشکده پزشکی از پردیس علوم پزشکی، دانشکده مهندسی برق و الکترونیک، مهندسی مکانیک و مهندسی عمران و نقشهبرداری از پردیس فنی و دانشکده نمایش و موسیقی از پردیس هنرهای زیبا و همچنین دانشکده علوم اجتماعی از مجموعه علوم اجتماعی و رفتاری انتخاب و با سی نفر از دانشجویان مصاحبه انجام شده است. زیستجهان دانشجویی با هشت مقوله دانشجو، استاد، هم کلاسی، اصطلاحات دانشجویی، رشتۀ تحصیلی، رسانۀ فضای مجازی، دانشگاه و خوابگاه تعریف شد و این نظام بههمپیوسته مورد مداقه قرار گرفته است. نتایج برخواسته از مصاحبه عمیق و کیفی بر این معنا تأکید میکند که با یک اختلال معنایی برای «حس دانشجو بودن»، روحیه همکاری علمی و افق نگاه به آینده در پرتو نقش فعال و مؤثر دانشجو و دانشگاه برای پیشرفت و توسعه کشور وجود دارد که مستلزم برنامهریزی چند متغیره برای تقویت آن در دوران گذار از دانشگاه منزوی به دانشگاه پیوند خورده با جهان است.http://www.jicr.ir/article_460_98b297950041a42470269d56260243a1.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715120220321A study on the sense of attachment, with a phenomenological view of place: Interpretation of people’s existential experiencesبررسی حس دلبستگی در نگرشی پدیدارشناسانه به مکان: تفسیری از تجربیات زیستۀ افراد234146110.22035/jicr.2022.2894.3251FAمریمازنبدانشجوی دکتری رشتۀ معماری، گروه معماری، دانشکدۀ معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایرانسید جلیلموسویاستادیار رشتۀ معماری، گروه معماری، دانشکدۀ معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایرانجمال الدینهنروردانشجوی دکتری رشتۀ معماری، گروه معماری، دانشکدۀ معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایرانJournal Article20210921Place and the sense of attachment to a place are among the topics that are considered in this study in which people are shown to have internal relationship with the environment. In fact, the feeling of belonging and attachment to a place play a decisive role in any situation and space, in order to benefit and maintain human presence there. This sense leads to the connection in such a way that man considers himself as a part of the place. The spatial attachment is a relationship of belonging and identity to the environment in which one lives. For this reason, the purpose of this study is to achieve the effective factors in the formation of a sense of attachment, by recognizing the characteristics of the place. This research is qualitative in nature and is conducted with an existential phenomenological approach in which three types of informal (conversational) and semi-structured interviews and in-depth (structured) interviews are used as data tools. Findings show that two categories of factors can be effective in the sense of attachment of residents to the house: external dialectic and factors that are related to the outside of the house (i.e., the quality of the exterior appearance of the house; neighborhood reputation and security) and internal dialectics factors that are related to inside (i.e. ownership; quality of comfort; physical quality of the house; neighborhood satisfaction and positive emotional relationships). These two categories influence the formation of residents' attachment to house i.e. "human-house interaction" and have been identified as the core of research. In the phenomenological approach, the sense of belonging means the inter-relationship between human and the environment, which includes all indicators.