فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، فصلنامه‌ای علمی و پژوهشی است که در حوزه مطالعات فرهنگی و جامعه‌شناسی فرهنگی فعالیت می‌‌کند. این فصلنامه با هدف کمک به گسترش شناخت از فرهنگ جامعه ایرانی و تحولات آن توسط مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و با همکاری انجمن مطالعات فرهنگی انتشار می‌یابد. با توجه به چرخش فرهنگی در حوزه معرفت‌شناسی و علوم اجتماعی، این فصلنامه تلاش می‌کند در حوزه تولید علم در کشور خلاء‌های موجود را برطرف کند.

حق انتشار مقاله براساس قوانین کریتیو کامانز از نویسنده اخذ می شود.

متن کامل در سایت منتشر می‌شود که دسترسی به متن کامل مقالات برای عموم آزاد است. 

برای مشاهده موضوعات مرتبط جهت ارسال مقاله اینجا را کلیک کنید.

 

Open Acess  

 

مقاله علمی پژوهشی آموزش عالی
زیست‌جهان دانشجویی و پیوند آن با توسعه و پیشرفت کشور در دانشگاه تهران

سعید رضا عاملی؛ راضیه صیادی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1401، صفحه 1-22

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2975.3316

چکیده
  از آنجا که دانشگاه تهران یکی از نهادهای مهم علمی کشور است و دانشجو بعنوان رکن نهادهای دانشگاهی محسوب می‌شود، دو پرسش اصلی در این رابطه مطرح است: زیست‌جهان دانشجویی در دانشگاه تهران چیست؟ و این زیست‌جهان چه ارتباطی با فضا و مأموریت دانشگاه دارد؟ در این مقاله برای مطالعۀ چنین زیست‌جهانی، دیدگاه‌های نظری زیست‌جهان و کنش ارتباطی ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی مطالعات فرهنگی
بررسی حس دلبستگی در نگرشی پدیدارشناسانه به مکان: تفسیری از تجربیات زیستۀ افراد

مریم ازنب؛ سید جلیل موسوی؛ جمال الدین هنرور

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1401، صفحه 23-41

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2894.3251

چکیده
  مکان و حس دلبستگی به مکان از مباحث موردتوجه طراحان بوده است که فرد در ارتباطی درونی با محیط قرار می‌گیرد. احساس تعلق و دلبستگی به مکان سطح بالاتری از حس مکان است که در هر موقعیت و فضا به‌‌منظور بهره‌مندی و تداوم حضور انسان در مکان نقش اثرگذاری می‌یابد. دلبستگی به‌گونه‌ای فرد را با مکان پیوند می‌دهد که آدمی خود را جزئی از مکان در ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی جامعه شناسی
مدارای اجتماعی در جامعۀ فردگرا: مطالعۀ تأثیر فردگرایی بر مدارای اجتماعی جوانان در شهر بجنورد

هادی افرا

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1401، صفحه 43-68

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2832.3202

چکیده
  در دنیای فردگرای امروز که گروه‌ها، نهادها، هویت‌ها و نگرش‌های متنوعی در آن به وجود آمده‌ است، احتمال برخورد فرهنگ‌ها خصوصاً بین جوانان امری محتمل است. در چنین شرایطی این مدارای اجتماعی است که مانع شکل‌گیری خشونت و تعارضات در جامعۀ دارای تنوع فرهنگی می‌شود. ازاین‌رو، این مقاله به مطالعۀ رابطۀ فردگرایی و مدارای اجتماعی در میان ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی مطالعات فرهنگی
بررسی خلقیات ایرانیان در خلال قحطی جنگ جهانی اول با روش فازی کیفی

افسانه قاسمی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1401، صفحه 69-95

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2910.3261

چکیده
  در این مقاله، خلقیات ایرانیان به روش فازی بررسی شد تا نشان داده شود خلقیات نیز مانند بسیاری از مفاهیم فازی است. به همین دلیل، واقعه حساس و نقطه گسستی چون قحطی جنگ جهانی اول که تأثیر زیادی بر خلق‌وخوی مردم ایران داشت انتخاب شد. جنگ جهانی اول، تأثیرات زیادی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایرانیان بر جای گذاشت، لذا در این مقاله به‌طور ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی مطالعات زنان
تجربه زیسته زنان متقاضی طلاق از فرایندهای وقوع طلاق

