فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، فصلنامه‌ای علمی و پژوهشی است که در حوزه مطالعات فرهنگی و جامعه‌شناسی فرهنگی فعالیت می‌‌کند. این فصلنامه با هدف کمک به گسترش شناخت از فرهنگ جامعه ایرانی و تحولات آن توسط پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انتشار می‌یابد. با توجه به چرخش فرهنگی در حوزه معرفت‌شناسی و علوم اجتماعی، این فصلنامه تلاش می‌کند در حوزه تولید علم در کشور خلاء‌های موجود را برطرف کند. حق انتشار مقاله براساس قوانین کریتیو کامانز از نویسنده اخذ شده و متن کامل در سایت منتشر می‌شود که دسترسی به متن کامل مقالات برای عموم آزاد است. 

برای مشاهده موضوعات مرتبط جهت ارسال مقاله اینجا را کلیک کنید.

مقاله علمی پژوهشی جامعه شناسی
1. تفکر ابتدایی، دینداری و تحصیلات عالی

محمدرضا طالبان

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1399، صفحه 1-38

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2222.2728

چکیده
  علوم اجتماعی در طول بیش از دو قرن در مطالعهٔ علمی دین تحت سیطرهٔ «مفروضهٔ کنشگر نامعقول» قرار گرفته بود. دینداری و رفتارهای مذهبی بر اساس تفکر ابتدایی، انگیزش‌های روان‌نژندی و شرطی‌سازی اجتماعی تبیین می‌شد و افول دین و دینداری نیز به‌عنوان پیامدِ اجتناب‌ناپذیر روشنگری‌های علم و پیشرفت‌های تکنولوژیک دیده می‌شد. از اواخر ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی آموزش عالی
2. دشواری‌های زنان برای ورود به حرفۀ دانشگاهی: مطالعه‌ای کیفی

خدیجه کشاورز

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1399، صفحه 39-71

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2299.2784

چکیده
  یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که با وجود سابقه زیاد حضور زنان در آموزش عالی ایران به‌‌عنوان عضو هیئت علمی، با تداوم شکاف جنسیتی در میان اعضای هیئت علمی روبه‌رو هستیم و هر چقدر از نردبان سلسله‌مراتب حرفه‌ای در دانشگاه بالاتر می‌رویم، این شکاف تقویت می‌شود. پرسش محوری این است که  زنان برای ورود به حرفۀ استادـ‌پژوهشگری  با چه ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی آموزش عالی
3. همنشینی الگوی آموزش فرانسوی و ایدهٔ وحدت ملّی در آموزش نوین ایران: از مشروطه تا شهریور۱۳۲۰

رضا ماحوزی

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1399، صفحه 73-96

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2315.2796

چکیده
  اینکه چرا و چگونه نظام آموزشی نوین ایران، که هم‌زمان با افتتاح دارالفنون در سال ۱۲۳۰ شمسی آغاز شد، به‌تدریج تحت نفوذ نظام آموزشی فرانسه قرار گرفت اما در اواخر قاجار و در تمام دوره پهلوی اول به دامن ملّی‌گرایی غلطید، و اینکه این دو زمینهٔ صوری و محتوایی از چه زمانی و با چه کیفیتی نظام آموزشی نوین ایران را درگیر کرد، موضوعی است که این ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی علوم اجتماعی و ارتباطات
4. خانواده، دوستان، غریبه‌ها؛ مطالعه کیفی شبکه‌سازی زنان در حوزه صنایع‌دستی مدرن

حسین راغفر؛ زینب شفیعی

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1399، صفحه 97-130

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2539.2967

چکیده
  اهمیت مفهوم شبکه برای فعالیت‌های کارآفرینی به‌طور فزاینده‌ای تبدیل به مد روز شده است. مطالعات اخیر جامعه‌شناسی اقتصادی جدید نیز پیرامون موضوع کارآفرینی زنان، به‌جای توجه به مشخصات عمومی و محدودیت‌ها، عمدتاً بر اهمیت شبکه‌ها تأکید دارند. مطالعه شبکه‌های زنان کارآفرین، انگیزه‌ها، ابعاد و زوایای گوناگون کنش کارآفرینانه آنها، ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی مطالعات فرهنگی
5. تولید اجتماعی فضای شهری؛ مورد مطالعه، پارک نوبهار کرمانشاه

