پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184716320230923Research cultures of humanities researchers in policy study institutes affiliated with the Ministry of Science, Research and Technologyفرهنگهای مطالعاتی پژوهشگران علوم انسانی در مؤسسات تحقیقات سیاستیِ وابسته به وزارت عتف13048910.22035/jicr.2023.3102.3416FAمقصودفراستخواهاستاد برنامهریزی توسعه آموزش عالی، مؤسسه برنامهریزی آموزش عالی، تهران، ایرانJournal Article20221225Structures at the macro level and researchers’ habits hinder the effectiveness of research in Iran. But this is not the end of the story since researchers struggle with these structural and contextual limitations leading to the establishment of a diverse research cultures. This article takes into account a specific and contextual theory with the aim of understanding the twisted pieces of humanities research in Iran. As such, the author has referred to the shared experience of 32 faculty members from various disciplines in order to achieve a relatively deeper understanding of the subject and explain it systematically as a grounded theory. More than 600 key propositions have been analyzed with the "CCDA" (Constant Comparative Data Analysis) model that with the help of the researcher's technical notes could lead to a model to explain the matter. Based on this model, we are facing with a dual border situation in researches. Varied research cultures have been explored by taking into account 12 categories of causal conditions, 11 contextual conditions and 12 genealogical groups of strategies that researchers undertake in such situations. The outcome of this process has been identified and categorized. Accordingly, it was found that the knowledge absorption and productivity is problematic in Iran. Instead of effective knowledge, we are faced with states of wandering knowledge, suspended knowledge, prestige knowledge and artificial knowledge. Still, the arena is not empty of all kinds of innovations in diverse research cultures of Iranian researchers.ساختارها در سطح کلان و عادتوارههای محققان، مانع از اثربخشی تحقیقات علوم انسانی در ایران میشود؛ اما این پایان داستان نیست. پژوهشگران با این محدودیتهای ساختاری و زمینهای کلنجار میروند و از این طریق فرهنگهای مطالعاتی متنوعی رقم میخورد. این مقاله با هدف فهمی از گره فروبستهٔ تحقیقات علوم انسانی در ایران به سراغ نظریهای موقعیتی و خاص و زمینهمند رفته است. تجربۀ زیستۀ میانذهنیِ 32 تن عضو هیئت علمی نهادهای سیاستپژوهی با تنوعات رشتهایشان، فهم نسبتاً عمیقتری از گوناگونی بسیار در فرهنگهای مطالعاتی آنها به دست میدهد. ششصد گزاره با تکنیک «CCDA» تحلیل شده و با یادداشتهای فنی به مدلی برای توضیح امر منجر شده است. ما با یک وضعیت دوگانهٔ مرزی در تحقیقات مواجه هستیم. دوازده دسته شرایط اثرگذار، یازده وضعیت زمینهای و دوازده گروه سنخشناسی راهبردهایی که محققان در چنین شرایطی در پیش میگیرند و تنوع فرهنگ مطالعاتی آنها با آثار و نتایج اکتشاف شده است. گرچه بهجای جذب دانش با حالاتی از دانش سرگردان، دانش معطل، دانش پرستیژی و یا دانش تصنعی مواجه هستیم، اما عرصه خالی از انواع ابتکارات بدیع در فرهنگهای مطالعاتی پژوهشگران ایرانی نیست.http://www.jicr.ir/article_489_854d9fca60b4bd07f9bb215d59ef5561.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184716320230923Why is it necessary to talk about positionality? A qualitative content analysis of recent studies in social sciences in Iranضرورت صحبت از جایگاه محقق در چیست؟ تحلیل محتوای کیفی مطالعات اخیر علوم اجتماعی ایران315850410.22035/jicr.2023.3250.3538FAمیلادیزدچیدانشجوی کارشناسی ارشد انسانشناسی، گروه انسانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0000-9408-8813نفیسهشریفیپژوهشگر آزاد در حوزه مطالعات جنسیت، تهران، ایرانابولفضلشریفیانکارشناسی فلسفه، گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20230418This paper puts emphasis on the necessity of discussing positionality in qualitative research methods, especially ethnography. Evaluating a qualitative study requires the reader to get information about the researcher's positionality with respect to their various social identities (like gender, race, class, ethnicity, ability, geographical location etc and with their intentions for doing the fieldwork, their feelings and emotions, and their relationships with the informants. This paper ties to analyze eight published papers and one book based