فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

مطالعۀ کیفی آشنایی با سبک زندگی «نییت»‌ها در تهران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
احمد نادری
دانشیار انسان‌شناسی، گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22035/jicr.2023.3015.3348
چکیده
«نییت»‌ها به‌عنوان افرادی که نه درس می‌خوانند و نه کار و حرفه‌ای دارند، در سال‌های اخیر در مباحث آماری و اجتماعی کشورهای دیگر جایگاه جدیدی را به خود اختصاص داده‌اند؛ هرچندکه سهم ایران در پرداختن به این مفهوم نزدیک به صفر است. این مقاله برای نخستین‌بار به سبک زندگی «نییت»‌ها پرداخته است. از میان تعاریف مربوط به دو مفهوم «نییت»‌ها و سبک زندگی، دیدگاه بوردیو دربارۀ سبک زندگی به‌عنوان مفهوم مرکزی انتخاب شده است. روش‌شناسی این مقاله کیفی و از طریق 30 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، با نمونه‌گیری هدفمند اکتشافی­ـ­زنجیره­ای و با حداکثر تنوع تا حصول به اشباع انجام شده و تحلیل داده‌ها ازطریق نظریه داده‌بنیاد و به‌روش تحلیل تماتیک مورد ارزیابی قرار گرفته است. در نهایت 5 مقوله اصلی (هویت، زمان‌بندی، مصرف زیستی، مصرف مجازی و سلامت و زیبایی) و 14 مقوله فرعی تجزیه­وتحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که سبک زندگی «نییت»‌ها بیشتر حول مسئلۀ هویت‌یابی شکل می‌گیرد. آن‌ها که در گروه‌های اجتماعیِ غیرهمگن خود عضو نیستند و با مشکل هویت‌یابی مواجه هستند، مصرف زیستی و مجازی، مراقبت از زیبایی و سلامتی و حتی زمان خود در فضای مجازی را صرف نوعی هویت‌یابی می‌کنند. فعالیت‌های جمعی آن‌ها عموماً با سایر «نییت»‌ها انجام می‌شود که سبک زندگی مشابه هم دارند و پرداختن به ظواهر، از نوع لباس پوشیدن تا جراحی‌های زیبایی برایشان از اهمیت زیادی برخوردار است. اکثر «نییت»‌ها چشم‌انداز هدفمندی برای آینده ندارند و تنها از لحظه لذت می‌برند. آن‌ها نیازی به مشارکت خود در ساخت آینده نمی‌بینند.
کلیدواژه‌ها
نییت
سبک زندگی
نظریۀ داده‌بنیاد
هویت