مرضیه شهریاری؛ عبدالرضا نواح

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1401، صفحه 97-120

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2916.3265

چکیده
  رابطۀ میان عقلانی‌شدن روابط اجتماعی و آزادی فردی از درون‌مایه‌های اصلی جامعه‌شناسی است. هدف از این مقاله، شناسایی ﺗﻤﺎﻳﻞ و ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪی زوجین ﺑﻪ ﺟﺪاﺷﺪن و ﮔﺴﺴﺘﻦ رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﻳﻲ ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ اﺳﺖ که در خانواده‌های در حال طلاق تابه‌حال پنهان مانده و دربارۀ آن کمتر بحث و بررسی شده است. این مقاله به روش کیفی و با ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی علوم اجتماعی و ارتباطات
قتل‌های ناموسی و دلالت‌های معنایی سوژۀ بهنجار در نهاد خانواده: روایت‌پژوهی‌ روزنامه‌ها از قتل رومینا اشرفی

ماهرخ حق پرس؛ سید حسین نبوی؛ محمد رضا کلاهی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1401، صفحه 121-148

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2735.3127

چکیده
  هدف این مقاله شناسایی دلالت‌های معنایی سوژۀ‌‌ اخلاقی و بهنجار و سازوکارهای برساخت آن در نهاد خانواده است. رخدادهای تروماتیک نظیر قتل‌های ناموسی، برهه‌هایی هستند که با برهم‌زدن روابط درون خانواده از ظرفیت تحلیلی غنی برای شناسایی بایدها و نبایدهای درون خانواده برخوردارند. برای این منظور از رویکرد بازنمایی استوارت هال و برنامۀ‌ ...  بیشتر

رسانه‌ها، عشق‌ و ازدواج؛ مطالعه رابطهٔ رسانه‌های اجتماعی و جمعی با عشق سیّال و نگرش به ازدواج

محمدتقی عباسی شوازی؛ مریم دلاور

دوره 12، شماره 4 ، دی 1398، ، صفحه 51-74

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2019.2191.2702

چکیده
  رسانه­ها نه‌تنها به‌واسطه محتوایشان، بلکه با توجه به ماهیت و ساختارشان می‌توانند عادات فکری، رفتاری و عاطفی مخاطبان را تغییر دهند. با ظهور رسانه‌های اجتماعی و گسترش تعاملات انسان‌ها در فضاهای مجازی، عواطف انسانی همچون عشق نیز در این فضای نوظهور، حیاتی جدید یافته‌اند؛ موضوعی که نظریه‌پردازان به‌نامی همچون باومن و گیدنز به ...  بیشتر

جامعه شناسی
بازنمایی رسانه‌‏ای مناسک زیارت اربعین در ایران؛ سال‏‌های 1392 تا 1396

محمدسعید ذکایی؛ روح‌الله اسلامی

دوره 13، شماره 2 ، تیر 1399، ، صفحه 1-36

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2020.2374.2841

چکیده
  در جامعهٔ ایران، مناسک مرتبط با عزاداری برای امام‌حسین(ع) از اهمیت و گستردگی قابل‌ملاحظه‌ای برخوردار است. در سال‏‌های اخیر شکل تازه‌‏ای از مراسم مربوط به اربعین در قالب پیاده‌‏روی دسته‌‏جمعی به سمت کربلا برای رسیدن به بارگاه امام‌حسین پدید آمده و از سال 1392 ابعاد میلیونی به خود گرفته است. از آنجا که حضور تعداد زیاد جمعیت ...  بیشتر

خوانش کاربران اینستاگرام از گفتمان «زن سنت‌گرا»

مرضیه خلقتی؛ حمیده مولایی

دوره 12، شماره 4 ، دی 1398، ، صفحه 29-50

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2019.2172.2689

چکیده
  هدف این مقاله فهم خوانش کاربران رسانه‌های اجتماعی از گفتمان زن سنت‌گراست که به‌این‌منظور ویدئوی موسوم به «تشت شیر» مطالعه شد. این ویدئو بخشی از یک گفتگوی تلویزیونی با یک کارشناس است که به راهکار ابراز علاقه به همسر از طریق شستن پای او در تشت آب یا شیر می‌پردازد. سؤالات اصلی مقاله این است که این ویدئو چه گفتمانی از زن ارائه می‌کند؟ ...  بیشتر

