فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

بازنمایی طبقه و مناسبات طبقاتی در سینمای ایران مطالعه‌ی موردی فیلم «جدایی نادر از سیمین

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار جامعه شناسی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان
3 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران
چکیده
طیدهه‌هایاخیردگرگونی‌های اجتماعی و اقتصادی بسیاری در جامعه‌ی ایران رخ داده که زمینه‌ساز تغییرات دامنه‌دار در آرایش، مناسبات و هویت طبقات جامعه‌ی کنونی ایران شده است. یکی از متونی که در آن، موضوع طبقه و مناسبات طبقاتی، در مختصاتی کوچک، بازنمایی شده، فیلم جدایی نادر از سیمین است. بر همین اساس، در این مقاله تلاش شده است تا طبقه و مناسبات طبقاتی در این فیلم با رویکرد بازنمایی و روش نشانه‌شناسی تحلیل و بررسی شود. مطالعه‌ی رمزگان فیلم، نشان داد که در این اثر، دو طبقه‌ی متوسط و فرودست (کارگر) بازنمایی شده‌اند. طبقه‌ی متوسط در این متن از لحاظ هویتی، طبقه‌ای نوگرا، متمایل به غرب، اما آشفته و ازهم گسیخته است. طبقه‌ی فرودست نیز به مثابه طبقه‌ای در مضیقه، بازنمایی شده که رویکرد غیر عرفی و مذهبی به مسائل دارد و به لحاظ زیست جهان در ساحت سنت سیر می‌کند. فیلم همچنین صورت‌بندی طبقاتی جدیدی از جامعه‌ی ایرانی و مناسبات فیمابین ارائه می‌کند و ضمن بازنمایی تقابل‌های طبقاتی و ساختی، روایت‌گر جدایی و شکاف‌های عمیق و گسترده در سطوح مختلف جامعه‌ی ایرانی است که همواره بوسیله‌ی اعضای طبقات، در قالب تمایزهای خود از دیگری برجسته و بازتولید می‌شود و سویه‌های ایدئولوژیک و آنتاگونیستی به خود می‌گیرد.  
کلیدواژه‌ها

Freeman, M, Valentine, D (2004) Through the Eyes of Hollywood: Images of Social Workers in Film, Social Work: Ap: 49:2: Pharmaceutical News Idea.
Hall, s (2003) Representations, cultural representation and signifying practice, London sage publication.
Laclau, E (1994) the meaning of political identities: London, verso
Ross, S (1998) Working-Class Hollywood: Silent Film and the Shaping of Class in America. Princeton: Princeton University Press,.
Seino, T, (2010) Realism and Representations of the Working Class in Contemporary British Cinema, MPhil in Film Studies, De Montfort University
Ahmadī, B (1388 [2009A.D]), az Nishāna-hā-i Tasvīrī tā Matn. Tehrān: Markaz.
Strinati, D (1384 [2005A.D]), Muqaddama’ī bar Nazarīyya-i Farhang-i Āmma. Translated by Th. Pāknazar, Tehrān: Gām-i No.
O’Sullivan, N (1388 [2009A.D]), Nazarīyya-i Sīyāsī dar Guzār (Barrasī-i Intiqādī),Translated by H. Ābnīkī, Tehrān: Kavīr.
Ashraf, A. & Banūazīzī, A (1387 [2008A.D]), Tabaqāt-i Ijtimā’eī, Dawlat va Inqilāb-i Īrān. Translated by S. Turābī Fārsānī, Tehrān: Nīlūfar.
Abāzarī, Y. & Mīlānī, N (1384 [2005A.D]), Bāznumāyī-i Gharb dar Nashrīyyāt-i Dānishjūyī. Nāma-i Ulūm-i Ijtimā’eī, No. 26.
Abāzarī, Y. & Chāvushīyān, H (1381 [2002A.D]), az Tabaqa-i Ijtimā’eī tā Sabk-i Zindagī, Rūykard-hā-i Nuvīn dar Tahlīl-i Jāmi’a-shinākhtī-i Huvīyyat-hā-i Ijtimā’eī. Nāma-i Ulūm-i Ijtimā’eī, No. 20.