on qualitative and ethnographic studies in the Iranian society. It examines the harms and consequences of failure in discussing a researcher's positionality by applying a critical ethnographic and reflexive approach. Indeed, the paper analyzes the writers' use of language, their reasoning for doing the research and the reflexive discussion of their positionality while doing the research and later in writing a research report. It argues that not observing the reflective approach in research and concealing the researcher's positionality deprives the reader of the possibility of identifying possible bias. The paper also discusses two other consequences that are more recognizable in academic writing in Iran: "Self-heroism" display of research. Consequently, instead of clarifying their intentions and understanding the field and its relations, researchers solve problems and offer quick solutions.در ارزیابی تحقیقات کیفی، بهمنظور درک بهتر توصیفات یا استدلالات محققان، آشنایی خواننده متن درباره محقق و جایگاه او در تحقیق و شکلگیری مسئله تحقیق ضروری بهنظر میرسد. خواننده با شناخت نسبی از محقق میتواند برخی سوگیریها و پیشفرضهایی را که در تحقیق اثر گذاشتند تشخیص دهد در این مقاله با استفاده از رویکرد مردمنگاری انتقادی و با تحلیل محتوای کیفی هشت مقاله و یک کتاب که در سالهای اخیر در ایران منتشر شده است بهدنبال پاسخگویی به این سؤال هستیم که چرا صحبت از جایگاه محقق در پژوهشها و مطالعات اجتماعی اهمیت دارد؟ حذف محقق یا مشخص نبودن جایگاه محقق و اهمیت مسئله برای محقق در حین انجام مطالعات بهویژه در زمان نوشتار گزارشها و نتایج تحقیق چه آسیبها و پیامدهایی در پی دارد؟ رعایت نکردن رویکرد بازتابی در تحقیقات و مشخص نبودن جایگاه محقق تبعاتی را همچون پنهان کردن خود و انگیزههای شخصی در تحقیق، حقیقت پنداشتن برخی از اندیشهها و تفکرات خود، سلب کردن این امکان از خواننده که بتواند سوگیریهای ممکن را تشخیص دهد، در پی دارد. مشخص نبودن جایگاه محقق زمینه را برای بروز پیامدهایی همچون خود قهرمان پنداری محقق، ایجاد راهکارهای سریع آماده میکند. محقق با افتادن در این دامها از مسیر تحقیق و فهم مسئله فاصله میگیرد. http://www.jicr.ir/article_504_b337e84de8752b27eda3a12363109e80.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184716320230923Analyzing and subliming the forms of university social responsibilityواکاوی شکلهای مسئولیت اجتماعی دانشگاه و فراروی از آنها599150310.22035/jicr.2023.3221.3513FAروزبهآقاجریدانشجوی دکتری جامعهشناسی فرهنگی، گروه مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران0000-0002-3018-378Xعباسکاظمیدانشیار جامعهشناسی، گروه مطالعات فرهنگی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران0000-0001-5032-3391رضاماحوزیاستاد فلسفه علم، گروه مطالعات فرهنگی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایرانمحمدرضاکلاهیاستادیار جامعهشناسی، گروه مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایرانJournal Article20230413This article attempts to identify models, including the conceptual ones related to social responsibility of universities through the meta-analysis of researches conducted in this field in Iran, and then, by showing the shortcomings of these models, on the one hand, the fundamental principles governing any form of conceptual formulation and on the other, alternative forms should be introduced that can realize the socially responsible university. This article focuses on the researches that were published in the last decade. In the first step, it tried to identify patterns based on the researches under review. Then, with a critical analysis, it was shown why it is necessary to go beyond the existing studies and think of alternative forms that can better formulate the responsibility of the university. In this research, three main forms of university, service-oriented (which itself is divided into two i.e. mission-oriented and citizen universities), and social university were identified based on the existing approaches in the study environment. These three forms were critically analyzed, so that the fourth form, i.e. ecological university could be introduced as a more socially-responsible alternative. Implicitly, we tried to show that the models and approaches have a fundamental role in shaping the research orientation, and thus the necessity of presenting alternative models because they create new theoretical and research possibilities. This research showed that without an ontological understanding, any form of social responsibility of the university can reduce aspects of the university in favor of preferred aspect (market or government); something that can be seen especially in Iranian academic researches on the social responsibility of the university. It is suggested that more attention needed to the ecological university as a specific alternative that Ronald Barnett had started to formulate.