2
گروه علوم اجتماعی ، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
10.22035/jicr.2026.3635.3846
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته و تحلیل سازوکارهای پیچیده برساخت، نمایش و بازتعریف هویت اجتماعی زنان روستایی در تقاطع عاملیت دیجیتال و محدودیتهای ساختاری محلی انجام شد.
روش: این مطالعه با اتخاذ رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 15 زن ساکن روستای خورچان استان اصفهان که دارای حساب کاربری فعال و عمومی در اینستاگرام و منتشرکننده محتوای مرتبط با زیست روستایی بودند، گردآوری شد. مشارکتکنندگان با روش نمونهگیری هدفمند مبتنی بر حداکثر تنوع (از نظر سن، تحصیلات، وضعیت تأهل، پایگاه اقتصادی-اجتماعی و نوع فعالیت) انتخاب شدند و مصاحبهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت.
یافتهها: تحلیل دادهها منجر به شکلگیری یک مقوله کلان با عنوان «زیست چندلایه در میانه سنت و دیجیتال» گردید که در قالب هفت مقوله اصلی سازمان یافت: 1) زیستجهان دیجیتال به مثابه عرصه عاملیت و خودشکوفایی 2) تنشهای عاطفی و روانی در فضای مقایسهای 3) مرزبندی، حریمداری و اخلاق در فضای دیجیتال 4) شبکهسازی، کنشگری و پیوندجویی اجتماعی 5) تقابل عاملیت فردی با جبر فناورانه 6) تنشهای نقش والدگری و جنسیتی در عصر دیجیتال؛ 7) اینستاگرام به مثابه قلمرو گریز و آسایش.
نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهند که زنان روستای خورچان در میدان نیروهای متقابل ساختارهای سنتیِ مکانمحدود و منطق جهانیشده دیجیتال، در حال خلق یک «زیست چندلایه» پارادوکسیکال هستند. آنان با بهرهگیری از خرد عملی و عاملیت دیجیتال، از طریق فرآیندهای پیچیده بازاندیشی هویتی (گیدنز)، مدیریت نمایشی خود (گافمن) و تدبیر معیشتی، در حال بازتعریف پروژه هویت خویش هستند.
ماهر,زهرا و رهبر,زهرا . (1405). زیست چندلایه و عاملیت دیجیتال: تحلیل برساخت هویت زنان روستای خورچان در اینستاگرام. (e592). فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران, (), e592 doi: 10.22035/jicr.2026.3635.3846
MLA
ماهر,زهرا , و رهبر,زهرا . "زیست چندلایه و عاملیت دیجیتال: تحلیل برساخت هویت زنان روستای خورچان در اینستاگرام" .e592 , فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران, , , 1405, e592. doi: 10.22035/jicr.2026.3635.3846
HARVARD
ماهر زهرا, رهبر زهرا. (1405). 'زیست چندلایه و عاملیت دیجیتال: تحلیل برساخت هویت زنان روستای خورچان در اینستاگرام', فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران, (), e592. doi: 10.22035/jicr.2026.3635.3846
CHICAGO
زهرا ماهر و زهرا رهبر, "زیست چندلایه و عاملیت دیجیتال: تحلیل برساخت هویت زنان روستای خورچان در اینستاگرام," فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران, (1405): e592, doi: 10.22035/jicr.2026.3635.3846
VANCOUVER
ماهر زهرا, رهبر زهرا. زیست چندلایه و عاملیت دیجیتال: تحلیل برساخت هویت زنان روستای خورچان در اینستاگرام. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران. 1405;():e592. doi: 10.22035/jicr.2026.3635.3846