مکان و حس دلبستگی به مکان از مباحث موردتوجه طراحان بوده است که فرد در ارتباطی درونی با محیط قرار میگیرد. احساس تعلق و دلبستگی به مکان سطح بالاتری از حس مکان است که در هر موقعیت و فضا بهمنظور بهرهمندی و تداوم حضور انسان در مکان نقش اثرگذاری مییابد. دلبستگی بهگونهای فرد را با مکان پیوند میدهد که آدمی خود را جزئی از مکان در نظر میگیرد. این حس، رابطۀ تعلقی و هویتی فرد به محیط اجتماعی است که در آن زیست میکند. بنابراین، هدف این مقاله دستیابی به عوامل مؤثر در شکلگیری حس دلبستگی به خانه، در پی شناخت ویژگیهایی از خانه است که نقشی مؤثر در ایجاد یا ارتقای این پیوند ایفا میکنند. این مقاله به روش کیفی و با رویکرد پدیدارشناسانه اگزیستانسیال (تجربۀ زیستۀ افراد) به انجام رسیده است و در آن، از سه نوع مصاحبۀ غیررسمی (گفتوگو) و نیمهساختاریافته و مصاحبۀ عمیق (ساختاریافته) بهعنوان ابزار گردآوری دادهها بهره گرفته شده است. یافتههای این مطالعه نشان میدهد که دو دسته از عوامل میتوانند در حس دلبستگی ساکنان به خانه مؤثر باشند: 1) دیالکتیک بیرون: ویژگیها و عواملی که مربوط به بیرون خانه هستند (کیفیت جلوۀ بیرونی خانه، کیفیت خوشنامی محله و امنیت)؛ و 2) دیالکتیک درون: ویژگیها و عواملی که مربوط به درون خانه هستند (مالکیت، کیفیت آسایش، کیفیت کالبدی خانه، کیفیت رضایت از همسایگی و روابط عاطفی مثبت در خانه) که بر شکلگیری دلبستگی ساکنان به خانه بهعنوان مقولۀ «تعامل انسان و خانه» تأثیرگذار است و بهعنوان هستۀ اصلی مقاله، شناسایی شد. در دیدگاه پدیدارشناسی، حس تعلق به معنی رابطۀ همپیوندی میان انسان و محیط است که همۀ شاخصها را دربرمیگیرد.http://www.jicr.ir/article_461_0353ab4cbed5beae847a7ff6e220b5cf.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715120220321Social tolerance in an individualistic society: Studying the effect of individualism on social tolerance of young people in Bojnordمدارای اجتماعی در جامعۀ فردگرا: مطالعۀ تأثیر فردگرایی بر مدارای اجتماعی جوانان در شهر بجنورد436846210.22035/jicr.2022.2832.3202FAهادیافرادکتری جامعهشناسی، گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، خراسان شمالی، ایران0000-0002-4861-1826Journal Article20210713In a contemporary individualistic world with a significant diversity of groups, institutions, identities, and attitudes, cultures are likely to collide, especially among young people. In such circumstances, it is social tolerance that prevents the eruption of violence and conflict in a culturally diverse society. Therefore, the present study aims to study the relationship between individualism and social tolerance in the youth of Bojnord. A total of 825 young people were selected by the multi-stage cluster sampling technique and interviewed through a questionnaire. Its reliability and validity are confirmed by Cronbach's alpha technique and face validity. The findings show that there is a significant and direct relationship between moral individualism and social tolerance, extreme individualism and social tolerance, as well as between moral individualism / extreme individualism and the three dimensions of social tolerance (political, identity, and behavior). The results of the regression coefficient show that moral individualism and extreme individualism explain about 34% of the variance of social tolerance. Thus, with the spread of one of the cultural consequences of modernity, namely individualism, social tolerance increases in society.