جامعه شناسی
ریشه‌ها و پیامدهای پدیدۀ بی‌تفاوتی اجتماعی: مطالعه موردی شهروندان استان ایلام

علی فیض اللهی؛ خلیل کمربیگی

دوره 14، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 151-179

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2729.3121

چکیده
  بی‌تفاوتی، کنشی منفعلانه است که در آن، افراد از مشارکت فعال و انجام کنش‌های دگرخواهانه اجتناب کرده و در مورد مسائل جامعه، بی‌اعتنا می‌شوند. هدف از انجام این پژوهش، واکاوی پدید‌ۀ بی‌تفاوتی اجتماعی در استان ایلام و یافتن زمینه‌ها و پیامدهای آن است. این مقاله به روش کیفی، مبتنی‌بر رهیافت نظریۀ زمینه‌ای، و با بهره‌مندی از راهبردهای ...  بیشتر

آموزش عالی
جستاری بر تجربه‌های زیستۀ استادان و دانشجویان در کلاس‌های مجازی در دوره کرونا؛ مطالعه موردی دانشگاه کردستان

فرید عزیزی؛ زبیر محمدی بلبان آباد؛ حسین باقری

دوره 14، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 119-149

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2819.3192

چکیده
  هدف پژوهش حاضر، بررسی تجربه‌های زیستۀ استادان و دانشجویان در کلاس‌های مجازی در دوره گسترش کرونا است. این پژوهش از نوع کیفی است و به شیوۀ پدیدارشناسی انجام شده است. جامعۀ آماری پژوهش، دربردارندۀ همۀ استادان و دانشجویان دانشگاه کردستان بود که یا سابقۀ شرکت در کلاس‌های مجازی را هم‌زمان با شروع بیماری کرونا داشته‌اند، یا اینکه در ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی مطالعات فرهنگی
تحلیل رابطه میان نهاد قدرت و نهاد موزه در ایران موردهای مطالعه: موزه‌های «ایران باستان»، «دوران اسلامی» و «انقلاب اسلامی و دفاع مقدس»

اعظم راودراد؛ سید میلاد موسوی حق شناس

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2754.3143

چکیده
  در این مقاله با تحلیل گفتمان تطبیقی سه موزه مهم در ایران، نشان داده شده است که چه رابطه‌ای میان نهاد قدرت و نهاد موزه وجود دارد. سوال تحقیق این است که آیا در ایرانِ امروز، موزه‌هایی با تمرکز بر موضوعات و دوران‌های مختلف تاریخی، از نظر مواد و مصالح، نحوه تنظیم و مراقبت از آن‌ها و رابطه با مخاطبان، به یک اندازه مورد توجه نهاد قدرت قرار ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی جامعه شناسی
عرفی‌زدایی بین کاربران اینستاگرام؛ ارائه یک چارچوب نظری

محمدحسین سیاح طاهری؛ علی انتظاری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2611.3028

چکیده
  به خلاف برخی نظریات، شبکه های اجتماعی مجازی منجر به عرفی شدن همه کاربران خود نشده‌اند. ما در این مقاله به دنبال پاسخ به این پرسش هستیم که مهمترین عوامل تقویت‌کننده عرفی‌زدایی در شبکه های اجتماعی مجازی و به صورت موردی اینستاگرام چیست و کاربران به چه شیوه و تکنیک‌هایی در مقابل اثرات عرفی‌کننده شبکه‌های اجتماعی مقاومت می کنند؟ بر ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی علوم اجتماعی و ارتباطات
واکاوی چالش های اخلاقی بکارگیری رسانه های اجتماعی در ایران: رویکردی اکتشافی

مونا جامی پور؛ علی نقی امیری؛ سحر کمره ای

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2979.3319

چکیده
  با وجود مزایای انکارنشدنی رسانه‌های اجتماعی در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی، این برنامه‌های کاربردی جامعه بشری را با مسائل اخلاقی متعددی مواجه کرده که کمتر مورد تحقیق قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های اخلاقی رسانه‌های اجتماعی می‌باشد. روش تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی بوده و برحسب روش تحقیق ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی مطالعات فرهنگی
محلۀ دولت‌آباد خانه‌ای برای بودن در جهان

