پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715320220923Teaching cultural studies in Iran: Obstacles, experiences and recommendationsآموزش مطالعات فرهنگی در ایران: موانع، تجربهها، و تجویزها12947410.22035/jicr.2022.3055.3385FAمحمدسعیدذکاییاستاد جامعهشناسی و مطالعات فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران0000-0001-7134-0801Journal Article20220719Knowledge and perspective about cultural studies have been debated extensively in the global academic spaces and partly within Iran. However, the pedagogical requirements of this tradition have rarely been a topic for discussion. As a matter of fact, cultural studies’ project inevitably requires teaching critical skills and analyses in classrooms. Relying on educational experiences of the author, the current paper aims to introduce some major challenges in the process of cultural studies pedagogy. Reliance on a formal teaching separated from social context, ambivalence and confusion on the concept of culture and cultural theory, difficulties in providing critical teaching and drawing boundaries of popular culture are amongst the major challenges faced by academics attached with cultural studies in Iran. It therefore can be argued that to be efficient and dynamic, and to preserve its distinction as a critical discipline, cultural studies needs today to employ educational initiatives that not only serve multi-layered historical understanding of Iranian society and culture but also fit with a reformistic cultural policy-making.اگرچه دانش و دیدگاه مطالعات فرهنگی، موضوع بحثهای گستردهای در فضای دانشگاهی جهانی و تااندازهای ایران بوده است، اقتضاهای آموزشی این سنت در میدانهای علمی، کمتر موضوع بحث بوده است. برنامۀ مطالعات فرهنگی، ناگزیر آموزش مهارتها و تحلیلهای انتقادی از فرهنگ در کلاس درس را طلب میکند. مقالۀ حاضر با تکیه بر تجربۀ آموزشی نویسنده، در پی معرفی برخی چالشهای عمده در فرایند یادگیری و یاددهی مطالعات فرهنگی در کلاسهای درس است. آموزش، بهشیوهای رسمی و بریده از متن اجتماعی، ابهام و تداخل در ترسیم مرزبندی نظریۀ فرهنگی، دشواریهای مربوط به آموزش انتقادی و ابهام در ترسیم مرزهای عامهپسندی، و گشودگی در برابر آن برای آموزش و پژوهش، چالشهای اصلی آموزش مطالعات فرهنگی در ایران بهشمار میآیند. استدلال نویسندۀ این است که اثربخشی مطالعات فرهنگی و حفظ هویت انتقادی و عملگرایانه و اصلاحگرایانۀ آن، نیازمند بهکارگیری تدابیر آموزشی است تا آن را به شیوهای پویا در خدمت فهم چندلایه، تاریخی، و موقعیتی جامعه و فرهنگ ایرانی و تلاش برای قرار دادن این فهم در خدمت سیاستگذاری فرهنگی قرار دهد.http://www.jicr.ir/article_474_25ddc0f8c9d3e22e03d3076f98d83cb2.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715320220923The experience of virtualization and university culture: A qualitative study of Tehran universitiesتجربۀ مجازیشدن و فرهنگ دانشگاهی؛ مطالعۀ کیفی دانشگاههای تهران316647510.22035/jicr.2023.2749.3142FAفاطمهلولائیدانشجوی دکترای جامعهشناسی فرهنگی، مؤسسۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)سوسنباستانیاستاد علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانمقصودفراستخواهاستاد برنامهریزی توسعۀ آموزش عالی، گروه برنامهریزی آموزش عالی، مؤسسۀ پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، تهران، ایرانJournal Article20230308The dramatic changes that have taken place in the field of information and communication in the present age have led to fundamental changes in various parts of human life. The important point is that the emergence of virtual technologies is not just a conventional technical development but contains a cultural nature. The university is also one of the institutions that has been particularly affected by these developments. Such conditions have changed the relationship between students and professors, their way of accessing information and resources, creating and sharing educational content, and so on. The purpose of this article is to study the experience of virtualization and academic culture. This is a qualitative research that has applied a phenomenological method with semi-structured interviews. Participants were purposefully selected from among students, graduates, faculty