Ibrāhīmī, P (1376 [1997A.D]),Tabaqa-i Mutavassit-i Jadīd dar Javāmi’-i Gharbī va Īrān. Faslnāma-i Ulūm-i Ijtimā’eī, Allāma Tabātabāyī University, No. 9.
O’heir, A (2009), Naqd-i Judāyī-i Nādir az Sīmīn. Translated by S. Hūshangī, www.naghdefarsi.com.
Āzād Armakī, T. & Khāliq-panāh, K (1389 [2010A.D]), Khānish-i Muzā’af: Ravish-shināsī-i Benjamīn-ī – Deleuze-ī dar Tahlīl-i Fīlm, Hamrāh bā Tahlīl-i Fīlm-i Dar-bāra-i Elī. Jāmi’a-shināsī-i Hunar va Adabīyyāt, Vol.2, No. 2.
Āzād Armakī, T. & Bāzyār, F (1388 [2009A.D]), Bāznumāyī-i Huvīyyat-i Ijtimā’eī-i Rushanfikr dar Cīnemā. Faslnāma-i Mutāli’āt-i Farhangī va Irtibātāt, Vol. 5, No. 15.
Āzād Armakī, T (1388 [2009A.D]), Barrasī-i Rābita-i Dawlat va Tabaqa-i Mutavassit-i Jadīd.
Āqā-bābāyī, A. & Samīm, R. & Qāsimī, V (1387 [2008A.D]), Barrasī-i Pāygāh-i Ijtimā’eī-i Zan va Mard dar Fīlm-hā-i Daha-i Haftād-i Sīnimā-i Īrān. Hunar-hā-i Zībā, No. 35, pp. 125-134.
Āqā-bābāyī, A. & Samīm, R. & Kay-Farrukhī, P (1388 [2009A.D]), Bāznumāyī-hā-i Chālish-hā-i Rawshanfikr-i Tabaqa-i Mutavassit. Hunar-hā-i Zībā, Hunar-hā-i Numāyishī va Mūsīqī, No. 39, pp. 5-12.
Barzīn, S (1372 [1993A.D]), Sākhtār-i Sīyāsī-i Tabaqātī va Jam’īyyatī dar Īrān. Ittilā’āt-i Sīyāsī va Iqtisādī, No. 83.
Bihdād, S. & Nu’mānī, F (1387 [2008A.D]), Tabaqa va Kār dar Īrān. Translated by M. Muttahid, Tehrān: Āgah.
Pāyanda, H (1387 [2008A.D]), Bizangāh; Āyīna-i Tamām-numā-i Arzish-hā-i Tabaqa-i Mutavassit.
Parastish, Sh (1391 [2012A.D]), Judāyī dar Nuqta-i Sifr. Mihr-nāma, No. 20.
Tājīk, M. R (1390 [2011A.D]), Sīyāsat va Āntāgunīsm. Āsimān, No. 4.
Tavassulī, A (1390 [2011A.D]), Talāq dar Jāmi’a-i Īrān. al-Zahrā University, http://www.hamshahrimags.com/NSite/FullStory/?Id=17528
Chandler, D (1387 [2008]), Mabānī-i Nishāna-shināsī. Translated by M. Pārsā, Tehrān: Sūra-i Mihr.
Hussaynī Sarvarī, N. & Tālibīyān, H (1392 [2013A.D]), Bāznumāyī-i Huvīyyat-i Tabaqa-i Mutavassit-i Mudirn-i Shahrī dar Āthār-i Mustafā Mastūr, Tahlīl-i Guftmān-i Rumān-i Ustukhān-hā-i Khūk va Dast-hā-i Juzāmī va Man Gunjishk Nīstam. Mutāli’āt-i Farhang va Irtibātāt, Vol. 14, No. 21.
Hussainī-far, Ā (1391 [2012A.D]), Tahlīl-i 3 Fīlm-i Chahārshanba-Sūrī, Darbāra-i Elī va Judāyī-i Nādir az Sīmīn, in: http://anthropology.ir/node/18383.
Duvignaud, J (1379 [2000A.D]), Jāmi’a-shināsī-i Hunar. Translated by M. Sahābī, Tehrān: Markaz.