در دنیای فردگرای امروز که گروهها، نهادها، هویتها و نگرشهای متنوعی در آن به وجود آمده است، احتمال برخورد فرهنگها خصوصاً بین جوانان امری محتمل است. در چنین شرایطی این مدارای اجتماعی است که مانع شکلگیری خشونت و تعارضات در جامعۀ دارای تنوع فرهنگی میشود. ازاینرو، این مقاله به مطالعۀ رابطۀ فردگرایی و مدارای اجتماعی در میان جوانان شهر بجنورد پرداخته است. در این مقاله، 825 نفر از جوانان با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند و به سؤالات پرسشنامه پاسخ دادند. پایایی و روایی آن با روش آلفای کرونباخ و اعتبار صوری تأیید شده است. یافتهها نشان میدهد بین فردگرایی اخلاقی و مدارای اجتماعی، فردگرایی افراطی و مدارای اجتماعی، و همچنین بین فردگرایی اخلاقی/ فردگرایی افراطی و ابعاد سهگانۀ مدارای اجتماعی (مدارای سیاسی، مدارای هویتی و مدارای رفتاری) رابطۀ معنادار و مستقیم وجود دارد. نتایج حاصل از ضریب رگرسیونی نشان میدهد که فردگرایی اخلاقی و فردگرایی افراطی حدود 34 درصد واریانس مدارای اجتماعی را تبیین میکنند. بنابراین با رواج یکی از پیامدهای فرهنگی مدرنیته، یعنی فردگرایی، مدارای اجتماعی در جامعه افزایش مییابد.http://www.jicr.ir/article_462_51d92be1c60d1db1d2e5e7a07da55b26.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715120220321Investigating Iranians’ ethos during the famine of World War I using a qualitative fuzzy methodبررسی خلقیات ایرانیان در خلال قحطی جنگ جهانی اول با روش فازی کیفی699546310.22035/jicr.2022.2910.3261FAافسانهقاسمیدانشجوی دکتری جامعهشناسی، جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران0000-0002-6313-9590Journal Article20211010The Iranians’ Ethos is one of the issues that have been taken into account by researchers in recent decades. This article takes up the issue using a fuzzy method and attempts to show that ethos like many other concepts is fuzzy. For that purpose, break points and sensitive historical events were selected that had a great impact on the mood of Iranians, including the famine during the First World War. The war in the early 20th century had also adversely impacted the economic, social and cultural life of Iranians, which in this study specifically examines as the Ethos of Iranians. The results show that the people during the famine demonstrated characteristics such as individualism, collectivism, anti-authoritarianism and lawlessness, each of which too prevailed to some extent among Iranians. Collectivism emerged in the form of two indicators of generosity and social participation, individualism as consideration to material and immaterial interests, with the material having a higher membership score (0.48). On the discussion of lawlessness, various crimes emerged and overcharging had the highest score with 0.52 points of fuzzy membership. Anti-authoritarianism was also manifested in the form of indicators such as interference in the government’s affairs and accountability, in which the latter received the highest score with 0.18 member score. The final analysis of the concepts also shows that overcharging was the main Ethos during the famine of the First World War. Finally, it can be said that Ethos is like many fuzzy concepts and using this method can provide more appropriate results.در این مقاله، خلقیات ایرانیان به روش فازی بررسی شد تا نشان داده شود خلقیات نیز مانند بسیاری از مفاهیم فازی است. به همین دلیل، واقعه حساس و نقطه گسستی چون قحطی جنگ جهانی اول که تأثیر زیادی بر خلقوخوی مردم ایران داشت انتخاب شد. جنگ جهانی اول، تأثیرات زیادی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایرانیان بر جای گذاشت، لذا در این مقاله بهطور خاص این تأثیرات بر خلقیات ایرانیان بررسی شده است. یافتهها نشان داد مردم در قحطی جنگ جهانی اول ویژگیهایی چون فردگرایی، جمعگرایی، استبدادستیزی و قانونگریزی را از خود نشان دادند که هر ویژگی در شاخصهای متفاوت و درجات مختلف ظاهر شد. جمعگرایی با دو شاخص بخشش و مشارکت اجتماعی، و فردگرایی با شاخصهایی مانند ترجیح منافع مادی و غیرمادی ظهور یافت که ترجیح منافع مادی از سوی توانمندان نمرۀ عضویت بالاتری (48/0) دریافت کرد. درقالب قانونگریزی، جرایم مختلفی در جامعه رخ داد که گرانفروشی با 52/0، نمرۀ عضویت بالاتری را به خود اختصاص داد. استبدادستیزی نیز با شاخصهایی مانند دخالت در امور و پاسخگویی حاکمان شناسایی شد که پاسخگویی حاکمان با 18/0، بالاترین نمرۀ عضویت را دریافت کرد. بررسی نهایی مفاهیم نیز نشان داد قانونگریزی (در قالب مصداق گرانفروشی) خلق معرف ایرانیان در قحطی جنگ جهانی اول بود. برایناساس، میتوان گفت خلقیات مانند بسیاری مفاهیم فازی بوده و با استفاده از روش فازی میتوان تحلیل واقعبینانهتری از آن ارائه کرد.http://www.jicr.ir/article_463_428fca9bc1921c25c5121f9da7815cde.