اوقات فراغت و هویت اجتماعی:

نویسندگان

1 دانشیار جامعه شناسی، دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشگاه اصفهان

چکیده

الگوهای گذران اوقات فراغت تا چه حد می‌توانند بازنمای هویت اجتماعی باشند؟ آیا این الگوها در تداوم هویت طبقاتی قرار می‌گیرند یا در متن فرهنگ مصرف محور معاصر و تغییرات فرهنگی پست مدرن، هویت‌های متمایز اجتماعی دیگری را بر اساس الگوهای مصرف بیان می‌کنند؟ هدف مقاله حاضر بررسی هویت اجتماعی در چارچوب تحلیلی مفهوم «اوقات فراغت» به مثابه بخشی از مفهوم عام «سبک زندگی» است. این مطالعه به دو شیوه پژوهش کیفی با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق و روش پیمایشی با استفاده از تکنیک پرسشنامه در بین جوانان شهر تهران به اجرا درآمده است. نتایج تحقیق بیانگر نقش تعیین‌کننده «طبقه اجتماعی» و ترکیب همزمان«جنسیت» با طبقه اجتماعی در خطوط تمایز و تفاوت الگوهای گذران اوقات فراغت است. حوزه فراغت در تهران به عنوان عرصه انتخاب فردی هنوز در دایره محدود طبقه اجتماعی و جنسیت است. کنشگران اگرچه آزادی انتخاب دارند اما این انتخاب توسط متغیرهای ساختاری و زمینه‌ای محدود شده است. همبستگی شدید هویت با طبقه اجتماعی و جنسیت ـ در حوزه فراغت ـ به معنای نفی تفاسیر پست مدرن در تمایزاتِ اجتماعی متکثرِ مبتنی بر مصرف است.

کلیدواژه‌ها


Abâzari, Y. & Čâvoŝiân, H. (1381[2002 A.D]) “az Tabaqe-h Ejtemâi tâ Sabk-e Zendegi” (Persian Translation of From Social Class to Life Style), Nâme-h Olum-e Ejtemâi, Vol.- (20): 3-28.
Bocock, R. (1381 [2002 A.D] Masraf (Persian Translation of Consumption), Translated by Xosro Sabori, Tehran: Enteŝârât-e Ŝirâz.
Bourdieu, P. (1984) Distinction: A Social Critique of the Judgments of Taste, London: N. K, P.
Čâvoŝiân, H. (1381 [2002 A.D]) Sabk-e Zendegi va Hoviyat-e Ejtemâi (Persian Translation of Lifestyle and Social Identity), PhD Thesis, Faculty of Social Sciences, Tehran University.
Fakohi, N., Ansâri Mahâbâdi, A. (1382 [2003 A.D]) “Oqât-e Farâqat va Ŝeklgiri-ye Saxsiyat-e Farhangi” (Persian Translation of Leisure Time and Formation of Cultural Personality), Nâme-h Ensânŝenâsi, Vol.1 (4): 61-89.
Fâzeli, M. (1382 [2003 A.D]) Masraf va Sabk-e Zendegi (Persian Translation of Consumption and Lifestyle), Tehran: Naŝr-e Sobh-e Sâdeq.
Fakohi, N. (1381 [2002 A.D]) “Ŝeklgiri-ye Hoviyati va Olgohâ-ye Mahali, Meli va Jahâni” (Persian Translation of Identity Formation and Patterns of Local, N and Global), Majale-h Jâmeeŝenâsi-ye Iran, Vol.4 (4): 127-161.
Fâzeli, M. (1386 [2007 A.D]) Jâmeeŝenâsi-ye Masraf-e Mosiqi (Persian Translation of Sociology of Music Consumption), Tehran: Pažoheŝgâh-e Farhang, Honar va Ertebâtât.
Giddens, A. (1378 [1999 A.D]) Modernity va Hoviyat-e Ŝaxsi (Persian Translation of Modernity and Self-Identity), Translated by Nâsser Movafaqiân, Tehran: Naŝr-e Ney.
Giddens, A. (1991) Modernity and Self Identity: Self and Society in the Modern Age, Cambridge: Polity press.
Goŝbar, F. (1384 [2005 A.D]) Tabaqe-h Ejtemâi va Sabk-e Zendegi (Persian Translation of Social Class and Life Style), M.A. Thesis, Faculty of Social Sciences, University of Tehran.
Henrry, L. & et al. (1381 [2002 A.D]) Oqât-e Farâqat va Sabkhâ-ye Zendegi-ye Javânân (Persian Translation of Leisure Time and Youth Lifestyles), Translated by Mortezâ Molânazar, Farâmarz Kâkoli Dezfouli, Tehran: Nasl-e Sevom.
Heywood, L. (1384 [2005 A.D]) Oqât-e Farâqat (Persian Translation of Leisure Time), Translated by Mohammad Ehsâni, Tehran: Bâmdâd-e Ketâb.
Muller and et al. (1378 [1999 A.D]) Estedlâlhâ-ye Amâri dar Jâmeeŝenâsi (Persian Translation of Statistical Arguments in Sociology), Translated by Houŝang Nâyebi, Tehran: Enteŝârât-e Agâh.

Parker, S. (1971) The Future of Work and Leisure, London: Mac Gibbon & kee.
Sâroxâni, B (1378 [1999 A.D]) Raveŝhâ-ye Tahqiq dar Olum-e Ejtemâi (Persian Translation of Research Methods in Social Sciences), Tehran: Pažoheŝgâh-e Olum-e Ensâni va Ejtemâi.
Tumin, M. (1378 [1999 A.D]) Jâmeeŝenâsi-ye Qeŝrbandi va Nâbarâbarihâ-ye Ejtemâi (Persian Translation of Social Stratification), Translated by Abdolhossein Nikgohar, Tehran: Totiâ.
Tavassoli, Q. (1385 [2006 A.D]) Jâmeeŝenâsi-ye Kâr va Ŝoql (Persian Translation of Sociology of Work and Occupation), Tehran: Samt.