مهسا عزتی؛ سیاوش قلی‌پور؛ همایون مرادخانی

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1399، صفحه 131-162

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2375.2842

چکیده
  این مقاله به بررسی سازوکار تولید اجتماعی پارک نوبهار در کلانشهر کرمانشاه می‌پردازد. رویکرد نظری مقاله مبتنی بر آراء هانری لوفور در باب «تولید فضا» است. روش مطالعه اتنوگرافی است و برای گردآوری داده‌‌ها از روش‌های مشاهده، مصاحبه، بررسی اسناد و نقشه‌های ذهنی استفاده شده است. یافته‌های پژوهش عبارت‌اند از: الف) پارک نوبهار در ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی مطالعات فرهنگی
6. کهریزک همچون حاشیه‌ای بر متن تهران؛ مطالعه‌ای تبارشناسانه در باب فرایندهای تولیدِ فضایی کهریزک

آرش حیدری؛ سیده مهشاد مهاجرانی

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1399، صفحه 163-184

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2292.2779

چکیده
  مطالعۀ حیات شهری ذیل منطق آسیب‌شناختیِ رایجی قرار گرفته است که بر مبنای درکی خاص از حاشیه‌نشینی و مشتقاتش استوار شده است. حاشیه در این منطق رایج چیزی است بیرون از شهر و یا جزیره‌ای است جدا افتاده از متن. منطقۀ کهریزک یکی از مناطق تهران است که ذیل چنین درک آسیب‌شناختی رایجی فهمیده می‌شود؛ بی‌آنکه منطق تولید و بازتولیدش همچون حاشیه ...  بیشتر

1. تحلیل محتوای کتابهای فارسی دوره اول متوسطه برحسب میزان توجه به مولفه های سرمایه فرهنگی

محمد حرفتی سبحانی؛ موسی پیری

دوره 10، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 41-65

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2018.1412.2132

چکیده
  هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای کتاب های فارسی دوره متوسطه اول، برحسب میزان توجه به مولفه های سرمایه فرهنگی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و با توجه به ماهیت آن از روش تحقیق توصیفی از نوع تحلیل محتوا استفاده گردید. جامعه آماری این پژوهش شامل محتوای تمامی کتاب های فارسی دوره اول متوسطه در سال تحصیلی 95-94 بوده و نمونه آماری نیز با جامعه ...  بیشتر

زبان و ادبیات
2. آسیب‌شناسی زبانی و بلاغی زبان فارسی در شبکه ارتباطی تلگرام

مسیحه هدایت مفیدی؛ عطیه کامیابی گل؛ علی علیزاده

دوره 10، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 151-168

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2018.1608.2272

چکیده
  امروزه تلفن همراه، به‌عنوان مدرن‌ترین ابزار ارتباطی، با امکانات گسترده، آسان، و ارزان، کاربرد ویژه‌ای دارد. یکی از وظایف و کاربردهای ویژه گوشی‌های هوشمند، ایجاد فضاها و امکاناتی مانند خدمات پیام کوتاه و راه‌اندازی گروه‌های ارتباطی از طریق فضاهای مجازی است که ارتباط بین افراد و گروه‌‌های مختلف جوامع زبانی و فرهنگی را امکان‌پذیر ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
3. هژمونی گفتمان شعر مأیوس در دهه هشتاد؛ مطالعهٔ موردی اشعار علیرضا آذر