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715120220321Lived experience of women seeking separation from divorce proceedingsتجربه زیسته زنان متقاضی طلاق از فرایندهای وقوع طلاق9712046410.22035/jicr.2022.2916.3265FAمرضیهشهریاریاستادیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانعبدالرضانواحدانشیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانJournal Article20211018The relationship between the rationalization of social relations and individual freedoms is one of the main themes of sociology. The purpose of this study is to identify the inclination and desire of couples in a legal process to be separated that have been either hidden in divorced families or have been discussed less. This is qualitative research which has been conducted using a phenomenological approach and targeted sampling (snowball) strategies. The required data were 20 couples at risk of divorce to the saturation level and analyzed using semi-structured interviews as well as the content analysis method. After extracting important sentences and words from the interview text, 213 primary codes were taken out, which according to the purpose and question of the research are classified into four major themes: macro, medium, micro and interactive. According to research findings, there is a danger of daily love and suppression of romance, fading of love scenario, fantasy and sexual imaginations, change of desire in fantasy and the emergence of another great, fantasized and distorted love, duality of love and fantasy, selfishness and transition to hegemonic femininity. In general, the findings show that divorce does not lead to a sudden relationship break; rather examining the experience structure of the participants indicates that the dimensions of divorce are systematic, with rotational context and the marriage process formation.رابطۀ میان عقلانیشدن روابط اجتماعی و آزادی فردی از درونمایههای اصلی جامعهشناسی است. هدف از این مقاله، شناسایی ﺗﻤﺎﻳﻞ و ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪی زوجین ﺑﻪ ﺟﺪاﺷﺪن و ﮔﺴﺴﺘﻦ رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﻳﻲ ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ اﺳﺖ که در خانوادههای در حال طلاق تابهحال پنهان مانده و دربارۀ آن کمتر بحث و بررسی شده است. این مقاله به روش کیفی و با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی و نیز با بهرهمندی از راهبردهای نمونهگیری هدفمند (ازنوع گلولهبرفی) انجام شده است. دادههای مورد نیاز، ازطریق مصاحبه با 20 زوج در معرض طلاق تا حد اشباع انتخاب و با استفاده از مصاحبۀ نیمهساختاریافته بررسی و به منظور تجزیهوتحلیل دادهها، ابتدا دادهها ثبت و کدگذاری شده و سپس با استفاده از روش کلایزی مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. پس از استخراج جملات و واژگان مهم از متن مصاحبهها، 213 کد اولیه به دست آمد که با توجه به هدف و سؤال مقاله بسترهای طلاق در چهار بزرگ مضمون کلان، میانی، خرد و تعاملی طبقهبندی شد. برپایۀ یافتههای مطالعه حاضر، خطر روزمرهشدن عشق و سرکوب امر عاشقانه، رنگباختن سناریوی عشق، فانتزی و تخیلات جنسی، تغییر میل در فانتزی و ظهور دیگری بزرگ، فانتزی و تحریف عشق، دوآلیتۀ عشق و فانتزی، خودِ زنانه و گذار به زنانگی هژمون است. بهطور کلی، یافتههای مقاله نشان میدهد که بهطلاقانجامیدن رابطه ناگهانی نیست و تدقیق ساختار تجربۀ مشارکتکنندگان نشاندهندۀ نظاممندبودن ابعاد طلاق، چرخشیبودن بسترهای طلاق و شکلگیری فرایند ازدواج است.http://www.jicr.ir/article_464_f1b6f2857fb6d44dd73c7041e0aa0f19.