members, and university administrators. Data were analyzed using the thematic analysis technique which resulted in 10 semantic clusters. The results of the interviews show a duality in responses, with some interviewees emphasizing the functions of virtualization in university culture in terms of communication, education and lifestyle. They believe that virtualization has opened doors to universities. The other category, however, explains the negative consequences of virtualization in academic culture and its various dimensions. The results indicate that with virtualization, important changes have occurred in various dimensions of the university culture that should be considered at micro and macro levels.دگرگونیهای شگرف عرصۀ اطلاعات و ارتباطات در عصر حاضر، سبب دگرگونیهای بنیادینی در بخشهای گوناگون زندگی بشر شدهاند. نکتۀ مهم این است که ظهور فناوریهای مجازی، تنها یک دگرگونی متعارف فنی نیست، بلکه دارای سرشت فرهنگی است. دانشگاه نیز ازجمله نهادهایی است که بهگونهای خاص از این دگرگونیها تأثیر پذیرفته است. چنین شرایطی، ارتباط بین دانشجویان و استادان، شیوۀ دسترسی به اطلاعات، و خلق و اشتراک محتوا را دگرگون کرده است. هدف مقالۀ حاضر، بررسی تجربۀ مجازی شدن و فرهنگ دانشگاهی است. شیوۀ انجام پژوهش، کیفی و روش بهکاررفته برای انجام آن، روش پدیدارشناسی بوده است. دراینراستا، مصاحبههای نیمهساختمندی انجام شده است. مشارکتکنندگان بهگونهای هدفمند از میان دانشجویان، دانشآموختگان، اعضای هیئت علمی و مدیران دانشگاه برگزیده شدهاند. دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون، تجزیهوتحلیل شدهاند که برآیند آن، 10 خوشۀ معنایی بوده است. نتایج پژوهش، دوگانگی در پاسخها را نشان میدهد؛ دستهای از مصاحبهشوندگان بر کارکردهای مجازی شدن در فرهنگ دانشگاهی در ابعاد ارتباطی، آموزشی، و سبک زندگی تأکید داشته و بر این نظر بودهاند که این فضا، درهایی را بهروی دانشگاهها گشوده است؛ اما دستۀ دیگر، به پیامدهای منفی مجازی شدن در فرهنگ دانشگاهی و ابعاد گوناگون آن اشاره کردهاند. یافتههای پژوهش، گویای این است که با مجازی شدن، تغییرات مهمی در ابعاد گوناگون فرهنگ دانشگاهی رخ داده است که باید در سطوح خرد و کلان به آنها توجه شود.http://www.jicr.ir/article_475_5ef0b4eba35ab2d6180b0bca7e46b6f9.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715320220923Beyond just a camping: studying the effect of commencement camp on Bipolarization of sociocultural and religious spaces of Sharif University of Technology over the past two decadesفراتر از یک اردو: بررسی تأثیر اردوی ورودیهای جدید بر دوقطبی شدن فضای فرهنگی، اجتماعی، و مذهبی دانشگاه صنعتی شریف در دو دهۀ اخیر6710547710.22035/jicr.2023.2951.3297FAمحمدحسینبادامچیاستادیار جامعهشناسی، گروه مطالعات علم و فناوری، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت عتف، تهران، ایرانJournal Article20220124Prior to the Coronavirus pandemic, the commencement camp in the beginning of the new academic year was considered to be one of the unique and distinct traditions of the Sharif University of Technology. This paper is the product of a research designed to study the impact of holding such an event on the sociocultural atmosphere of this university during 2002 and 2019. For this purpose, this research uses a twofold conceptual model consisting of “explicit cultural goals” and “implicit social patterns”. The main research question is that what was the explicit cultural goals and implicit social patterns of the planners and moderators of the camping, and what is students' reaction to that? To respond to the first question, interviews with main planners, and content analysis of official proposals and documents were used. For the second question, qualitative method was applied by interviewing 40 undergraduate students and an electronic survey of about 400 students graduated from the university. Findings show that while explicit cultural goals was presenting cultural contents to introduce several aspects of new academic life style, campus issues and useful educational information; some explicit social patterns were repeating each year: “Monopoly in administration, planning and managing of the event by the religious student organizations such as Basij and