سیدمجید حسینی؛ احسان فرزانه

دوره 11، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 113-139

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2018.387

چکیده
  برمبنای نظریه و روش تحلیل گفتمان، بین معرفت و فرایندهای اجتماعی و تاریخی، پیوند ناگسستنی‌ وجود دارد. فرایندهای اجتماعی و تاریخی، شیوه‌های فهم انسان‌ها از جهان را خلق و دگرگون می‌کنند و ازسوی‌دیگر، از طریق شیوه‌های فهم جهان، هدایت می‌شوند. براین‌اساس، آثار ادبی و هنری، در خلأ تولید نمی‌شوند و با متن و بستر اجتماعی و تاریخی خود ...  بیشتر

علوم اجتماعی و ارتباطات
4. مروری بر مطالعات قومی در ایران: نقد، بررسی و ارائه الگو

یاور عیوضی؛ سیف اله سیف اللهی؛ باقر ساروخانی

دوره 11، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 1-36

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2018.1569.2250

چکیده
  طی چند دهه گذشته، مطالعات قومی در ایران بنا به دلایلی فزونی یافته است. با وجود این، به‌نظر می‌رسد که مسائل قومی در ایران به موضوعی حل‌نشدنی تبدیل شده است. منابع اطلاعاتی دور از واقعیت‌های میدانی، به‌عنوان یکی از دلایل ناکارآمدی سیاست‌‌های نظام مدیریت قومی، مطرح می‌شود. مقالۀ حاضر در پرتو الهامات نظری مید، بلومر، جنکینز، توماس، ...  بیشتر

بازی‌های رایانه‌ای
5. بررسی تأثیر رضایت از بازی بر اثربخشی تبلیغاتِ درونِ بازی‌های دیجیتال در بین دانشجویانِ دانشکده مدیریت دانشگاه علامه طباطبائی

زهره دهدشتی شاهرخ؛ مهدی بشیرپور

دوره 11، شماره 1 ، بهار 1397، ، صفحه 33-53

http://dx.doi.org/10.22631/jicr.2018.1801.2410

چکیده
  تبلیغات دربازی‌های دیجیتال یکی از بهترین روش‌ها برای تبلیغات مؤثر می‌باشد، یکی از عواملی که بر اثربخشی تبلیغات دربازی‌های دیجیتال اثرمی‌گذارد، رضایت‌مندی مشتریان از بازیها است. در این تحقیق باهدف بررسی عوامل مؤثر بر رضایت‌مندی مشتریان و تأثیر رضایت‌مندی بر اثربخشی تبلیغات، 5 عامل مؤثر بر رضایت مشتریان را شناسایی شده است که ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی جامعه شناسی
1. بازنمایی رسانه ‏ای مناسک زیارت اربعین در ایران (سال‏های 1392 تا 1396)

روح الله اسلامی؛ محمدسعید ذکایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 تیر 1399

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2374.2841

چکیده
  در سال‏های اخیر شکل تازه‏ای از مراسم مربوط به اربعین در قالب پیاده‏روی دسته‏جمعی به سمت کربلا برای رسیدن به بارگاه امام حسین در روز اربعین پدید آمده و از سال 1392 تا کنون این مراسم ابعاد میلیونی به خود گرفته است. از آنجا که حضور تعداد زیاد جمعیت حاضر در مناسک زیارت اربعین جایگاه این رویداد را به عنوان یکی از عناصر اصلی ابراز هویت شیعی ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی زبان و ادبیات
2. حاکمیت زباهنگ شرم محوری یا گناه محوری در فرهنگ ایران

آیلین فیروزیان پوراصفهانی؛ رضا پیشقدم؛ آیدا فیروزیان پوراصفهانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2392.2854

چکیده
  هیجانات شرم و گناه که در زمرۀ هیجانات همگانی و خودآگاه بشر قرار می‌گیرند، در زندگی روزمرۀ افراد بسیار فراگیر بوده و ضمن برخورداری از نقش اساسی در فرآیند اجتماعی‌شدگی انسان، به عنوان مکانیسم‌های کنترل اجتماعی، ایفای نقش می‌نمایند. این دو نوع هیجان، در پاسخ به ارزیابی منفی فرد از خود، بر پایۀ هنجارهای اجتماعی ایجاد می‌شوند. از آنجایی‌که ...  بیشتر

ابر واژگان