موضوعات

اباذری، یوسفعلی؛ و چاوشیان، حسن(1381). از طبقه اجتماعی تا سبک زندگی رویکردهای نوین در تحلیل جامعه‌شناختی هویت اجتماعی. نامه علوم اجتماعی، 10(20)، 27-3.
باکاک، رابرت (1388). مصرف(مترجم: خسرو صبری). تهران: نشر شیرازه.
پرندوش، پوریا؛ تاجیک، محمدرضا؛ و نجف‌زاده، رضا (1399). پیوند نظام دانش-قدرت نئولیبرال؛ بررسی موردی تاچریسم. مطالعات اقتصاد سیاسی بین‌الملل، 3(2)، 330-303. doi: 10.22126/ipes.2020.5490.1285
توسلی، غلامعباس.(1376). نظریه‌های جامعه‌شناسی. تهران: سمت.
جنکینز، ریچارد(1381). هویت اجتماعی (مترجم: تورج یاراحمدی). تهران: نشر شیرازه.
جوشقانی، محمد‌اسماعیل؛ اسفیدانی، محمدرحیم؛ و شاه‌حسینی، محمدعلی (1398). طراحی مدل نوین سبک زندگی ایرانی- اسلامی ‌با روش گرندد تئوری. نشریه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، (3)9، 89-114.
خواجه‌نوری، بیژن؛ و مقدس، علی‌اصغر.(1387). بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر میزان گذران اوقات فراغت: مورد مطالعه، دانش‌آموزان دبیرستانی شهرستان آباده. پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، 8(2)، 156-133.
دوریته، ژان فرانسوا (1381). پی‌یر بوردیو، انسان‌شناس، جامعه‌شناس (1930-2002). نامه انسان‌شناسی، 1(1)، 234-225.
رحمت‌آبادی، الهام؛ و آقابخشی، حبیب‌اله (1385). سبک زندگی و هویت اجتماعی جوانان. رفاه اجتماعی، 5(20)، 256-235.
 ریتزر، جرج(1374). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر (مترجم: محسن ثلاثی). تهران: علمی.
زارع، بیژن؛ و فلاح، مهدی(1391). بررسی سبک زندگی جوانان در شهر تهران و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 5(4), 105-75. doi: 10.7508/ijcr.2012.20.004
شیردل، الهام؛ حامی کارگر، فاطمه؛ و  انجم شعاع، فاطمه(1400). رابطه بین سرمایه اجتماعی و سبک زندگی با هویت ملی دختران نوجوان شهرستان کرمان. فصلنامه مطالعات ملی، 22(86)، 87-69.
فاضلی، محمد (1382). مصرف و سبک زندگی. قم: انتشارات صبح صادق.
فاضلی، نعمت‌الله(1399). شادی و سبک زندگی. مطالعات مردم شناختی، (3)3، 203-188.
محمدپور، احمد (1391). روش تحقیق کیفی ضد روش. تهران: انتشارات جامعه­شناسان.
ممتاز، فریده (1383). معرفی مفهوم طبقه از دیدگاه بوردیو . پژوهشنامه علوم انسانی، 41و42، 160-149.
مهدوی کنی، محمدسعید (1390). دین و سبک زندگی: مطالعه موردی مصاحبه‌شوندگان در جلسات مذهبی. تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
میرفلاح نصیری، سیدنعمت‌اله؛ دل‌عظیمی، فریده؛ و طاهری‌پور، هما (1398). وضعیت جوانان غیرشاغل که در حال تحصیل یا مهارت‌آموزی نیستند(شاخص«نییت»). مجله‌ بررسی‌های آمار رسمی ایران، 1(30)، 152-172.
نجفی، حبیب­الله؛ و شرف­الدین، سیدحسین (1395). نقد و بررسی مفهوم سبک زندگی در اندیشه بوردیو. معرفت، 231، 57-41.  
نیازی، محسن؛ نوروزی، میلاد؛ و عسگری کویری، اسما (1394). فراتحلیلی بر مطالعات سبک زندگی در ایران با تأکید بر مطالعه زنان و جوانان. تغییرات اجتماعی ـ فرهنگی، 12(4)، 166-126.
هزارجریبی، جعفر؛ و سبحانی، بهمن (1397). بررسی NEET و مؤلفه‌های زمینه‌ساز آن در ایران. برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 10(35)، 75-33.
وبر، ماکس(1382). دین، قدرت و جامعه (مترجم: احمد تدین). تهران: نشر هرمس.
وبلن، تورستین (1392). نظریه طبقه تن آسا (مترجم: فرهنگ ارشاد). تهران: نشر نی.
Adler, A. (1964). The practice and theory of individual psychology. London: Routledge.
Anderson, R., Dubois, H., Leončikas, T., & Sándor, E. (2012). Quality of life in Europe: Impacts of the crisis. 3rd European quality of life survey, Luxembourg: Publications Office of the European Union. Rederived from https://www.eurofound.europa.eu
Berzano, L., & Genova, C. (2015). Lifestyles and subcultures: History and a new perspective. London: Rotledge.
Bourdieu, P. (1984). Distinction, a social critique of the judgement of taste. London: Routledge.
Carrera, L. (2012). The NEET, The lost bet. Italian Sociology Review, 2(2), 106-115.
Chapin, S. (1935). Contemporary American institution. New York: Harper and Bros.
Cockerham, W. C. (1997). The social determinants of the decline of life expectancy in Russia and Eastern Europe: a lifestyle explanation. Journal of Health and Social Behavior, 38(2), 117-130.
Eurofound (2012). European quality of life survey. Retereived from  https://www.eurofound.europa.eu/surveys/european-quality-of-life-surveys/european-quality-of-life-survey-2012
Frisby, D., & Simmel, G. (Eds.) (1990). The philosophy of money. London: Routledge.
Furlong, A. (2006). Not a very NEET solution representing problematic labour market transitions among early school-leavers. Work, Employment and Society. 20(3), 553–569.
Gaspani, F. (2018). Young adults NEET and everyday life: time management and temporal subjectivities. Yong, 27(1), 69–88.  
Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: self and society in the late modern age. Cambridge: Polity Press.
Glaser, B. G., & Anselm, L. S. (1999). The discovery of grounded theory: strategies for qualitative research. London: Routledge.
Gronow, G. (1997). Sociology of taste. London: Routledge.
Holte, B. H., Swart, I., & Hiilamo, H. (2018). The NEET concept in comparative youth research: the Nordic countries and South Africa. Journal of Youth Studies, 22(2), 256–272.  doi: 10.1080/13676261.2018.1496406
House of Commons London. (2010). Young people not in education, training or employment. Wellington: Ministry of Social Development.
Lamont, M., Schmalzbauer, J., Waller, M., & Weber, D. (1996). Cultural and moral boundaries in the United States: structural position, geographic location, and lifestyle explanations. Poetics, 24(1), 31-56.
McKee, J. B. (1969). Introduction to sociology. USA: Holt Richard & Winston Inc.
Russell, L., Simmons, R., & Thompson, R. (2011). Conceptualizing the lives of NEET young people: structuration theory and disengagement. Education, Knowledge and Economy, 5(3), 89–106.  doi: 10.1080/17496896.2012.662010
Smith, P. (2001). Cultural theory; An introduction. New York: Blackwell Publishers.
Sobel, M. (1981). Lifestyle and social structure: concepts, definitions, and analyses. USA: Academic Press.
Tanton, C., McDonagh, L., Cabecinha, M. et al. (2021). How does the sexual, physical and mental health of young adults not in education, employment or training (NEET) compare to workers and students? BMC Public Health, 21, 412.  doi: 10.1186/s12889-021-10229-6
Uchida, Y., & Norasakkunkit, V. (2015). The NEET and Hikikomori spectrum: Assessing the risks and consequences of becoming culturally marginalized. Frontiers in Psychology, 6. Doi: 10.3389/fpsyg.2015.01117
Uth, T.C. (1996). Definitions of life style and its application to travel behavior. Proceedings from the Annual Transport Conference at Aalborg University, 1(3).   Doi: 10.5278/ojs.td.v3i1.3996
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 28 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری 10 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 16 تیر 1401