هر تعریفی از مسئولیت اجتماعی دانشگاه دربردارندهی آن است که شکل خاصی از دانشگاه را پیشاپیش در نظر گرفته باشیم. این شکلها چه هستند و چه پیامدهایی دارند. این مقاله که بر پژوهشهای منتشره در حوزه مسئولیت اجتماعی دانشگاه در دهه ۱۳۹۰ شمسی متمرکز است، درصدد شناسایی الگوهایی بر پایه پژوهشهای مورد بررسی برآمده است. سپس با واکاوی انتقادی این شکلها نشان داده شده که چرا باید از مطالعات موجود فراتر رفت و به شکلهای بدیل دیگر اندیشید که بهتر بتواند مسئولیت اجتماعی دانشگاه را صورتبندی کند. سه شکل اصلی دانشبنگاه، دانشگاه خدمتمحور و دانشگاه اجتماعی بر اساس رویکردهای موجود در فضای مطالعات دانشگاه و مسئولیت اجتماعی آن شناسایی شدند. این سه شکل مورد واکاوی و نقد قرار گرفت تا شکل چهارم یعنی دانشگاه بومشناختی همچون بدیلی مسئولتر از نظر اجتماعی معرفی شود. درواقع، بهشکلی ضمنی میخواهیم نشان دهیم که که الگوها و رویکردهای پژوهشگران نقشی اساسی در شکلیابی جهتگیری پژوهشی آنها دارد و همین ضرورت ارائه شکلها و الگوهای بدیل را نشان میدهد. چرا که امکانهای تازه نظری و پژوهشی را ایجاد میکند. یافتهها نشان داد که بدون وجود درکی هستیشناختی از دانشگاه، هر شکلی از صورتبندی مسئولیت اجتماعی به تقلیل وجوه گوناگون دانشگاه به وجوه بازار یا دولت میانجامد؛ چیزی که بهویژه در پژوهشهای دانشگاهی ایرانی درباره مسئولیت اجتماعی دانشگاه به چشم میخورد. پیشنهاد ما توجه به دانشگاه بومشناختی همچون بدیلی مهم است که رونالد بارنت آن را صورتبندی کرده است.http://www.jicr.ir/article_503_285e19f20beded7d215102b49d5c09a0.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184716320230923Hope and despair in the Iranian society: A case study of students of universities in Tehranامید و ناامیدی در جامعه ایران: مطالعه موردی دانشجویان دانشگاههای شهر تهران9312050510.22035/jicr.2023.3168.3472FAخدیجهکشاورزاستادیار جامعهشناسی، گروه مطالعات زنان، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران0000-0003-0416-0557Journal Article20230315Students play a vital role in determining the future of their country, and in the case of Iran, their mental state with regard to hope and despair in planning their future has an impact on the Iranian society. For years, hope and concern about the future and the feeling of futureless Iranian society are the issues that have attracted thinkers, politicians and social activists. This article tries how to focus on the formation of hopeful or hopeless mindset of students in the prevailing constitutions in contemporary Iran. The research is qualitative in nature where interviews have been conducted with 26 female and male students from public universities in Tehran using a semi-structured questionnaire. The thematic analysis method was used for the acquired data. In this article, Ghassan Hage, a Lebanese-Australian anthropologist's conceptualization of societies as "mechanisms of production and distribution of hope" is used. The findings show that collective hope an important part is absent among research participants; they, due to the existence of systematic discrimination, are excluded from the circle of production and distribution of hope. One of the consequences of social despair among the research participants is their desire to migrate outside of Iran. Since the economic, political and social obstructions fuel the spread of social despair among the participants, the recognition of social movements and the openness of governing institutions to the economic, social and political demands of the people and efforts to fulfill these demands can help spread social hope in the community. The results of this research can deepen our view on the issue of hope among all sections of the society.