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715120220321Honor killings and semantic implications of a normal subject in the family institution: Newspapers’ narrative about the murder of Romina Ashrafiقتلهای ناموسی و دلالتهای معنایی سوژۀ بهنجار در نهاد خانواده: روایتپژوهی روزنامهها از قتل رومینا اشرفی12114846510.22035/jicr.2022.2735.3127FAماهرخحق پرسدانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاستگذاری فرهنگی، گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانسید حسیننبویاستادیار جامعهشناسی، گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانمحمد رضاکلاهیاستادیار جامعهشناسی، گروه جامعهشناسی، مؤسسۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوری، تهران، ایرانJournal Article20211017The paper aims to identify the semantic implication of moral and normal subjects, and mechanisms of their reconstruction in the family institution. For this purpose, here Stuart Hall’s representation approach and Jeffrey Alexander's strong research program have been applied to reach the conclusion on the main research questions: What is the semantic implication of moral and normal subjects in the family? And what is the mechanism for reconstructing a moral subject in the family? 65 notes and editorials published in Shargh, Etemad-e Melli and Hamshahri newspapers in one section as well as Javan and Kayhan were selected and reviewed in the course of the study. Newspapers in the other section, representing the murder of Romina Ashrafi, were examined using a narrative research framework and thematic analysis. Findings reveal that in both sections, similar components of individual ethics in the family institution are represented as a normal ideal of a unified world in the network of obedience and submission.هدف این مقاله شناسایی دلالتهای معنایی سوژۀ اخلاقی و بهنجار و سازوکارهای برساخت آن در نهاد خانواده است. رخدادهای تروماتیک نظیر قتلهای ناموسی، برهههایی هستند که با برهمزدن روابط درون خانواده از ظرفیت تحلیلی غنی برای شناسایی بایدها و نبایدهای درون خانواده برخوردارند. برای این منظور از رویکرد بازنمایی استوارت هال و برنامۀ پژوهشی قوی جفری الگزاندر استفاده شده است. پرسشهای اصلی مقاله عبارتاند از: دلالتهای معنایی سوژۀ اخلاقی و بهنجار در خانواده چیست؟ و سازوکار برساخت سوژۀ اخلاقی در خانواده چیست؟ برای پاسخ، 65 یادداشت و سرمقاله از روزنامههای «شرق»، «اعتماد ملی» و «همشهری» در یک بخش و روزنامههای جوان و کیهان در بخش دیگر که به بازنمایی قتل رومینا اشرفی پرداختهاند، با استفاده از چارچوب روشی روایتپژوهی و سنخ تحلیلی تحلیل تماتیک، بررسی و تحلیل شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد در هر دو بخش، مؤلفههای مشابه از اخلاقیات فردی درون نهاد خانواده بهعنوان امری بهنجار بازنمایی شده است. سوژۀ بهنجار،خودبنیان،خودتنظیمگر و استانداردشده که میتواند آرمان جهان یکدستشده در شبکۀ اطاعت و انقیاد را تحقق بخشد. اما متولیان این جهان آرمانی در دو روایت با هم متفاوتاند. متولیان در روزنامههای «جوان» و «کیهان»: خانوادۀ مقدس، پدر ناموسمدار و حقانیت تام حاکمیت، و در روزنامههای «شرق»، «اعتماد ملی» و «همشهری»: پدر بهنجار، معیارهای حقیقت پنداشتهشدۀ متخصصان روانشناسی و نظام آموزشی هستند.http://www.jicr.ir/article_465_68ce199ec2c5517597ce0a4d89620f55.pdf