Hey’at”, “key role of religious senior group of camp leaders in making new social relations and cultural guidance”, “emphasis on camping in Holy religious city of Mashhad in religious accommodations dedicated to pilgrims” and “strict gender segregation between women and men”. Gathering the results together, depicts that Sharif University’s camp commencement is acting as a sociocultural suction motor over the past two decades. Beyond just a camping, this event by central organizing of students in a religious network with particular cultural, sociological and ideological identities, with isolating and rejecting the less religious students, had deeply polarized Sharif University of Technology’s community around a specific religious gap, covering other potential sociocultural conflicts.تا پیش از شیوع کرونا، اردوی ورودیهای جدید دانشگاه صنعتی شریف، یکی از سنتهای مهم و متمایز این دانشگاه در آغاز هر سال تحصیلی بهشمار میآمد. مقالۀ حاضر، دستاورد پژوهشی است که تأثیر برگزاری این رویداد مهم را در طول سالهای 1398-1381 بر فضای اجتماعی و فرهنگی دانشگاه صنعتی شریف بررسی کرده است. دراینراستا، اردوی ورودیها در الگوی مفهومی دولایهای از «اهداف فرهنگی آشکار» و «الگوهای اجتماعی پنهان» تجزیهوتحلیل شده است. پرسشهای اصلی پژوهش این است که «اهداف فرهنگی آشکار و الگوهای اجتماعی پنهان برگزارکنندگان اردو چه بوده است؟» و «دانشجویان چه واکنشی به آن نشان دادهاند؟» برای پاسخ به پرسش نخست، یعنی روایت از بالا، از روش مصاحبه با مجریان و تحلیل محتوای اسناد رسمی طرح و برنامه اردوها استفاده شد و برای پاسخ به پرسش دوم، روش مصاحبۀ کیفی با حدود 40 نفر از دانشجویان و پیمایش الکترونیکی از حدود چهارصد نفر از دانشجویان و دانشآموختگان دانشگاه صنعتی شریف بهکار رفته است. کارنامۀ ناموفق اردوی ورودیها در دستیابی به اهداف فرهنگی رسمی نشان میدهد که کارکرد اصلی آن را باید نه در طرحوبرنامههای رسمی بلکه در چهار الگوی اجتماعی نهفته در مدیریت اردو جستوجو کرد: 1) برگزاری انحصاری اردو توسط گروهها و کانونهای مذهبی، بهویژه بسیج و هیئت و عدم مشارکت گروههای دانشجویی دیگر؛ 2) نقش کلیدی شبکۀ سرگروههای مذهبی در ایجاد روابط اجتماعی و الگوسازی دانشجویی؛ 3) برگزاری اردو در فضاهای مذهبی حسینیهای در مشهد؛ 4) تفکیک جنسیتی. تحلیل نتایج مصاحبهها و پیمایش نشان میدهد که اردوی ورودیهای دانشگاه صنعتی شریف در طول دو دهۀ اخیر، بهمثابه موتوری عمل کرده است که با برکشیدن دانشجویانِ بیشتر مذهبی و منزوی کردن دانشجویانِ کمتر مذهبی، گسل و دوقطبی فرهنگیـاجتماعی بزرگی را پیرامون مذهب در دانشگاه صنعتی شریف پدید آورده است.http://www.jicr.ir/article_477_74071a673307ca7459bcf75fbd024e09.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715320220923Genealogy of imperfect construction of open education in Iranتبارشناسی ساخت ناتمام آموزش باز در ایران10713747210.22035/jicr.2022.3037.3369FAعلی اصغرهدایتیدانشجوی دکتری برنامهریزی آموزش از راه دور، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانمهرانفرج اللهیاستاد علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایراننعمت اللهفاضلیاستاد انسانشناسی اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایرانمحمدرضاسرمدیاستاد علومتربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0000-0001-8832-7507Journal ArticleOpen education, in light of an amazing technological development, has transformed the educational system with changes in "educational culture" and an emphasis on the "learner-centered" principle. Since this has not been taken into account in Iran's educational system, the present article critically examines the issue of imperfect construction of an open education system in Iran. To analyze the issue historically, a genealogical method propounded by Foucault has been applied. Genealogy explains the evolution of historical moments in their internal power relations, as Foucault says: it is a discourse which intertwines power and knowledge. The "genealogical analysis" refers to an epistemological strategy formed in various domains of history, political and social sciences. To explain the aforementioned problem, we need to focus on both traditional and modern education discourses in the discursive space of open education. In response to the main question of the article i.e., what could have caused the imperfectness of open education in contemporary Iran? The findings indicate that "neglect to scientific software and discursive aspects", which followed the dominance of instrumental scientific view; "immature understanding of open education" which reduced it to complementary education and "bureaucratic relations" which are in conflict with the democratic character of post-modern education, have all led to the "imperfectness of open education" which has deepened the challenge of the alienation of "science" from culture and society.