دانشجویان نسلی هستند که در تعیین آینده کشور نقش دارند و ذهنیت آنان دربارۀ امید و ناامیدی برای طرحریزی آیندهشان در ایران، بر جامعۀ ایران تأثیرگذار است. موضوع امید و نگرانی دربارهٔ آینده در جامعه ایران سالهاست که اندیشمندان، سیاستورزان و فعالان اجتماعی را متوجه خود کردهاست. این مقاله تلاش میکند به چگونگی شکلگیری ذهنیت امیدوار یا ناامید دانشجویان در شرایط ایران امروز بپردازد. رویکرد این مقاله کیفی است و با 26 دانشجوی دختر و پسر از دانشگاههای دولتی شهر تهران مصاحبه نیمهساختاریافته انجام شده است. روش تحلیل اطلاعات در این پژوهش، تحلیل مضمون است. در این مقاله از مفهومپردازی غسان حاج، مردمشناس لبنانیـاسترالیایی درباره جوامع بهمثابه «مکانیزمهای تولید و توزیع امید» استفاده شدهاست. یافتهها نشان میدهند که امیدِ جمعی در میان بخش مهمی از مشارکتکنندگان پژوهش غایب است؛ آنها بهدلیل وجود تبعیضهای سیستماتیک و تقاطع تبعیض، از دایرهٔ تولید و توزیع امید طرد میشوند. یکی از پیامدهای ناامیدی اجتماعی، تمایل به مهاجرت به خارج از ایران در میان مشارکتکنندگان این مطالعه است. از آنجا که انسداد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی به گسترش ناامیدی اجتماعی در میان مشارکتکنندگان دامن میزند، به رسمیت شناختن جنبشهای اجتماعی و گشودگی نهادهای حکمرانی به طرح مطالبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مردم و تلاش در جهت برآوردهساختن این مطالبات، میتواند به گسترش امید اجتماعی در جامعه کمک کند. نتایج پژوهش میتواند نگاه ما به مسئله امید را در میان همه اقشار جامعه تعمیق بخشد.http://www.jicr.ir/article_505_e8c0653fea13f91bf3c48159f7c24f78.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184716320230923Representation of power field in home TV series: A case study of Aghazadeh seriesبازنمایی میدان قدرت در سریالهای خانگی؛ مطالعۀ موردی سریال آقازاده12115048610.22035/jicr.2023.3104.3419FAفردینمحمدیدانشآموختۀ دکترای جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانJournal Article20221220The main issue of the present study is how the power domain is represented in the TV series Aghazadeh. In order to answer the problem, Pierre Bourdieu's theory was used as an approach. Methodologically too, Bourdieu's Genetic Structuralism was used and this text was analyzed at three levels of habitus, structure and relationship between power and other fields using document analysis research method and thematic analysis technique. The results indicate that the power domain is structurally heterogeneous and hierarchical as well as a place of competition and conflict between l agents with religious-traditional habits and agents with economic and worldly habits. In terms of intra-field relationship, the power field is directly and indirectly related to all social domains, and it has affected other structured such as justice, economy, law and politics. The influence of utilitarian agents of the power field on these has reduced the relative independence of these fields on the one hand, and has led to the spread of corruption on the other. Of course, the greater relative independence of the justice field has made it possible for justice-oriented social agents to monitor and investigate the activities in other fields, control illegal activities of other social agents carefully, and eradicate the corrupt power network in the society. This means that one must hope for the future.پرسش اصلی مقالۀ حاضر این است که در سریال «آقازاده»، میدان قدرت چگونه بازنمایی شده است. در راستای پاسخ به این پرسش، از نظریه پیر بوردیو بهمثابه چشمانداز نظری بهره گرفته شد. بهلحاظ روششناسی نیز از روش ساختارگرایی تکوینی بوردیو استفاده شد و این متن در سه سطح عادتواره، ساختار، و رابطۀ میدان قدرت با میدانهای دیگر، با بهکارگیری روش تحلیل اسنادی و فن تحلیل مضمون، بررسی شد. نتایج بهدستآمده، بیانگر این است که میدان قدرت، بهلحاظ ساختاری، میدانی است ناهمگون و سلسلهمراتبی و محل رقابت و منازعه بین عاملان اجتماعی با عادتوارۀ مذهبیـعدالتمحور و عاملان اجتماعی با عادتوارۀ اقتصادی و دنیاگرایانه. بهلحاظ ارتباط فرامیدانی، میدان قدرت بهطور مستقیم و غیرمستقیم با همۀ میدانهای اجتماعی رابطه دارد و این رابطه بهگونهای است که ساختار میدانهای اجتماعی دیگر را تحت تأثیر ساختار خود قرار داده است؛ نفوذ عاملان اجتماعی منفعتطلب میدان قدرت بر میدان قانون، سیاست، عدالت و قضا، و اقتصاد، ازیکسو، موجب کاهش استقلال نسبی این میدانها و ازسویدیگر، موجب گسترش فساد در آنها شده است. البته استقلال نسبی بیشتر میدان عدالت و قضا، موجب شده است که عاملان اجتماعی عدالتمحور میدانِ قدرت، توان نظارت و بررسی بیشتری بر فعالیت عاملان اجتماعی میدانهای دیگر داشته باشند و بتوانند فعالیتهای غیرقانونی عاملان اجتماعی منفعتطلب میدانهای اجتماعی، ازجمله میدان قدرت، را با دقت رصد و کنترل کنند و شبکۀ قدرت فسادآمیزی که در جامعه شکل گرفته است را شناسایی و ریشهکن کنند. این بهآنمعناست که باید به آینده امیدوار بود.http://www.jicr.ir/article_486_7d04bbbe5494ae9d2f5a76aa1c00fa2f.