پروین محمدی؛ نادر امیری؛ سیاوش قلی پور

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2755.3144

چکیده
  مساله اساسی پژوهش حاضر فهم روایت درونی و تجربه زیسته اهالی شهرک دولت‌آباد از این محله است. رویکرد نظری مقاله مبتنی بر آراء ام.بژه در باب روایت است. روش تحقیق تحلیل روایت و فنون گردآوری داده مصاحبه و مشاهده هستند. 20 نفر از اهالی محله به شیوه نمونه‌گیری نظری انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهند: شهرک دولت‏آباد یکی از سکونت‌گاه‌های ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی علوم اجتماعی و ارتباطات
کاوشی زمینه‌مند از فرایند فروکاست شایعه‌سازی و شایعه‌پذیری در میان جوانان یزدی

سیدحسام قبله زاده؛ سیدعلیرضا افشانی؛ حسین اسلامی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2961.3304

چکیده
  امروزه انسان‌ها با زیستن در عصر رسانه‌ای و اطلاعاتی در معرض انواع اخبار و اطلاعاتِ به ظاهر واقعی قرار گرفته‌اند که ماهیت شایعه‌‌گونۀ آن از چشم‌ها پنهان مانده ‌است. انسان‌ها اغلب در مواجهه با چنین اخباری بدون اعتباریابی، ‌به بازنشر آن‌‌ها در دنیای مجازی و واقعی می‌پردازند که می‌تواند آسیب‌های امنیتی، اقتصادی و اجتماعی قابل ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی مطالعات فرهنگی
تحلیل عوامل اجتماعی فرهنگی مؤثر بر انزوای اجتماعی (مورد مطالعه: شهر باغبهادران)

علیرضا قربانی؛ نازمحمد اونق؛ عبدالرضا صالحی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.2873.3230

چکیده
  جوانان سرمایه‌های ارزشمند جامعه بوده و‌ آینده آن جامعه را رقم خواهند زد. لذا شناخت ابعاد و عوامل مختلف مؤثر بر جوانان لازم و چاره جویی و حل مشکل جوانان از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف این پژوهش تحلیل جامعه‌شناختی عوامل اجتماعی فرهنگی مؤثر بر انزوای اجتماعی (مطالعه‌ موردی شهر باغبهادران) بوده است. روش تحقیق توصیفی و پیمایشی است ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی جامعه شناسی
شرایط و زمینه های شکل گیری حکمرانی خوب در رسانه های اجتماعی با تاکید بر مولفه پاسخگویی: یک مطالعه داده بنیاد

حمیدرضا عمادی؛ سیدعلیرضا افشانی؛ حسین اسلامی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22035/jicr.2022.3034.3366

چکیده
  پژوهش حاضر شرایط و زمینه‌های شکل‌گیری حکمرانی خوب در رسانه‌های اجتماعی با تاکید بر مولفه پاسخگویی را مورد واکاوی قرار می‌دهد. لذا با استفاده از رویکرد کیفی و روش نظریه زمینه‌ای، و با نمونه‌گیری نظری و هدفمند تعداد 20 نفر از فعالین حوزه رسانه و مدیران شبکه‌‌های اجتماعی انتخاب شده و با آن‌ها مصاحبه‌های عمیقی صورت گرفت. نمونه‌گیری ...  بیشتر

 تعداد دوره‌ها 15
 تعداد شماره‌ها 57
 تعداد مقالات 408
 تعداد نویسندگان 721
 تعداد مشاهده مقاله 1,315,108
 نسبت مشاهده بر مقاله 3223.3
 تعداد مقالات ارسال‌شده 2,137
 تعداد مقالات رد شده 1,655
 درصد عدم پذیرش 77
 تعداد مقالات پذیرفته‌شده 139
 درصد پذیرش 7
 زمان پذیرش (روز) 304
 تعداد پایگاه‌های نمایه‌شده 7
 تعداد داوران 927

بانک ها و نمایه نامه ها

ISC

SID

DOAJ

Magiran

Noormags

...

MSRT-CODE: d2bbceba0c6e56c

Journal Code in MSRT

Q2

فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات

این فصلنامه با همکاری انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات منتشر می‌شود.

ابر واژگان