آموزش باز در پرتو رشد فناوری، با تغییر در «فرهنگ آموزش» و تأکید بر اصل «یادگیرندهمحوری»، نظام آموزشی را دگرگون کرده است. ازآنجاکه در نظام آموزشی ایران، به این موضوع بیتوجهیشده، مقالۀ حاضر، بهمنظور آشکارسازی این «نیمگی»، مسئلۀ ساخت ناتمام آموزش باز در ایران را از دیدگاه انتقادی بررسی کرده و برای این واکاوی تاریخی ـکه دورۀ معاصر ایران را دربر میگیردـ از شیوۀ تبارشناسی منسوب به فوکو، استفاده شده است. تبارشناسی، تبیین تحولاتِ برههای تاریخ است در نسبتِ درونی آنها با قدرت. بهتعبیر فوکو، در گفتمان است که قدرت و دانش به یکدیگر پیوند میخورند. و منظور از «تحلیل تبارشناسانه»، راهبرد معرفتشناختیای است که در حوزههای گوناگون تاریخ، علوم سیاسی، و علوم اجتماعی شکل گرفته است؛ بنابراین، برای توصیف و تبیینِ مسئلۀ مقاله، ناگزیر از بررسی کردارهای گفتمانی سنتی و مدرنِ آموزشی در نسبتِ با فضای گفتمانی آموزش باز هستیم. در پاسخ به این پرسش مقاله که «ساخت ناتمام آموزش باز در ایران معاصر، محصول چه شرایطی است؟» یافتههای مقاله، حکایت از این دارد که «نادیدهانگاری وجوه نرمافزاری و گفتمانی علم که به سیطرۀ نگاه ابزاری به آن انجامیده است، فهم نارس از آموزش باز که آن را به آموزش مکمل فروکاسته است، و روابط بوروکراتیک، که با ویژگی دموکراتیک این آموزش فرامدرن در تعارض است، سبب ناتمامی آموزش باز شده و تعمیق چالش بیگانگیِ علم از فرهنگ و جامعه را درپی داشته است».http://www.jicr.ir/article_472_ef575e8837d065a1683c022d2077d342.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715320220923A qualitative study of the prevalence of the notion of cultural collapse among the elites: myth or reality?مطالعۀ کیفی رواج اندیشۀ فروپاشی فرهنگی در بین نخبگان؛ افسانه یا واقعیت؟13917047610.22035/jicr.2023.2968.3310FAحمیدنادریدانشآموختة دکترای جامعهشناسی مسائل اجتماعی، گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانسید محمدعلیموسویدانشآموخته دکترای جامعهشناسی فرهنگی، گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-1411-6560Journal Article20220127Culture, as one of the main components of any social system, has always been exposed to all kinds of reflexivity, and one such case of ideation is related to the promotion of the notion of collapse by the elites. The purpose of this article is to examine what cultural collapse is, and to identify the root cause of it related to the elite community. To achieve this goal, a qualitative study with inductive content analysis was conducted with the participation of 12 academic elites who were experts and had published books on the subject under study. To analyze the data, a thematic analysis was adopted and the data were coded in Atlas.ti8. The findings showed that the use of the idea of cultural collapse has caused conceptual confusion among the elites, and while culture does not disappear but can be accompanied by metamorphosis and change. The roots of this go back to the forms of cultural change, analytical deception, the role of educational centers, the body of power, and the media; and the nature of the idea of collapse is related to the political system and has nothing to do with culture.