Dayhīmī, Kh (1390 [2011A.D]), Ranj-i Āzādī va Dushwārī-i Sidāqat, Mizgird-i Rūznāma-i Sharq bā huzūr-i: Līlī Gulistān, Asghar Farhādī, Khashāyār Dayhīmī, Sīyāvash Jamādī, No. 1252, p. 9.
Rāvadrād, A. & Taqīzādigān, M (1391 [2012A.D]), Sipida yā Elī, Khānish-i Intiqādī-i Fīlm-i Darbāra-i Elī. Mutāli’āt-i Farhangī va Irtibātāt. Vol. 9, No. 31.
Rāvadrād, A. & Farshbāf, S (1387 [2008A.D]), Marg va Jāmi’a: Tahlīl-i Āthār-i Bahman Farmān-ārā az manzar-i Jāmi’a-shināsī-i Cīnemā. Mutāli’āt-i Farhang va Irtibātāt, Vol. 5, No. 15.
Rabī’ī, Sh (1392 [2013A.D]), Tahlīl-i Guftmān-i Pinhān-kārī va Durugh. Pāyān-nāma-i Kārshināsī-i Arshad-i Mutāli’āt-i Farhangī-i Dānishkada-i Ulūm-i Ijtimā’eī-i Dānishgāh-i Tehrān.
Rizāyī, M. & Kāzimī, A (1387 [2008A.D]), Bāznumāyī-i Aqallīyyat-hā-i qawmī dar Siryāl-hā-i Tilivīzīun, Vol. 1, No. 4. pp. 78-91
Simmel, G (1368 [1989A.D]), Vīrāna. Translated by Y. Abāzarī, Nāma-i Ulūm-i Ijtimā’eī, No. 3.
Sipihr-Āzād, H (1389 [2010A.D]), Ihyā’-i Tahlīl-hā-i Tabaqātī-i Jāmi’a-i Īrān, Sharq Daily, No. 1061, in: http://www.jamehe.blogfa.com/post-10.aspx
Sharī’atī, S. & Shālchī, V (1388 [2009A.D]), Bāznumāyī-i Amr-i Akhlāqī dar Cīnemā-i pur-mukhātab-i Īrān, az Sag-kushī tā Ātash-bas. Mutāli’āt-i Farhang va Irtibātāt, Vol. 5, No. 15.
Siddīqī, B (1390 [2011A.D]), Judāyī-i Nādir az Sīmīn, Intiqādī Muhāfiza-kārāna. Subh-i Āzādī, No. 200, pp. 38-39.
Zaymarān, M (1382 [2003A.D]), darĀmadī bar Nishāna-shināsī-i Hunar. 2nd Edition, Tehrān: Qissa.
Ādilkhāh, F (1390 [2011A.D]), Urdībihisht sad-hā safar bāyad, Jāmi’a-shināsī-i Muhājirat va Safar-hā dar Daha-i 80. Māhnāma-i Mihr-nāma, No. 11.
Farhādpūr, M (1391 [2012A.D]), Farāmūshī-hā-i Sākhtārī, Parvanda-i yik Judāyī.  www.thesis11.com//Files/Special/File_31
Fawzī, Y. & Ramazānī, M (1388 [2009A.D]), Tabaqa-i Mutavassit-i Jadīd va Ta’thīrāt-i ān dar Tahavvulāt-i Sīyāsī-i ba’d az Inqilāb-i Islāmī-i Īrān. Faslnāma-i Inqilāb-i Islāmī, Vol. 5, No. 17, pp. 11-28.
Fiske, J (1380 [2001A.D]), Farhang-i Tilivīzīun. Translated by M. Burūmand, Arghanūn, No. 19.
Kamālī, R (1392 [2013A.D]), Tasāvīr-i Farāmūsh Shuda az Tabaqa-i Mutavassit. in Site of Insān-shināsī va Farhang: http://anthropology.ir/node/20849
Kāshānī, S (1392 [2013A.D]), Tabaqa-i Mutavassit va Sīnimā-i Īrān. in Site of Insān-shināsī va Farhang: http://anthropology.ir/node/19133
Kāzimī, R (1390 [2011A.D]), Gām-i Mu’allaq-i Laklak. Majalla-i Fīlm, No. 424.