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران2008-184716320230923Cultural and livelihood impacts on the physical and biolospatial formation of traditional houses in Pavehتأثیر فرهنگ و معیشت در شکلگیری کالبدی و فضایی زیستی خانههای سنتی شهر پاوه15117550610.22035/jicr.2024.3192.3492FAجمال الدینهنروردانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایرانمختاررستمیکارشناسی ارشد معماری، گروه معماری، واحد همدان، موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی، همدان، ایرانمریمازنبدانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایرانفائزهطاهری سرمداستادیار گروه معماری، واحد اسلام آبادغرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام آبادغرب، ایران0000-0003-0542-514XJournal Article20230315Native design of buildings is a branch of architecture based on local needs and available materials that reflect regional traditions. The city of Paveh in the northwestern Iranian province of Kermanshah has many valuable buildings, with some dating back to more than three thousand years which are stepped-type based the topography of the land. The purpose of this research is to investigate the impact of culture and livelihood on the physical and biological space formation of traditional houses in Paveh. Data were collected through measuring livelihood standard, geographical location, and type of materials, culture and environmental factors through observation method in spring 2023 and based on questionnaire as a tool. The data analysis was done through factor analysis and regression tests with Lisrel and SPSS software. Validation of the questionnaire was confirmed through content validity and its reliability was checked through Cronbach alpha (r=0.701). By confirmatory analysis, research components with a factor load above 0.4 were identified and confirmed. The ADJR2 index in the regression test showed that the research indicators predict 61% of the physical and biospatial variance of the traditional houses in Paveh. The component of culture and climate has the highest influence (beta=0.779) on the physical and spatial formation of traditional houses there. The results obtained from the observation method also showed that the cultural, social, religious, livelihood features include the use of natural materials, spatial hierarchy, proper separation of spaces, building houses on top or next to each other and paying attention to the environment, including the correct orientation, the use of brick laying, the appropriate dimensions of the openings, etc. which have been the most important factors in bodily and spatial formation of houses in Paveh.معماری بومی شاخهای از معماری بر پایه نیازهای منطقهای و مصالح ساختمانی است که بازتاب سنتهای منطقهای است. شهر پاوه در شمالغربی استان کرمانشاه با قدمتی بیش از سه هزار سال بسیاری از بناهای ارزشمند را در خود جای داده است که به صورت پلکانی و با توجه به توپوگرافی زمین ساخته شدهاند. هدف مقاله حاضر، بررسی تأثیرگذاری فرهنگ و معیشت در شکلگیری کالبدی و فضایی زیستی خانههای سنتی پاوه است. روش این تحقیق از نوع کاربردی، و به لحاظ ماهیت از نوع پیمایشی، و به لحاظ شیوه تحلیل دادهها، توصیفی ـ تحلیلی است. دادهها به دو روش آماری و مشاهده تجزیهوتحلیل شدهاند. اطلاعات از طریق معیارهای معیشتی، موقعیت جغرافیایی، نوع مصالح، فرهنگ، عوامل محیطی و با روش مشاهده در بهار 1402 جمعآوری شد و از طریق آزمونهای تحلیل عاملی و رگرسیون با نرمافزارهای SPSS و LISREL تجزیهوتحلیل شد. اعتبار سنجی روایی پرسشنامه از طریق اعتبار محتوایی و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ تأیید شد. با تحلیل عاملی تأییدی مؤلفههای تحقیق با بار عاملی بالای 0.4 شناسایی و تأیید شدند. براساس یافتهها، مؤلفه فرهنگ و اقلیم بالاترین تأثیر را بر شکلگیری کالبدی و فضایی خانههای سنتی شهر پاوه دارند. ویژگیهای فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، معیشتی شامل استفاده از مصالح بومآورد، سلسلهمراتب فضایی، تفکیک درست فضاها، ساخت خانهها در بالا یا کنار یکدیگر و توجه به نکات اقلیمی از جمله جهتگیری صحیح، بهکارگیری کرسیچینی، ابعادمناسب بازشوها و... مهمترین عوامل در شکلگیری کالبد و سازمان فضایی خانه در پاوه است.http://www.jicr.ir/article_506_ff4d5fbbafdf976cfdc032e3bde78de5.pdf