فرهنگ، بهعنوان یکی از اجزای اصلی هر نظام اجتماعی، همواره در معرض انواع بازاندیشیها بوده است که یکی از موارد ایدهسازی، رواج اندیشۀ فروپاشی از سوی جریان نخبگانی است. هدف نوشتار حاضر، بررسی چیستی فروپاشی فرهنگی و شناسایی ریشههای طرح آن از سوی جامعۀ نخبگانی است. برای دستیابی به این هدف، مطالعۀ کیفی از نوع تحلیل محتوای استقرایی با مشارکت 12 نفر از نخبگان دانشگاهی و افراد دارای تخصص و تألیف دربارۀ موضوع پژوهش حاضر، انجام شد. بهمنظور تجزیهوتحلیل دادهها نیز از تحلیل مضمون و کدگذاری با نرمافزار Atlas.ti8 استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان داد که استفاده از ایدۀ فروپاشی فرهنگی، سبب بههمریختگی مفهومی در بین جریان نخبگانی شده است؛ درحالیکه فرهنگ از بین نمیرود، بلکه ممکن است دچار دگردیسی و تغییر شود. ریشه طرح ایدۀ مذکور به اشکال مختلف تغییرات فرهنگی در سطح جامعه، وقوع فریبکاری تحلیلی در بین جریان نخبگانی، نقش اثرگذار مراکز آموزشی و بدنۀ قدرت و رسانهها در صورتبندی این مفهوم مربوط میشود و ماهیت طرح ایدۀ فروپاشی، در مورد نظام سیاسی موضوعیت داشته و سنخیتی با امر فرهنگی ندارد.http://www.jicr.ir/article_476_598b3e71ec378bd83e0a727608b5db01.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184715320220923Phenomenological study on lived experience of students and professors about virtual education during Covid-19 pandemic: Case study, University of Isfahanمطالعۀ پدیدارشناختی تجربۀ زیستۀ استادان و دانشجویان از آموزش مجازی در دوران کرونا؛ مطالعۀ موردی دانشگاه اصفهان17120447310.22035/jicr.2022.3084.3402FAزهراماهراستادیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0001-7925-7543Journal ArticleEducation field experts believe that effects and consequences of the Coronavirus pandemic on education in general and on higher education in particular are not only less than the other social institutions, but are much more comprehensive. In this study, an attempt is being made to represent lived experiences and perceptions of students and teachers in the virtual education system. Therefore, the main purpose of this research is to assess the same among professors and students of the University of Isfahan during the Covid-19 pandemic in order to identify the most important challenges of this type of education in universities and by relying on the findings of the study, effective solutions and approaches are presented for improving virtual education in universities. In the course of study, “phenomenology” has been used as a qualitative method whereas the research population includes all students and professors in the University of Isfahan in the academic year of 2020-2021. Total participants in the qualitative part of research were 32 people consisting of 14 professors and 18 students. Based on the purposive sampling, a mixture was selected and interviewed. The data was evaluated using Colaizzi’s seven step method (1978). Findings showed that the damages incurred by virtual education damage are: “educational damage”, “damages related to university culture”, damages related to social-economic infrastructures” and “damage from reduced sense of presence”.پیامدهای کرونا برای اقتصاد، سیاست، فرهنگ، حوزۀ عمومی، و زندگی روزمرۀ مردم آشکار است. برپایۀ دیدگاه صاحبنظران آموزش عالی، پیامدهای کرونا برای آموزش بهطور عام و آموزش عالی بهشکل خاص، نهتنها کمتر از نهادهای اجتماعی دیگر نیست، چهبسا فراگیرتر نیز هست. نخستین و مهمترین اثر و پیامد آسیبزای کرونا، مربوط به بخش و کارکرد «آموزش» دانشگاهی است. آموزش حضوری برای زمان قابلتوجهی معلق ماند و برنامههای حضوری آموزش استادـشاگردی و فعالیتهای مربوط به تدریس سنتی بهحاشیه رفت. در پژوهش حاضر، سعی شده است تجربههای زیسته و ادراک دانشجویان و مدرسان نظام آموزش مجازی، بازنمایی شود؛ بنابراین، هدف اصلی پژوهش، بررسی ادراکها و تجربۀ زیسته استادان و دانشجویان دانشگاه اصفهان از آموزش مجازی در دوران کرونا است تا با شناخت مؤلفههای اجتماعی و فرهنگی دخیل در فرایند آموزش مجازی، مهمترین آسیبهای (چالشهای) این نوع آموزش در دانشگاه شناسایی، و با تکیه بر این یافتهها، راهکارهای مؤثری برای تقویت آموزش مجازی در دانشگاه ارائه شود. روش بهکاررفته برای انجام پژوهش، روش کیفیِ «پدیدارشناختی» و جامعۀ آماری بخش کیفی پژوهش، دربردارندۀ کلیۀ استادان و دانشجویان دانشگاه اصفهان در سال تحصیلی 1400-1399 بوده است. مجموع شرکتکنندگان در بخش کیفی پژوهش، 32 نفر بودهاند که 14 نفر از آنها از استادان و 18 نفر از دانشجویان بودند که براساس نمونهگیری هدفمند ترکیبی، انتخاب شدند. دادههای پژوهش با استفاده از روش هفتمرحلهای کلایزی (1978) تجزیهوتحلیل شده است. برپایۀ یافتههای پژوهش، آسیبهای آموزش مجازی عبارتاند از: «آسیبهای آموزشی»، «آسیبهای مربوط به فرهنگ دانشگاهی»، «آسیبهای مربوط به زیرساختهای اجتماعیـاقتصادی»، و «آسیبِ کاهش حس حضور».http://www.jicr.ir/article_473_2050e03ca119580f74cca14cc6e97462.pdf