Kāzimī, A (1390 [2011A.D]), Mizgird-i Barrasī-i Fīlm-i Judāyī-i Nādir az Sīmīn, E’timād Daily, No. 2248.
Kāzimī, A (1390 [2011A.D]), Chirā bāyad Judāyī rā Jiddī Girift? Mihrnāma, No. 20.
Kāzimī, A (1388 [2009A.D]), Tawzīhī bar Tahlīl-i Mubtanī bar Tabaqa-i Mutavassit dar Īrān (1), Fahrhang va Zindagī-i Rūzmarra: www.kazemia.persianblog.ir/post/7.
Gīvīyān, A. & Sarvī, M (1388 [2009A.D]), Bāznumāyī-i Īrān dar Cīnemā-i Hollywood. Faslnāma-i Tahqiqāt-i Farhangī, Vol. 2, No. 8.
Lājvardī, H (1386 [2007A.D]), Fakt, Dihshat, Sukūt; Ta’ammulī bar Chahār-shanba Sūrī,  pp. 152-161.
Fūlādī, M. L (1383 [2004A.D]), Tahavvul-i Jam’īyyatī – Ijtimā’eī Khānivāda va Ta’thīr-i ān bar Raftār-i Ijtimā’eī Javānān. Majmū’a Maqālāt-i Barrasī-i Masā’il-i Jam’īyyatī-i Īrān bā Ta’kīd bar Javānān, vīzha-i duvvumīn hamāyish-i Anjuman-i Jam’īyyat-shināsī-i Īrān, Shirāz University, Markaz-i Mutāli’āt va Pazhūhish-hā-i Jam’īyyatī-i Āsiā va Uqyānūsīyya.
Lahsāyī-zāda, A (1374 [1995A.D]), Nābarābarī va Qishr-bandī-i Ijtimā’eī. Shīrāz: University of Shīrāz.
Laylāz, S (1392 [2013A.D]), Asbī ki dā’im savārash rā ar zamīn mīzanad. Mihrnāma, No. 29.
Laylāz, S (1390 [2011A.D]), Jān-sakht, Mu’ādilāt va Tanāquzāt-i Tabaqa-i Mutavassit dar Īrān. Mihrnāma, No. 12.
Māljū, M (1388 [2009A.D]), Tabaqa-i Kārgar pas az Intikhābāt-i Dahum: Inzivā yā I’tilāf. http://pecritique.com/2013/04/24       .
Muhammadī, J (1387 [2008A.D]), Mukhātabān va Tilivīzīun, Qarā’at-hā-i Zanān az Majmū’a-i Parvāz dar Hubāb. Tahqīqāt-i Farhangī, No. 2.
Mu’eīnī-far, H. & Muhammad-khānī, N (1390 [2011A.D]), Bāznumāyī-i Ulgū-i Masraf-i yik Khānivāda-i Āmrīkāyī: Sīmpsun-hā dar awqāt-i Farāghat. Tahqīqāt-i Farhangī, Vol. 4, No. 1, pp. 105-128.
Hall, S (1382 [2003A.D]), Ramz-guzārī va Ramz-Gushāyī, Translated by N. Malik-Muhammadī, in: During, S (1382 [2003A.D]), Mutāli’āt-i Farhangī, Translated by N. Malik-Muhammadī & Sh. Vaqfī-pūr, Tehrān: Talkhūn.
Hizār-jarībī, S. & Safarī, R (1389 [2010A.D]), Barrasī-i Nazarī dar Shinākht-i Tabaqa-i Mutavassit bā ta’kīd bar Tabaqa-i Mutavassit-i Jadīd-i Īrān. Faslnāma-i Ulūm-i Ijtimā’eī, No. 50.
Young, D (2009), Judāyī-i Nādīr az Sīmīn, Dirām-i Īrānī-i pur-kishish bā putānsīel-i Nīché-’ī. Translated by M. F. Irshād.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 26
تابستان 1393
صفحه 117-148

  • تاریخ دریافت 15 اسفند 1392
  • تاریخ بازنگری 09 خرداد 1393
  • تاریخ پذیرش 02 مرداد 1393