فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

خانۀ ابرقهرمان در منظر سینما؛ واکاوی مفهوم خانه در دید سینمای ابرقهرمانی دنیای مارول و دی‌سی از 2008 تا 2023

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
کیمیا هدایتی 1
علی عسگری 2
1 پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده معماری، دانشگاه خاتم، تهران، ایران
2 استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.22035/jicr.2024.3185.3488
چکیده
رسانۀ تأثیرگذار و قدرتمند سینما، همواره سعی دارد تا با پیوند داستان، شخصیت و صحنه، تلاش در واقعی‌تر نشان دادن کلیت داشته باشد و این موضوع با استقرار نشانه‌هایی تصریحی و تلویحی در پردازش طراحی ابنیه و شهرها نمایش داده شده و دنبال شود. تعریف و جایگاه مکان به‌عنوان صحنه‌ای برای شکل‌گیری داستان، چگونه و تا چه میزان با شخصیت‌پردازی و محتوای داستانی فیلم‌های دنیای مارول و دی‌سی ارتباط دارد؟ این مقاله در صدد، سنجش تطابق شاخص‌های مشترک معماری در بناهای مرتبط با ابرقهرمانان و شخصیت‌پردازی محتوایی فیلم‌های دنیای مارول و دی‌سی است. مقاله حاضر با ماهیت توصیفی و متکی بر تحلیل محتوا در پارادایمی کیفی‌ـ‌تفسیری و رویۀ نشانه‌شناختی معنایی و زبان‌شناسانه سعی در خوانش معناها، استعاره‌ها و چگونگی پیوند دلالت در پنداره‌های مرتبط با طراحی خانه و شهر ابرقهرمانان دنیای مارول و دی‌سی خواهد داشت. طراحان صحنه در فیلم‌های مارول و دی‌سی، سعی در معرفی دگرفضاهایی در مقیاس شهر دارند که مفاهیمی همچون اصالت و برتری عقلی و جسمی ابرقهرمانان خود را با نمودهایی متنوع از معماری کلاسیک و طبیعت‌گرا نمایش می‌دهند. این ویژگی به‌واسطه خصوصیات زمانی مرتبط با داستان تغییر می‌یابد. اما «معماری پر رمز و راز و ابهام در چینش فضاهای مخفی و اتصالات» و «ترکیبات تیز و صریح در پشت ظاهری ساده» برای هر یک از خانه‌ها، نسبتاً تکرار شده است.
کلیدواژه‌ها
معماری سینما
جوهرۀ طراحی
نشانه‌شناسی
دنیای مارول
دنیای دی‌سی
موضوعات
ایوبی، حجت‌الله (1387). دولت و سینما در فرانسه راهکارهای ایستادگی در برابر سینمای آمریکایی. تحقیقات فرهنگی ایران، 3(1)، 1-36.‎ doi: 10.7508/ijcr.2008.03.001
 پناهی، سیامک (1397). معماری و سینمای معناگرا. تهران: عصر کنکاش.
حاجی‌حیدری، حامد؛ و اکرم، کیانوش (1399). هویت‌یابی در فرایند بازی‌های ویدئویی مطالعۀ موردی چهار بازی شاخص: دوک نوکم، دزدی بزرگ اتومبیل، طومارهای پیران، ندای وظیفه. جامعه‌شناسی کاربردی، 31(3)، 56-35. doi: 10.22108/jas.2020.119685.1811
حافظ‌نیا، محمدرضا (1392). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. تهران: انتشارات سمت.
حیاتی، زهرا (1394). مطالعه تطبیقی رویدادهای داستان در روایت ادبی و سینمایی مقایسه داستان «آشغالدونی» و فیلم «دایره مینا». فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 8(1)، 98-71.‎  doi: 10.7508/isih.2016.29.004
رضایی، محمود (1393). آنالوطیقای طراحی؛ بازنگری انگاره‌ها و پنداره‌ها در فرایند طراحی فرم و فضای معاصر. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
شیخی، حبیب؛ سلطانی‌فر، محمد؛ و مظفری، افسانه (1398). شناسایی عوامل مؤثر بر دیپلماسی فرهنگی در سینمای ایران. مطالعات رسانه‌ای، 14(3)، 76-57.
عسگری، علی؛ فتحی، راضیه. (1391). بررسی نقش ابزار طراحی در کیفیت ایده پردازی و ارائه طرح‌های معماری. باغ نظر، 19 (113)، 87-104. doi: 10.22034/BAGH.2022.319442.5068
فتحی، راضیه؛ و عسگری، علی (1401). واکاوی فضاهای معماری در بازی‌های رایانه‌ای مبتنی بر تحریک هیجانی. تفکر و کودک، 13(2)، 189-214. doi: 10.30465/FABAK.2023.7706
قهرمانی، محمدباقر؛ پیراوی ونک، مرضیه؛ مظاهریان، حامد؛ و صیاد، علیرضا (1393). کالبد متحرک ناظر و شکل‌گیری سکانس‌های فضایی در معماری سینماتیک. معماری و شهرسازی (هنرهای زیبا)، 19 (4)، 36-27.  doi: 10.22059/JFAUP.2015.55693
گروت، لیندا؛ و وانگ، دیوید (1400). روش‌های تحقیق در معماری (مترجم: علیرضا عینی‌فر). تهران: انتشارات دانشگاه تهران. (تاریخ اصل اثر 2000)
محمدپور، احمد (1398). ضد روش: زمینه‌های فلسفی و رویه‌های عملی در روش شناسی کیفی. تهران: انتشارات لوگوس.
منوچهری، عباس؛ و علوی‌پور، سیدمحسن (1392). چارچوب نظری در مطالعه میان رشته‌ای؛ نمونه موردی: کاربرد نظری اندیشه سیاسی در مطالعه سینما. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، (5)3، 75-53. doi: 10.7508/isih.2014.19.004
نوائی، فرزاد؛ کاظمی شیشوان، مهروش؛ حسینی، اکرم؛ و نصیری، نگار (1400). بازنمایی فضای معماری در سینمای اصغر فرهادی با رویکرد نشانه‌شناسی نمونه موردی: فیلم «فروشنده». باغ نظر، 100 (18)، 20-5. doi: 10.22034/BAGH.2021.258038.4720
Arian, D. (2020). Modification of The Superhero Formula as Shown in The Character of Tony Stark in The Avengers: Endgame 2019, Doctoral dissertation, Semarang Muhammadiyah University (UNIMUS). Semarang: Indonesia. 2-17.  
Caplescu, O. A. (2015). Architecture in science fiction movies. ICAR2015 Conference Proceedings (pp 2-10), Bucharest: University of Architecture and Urbanism.
Castello, I. (2016). Rethinking The Meaning of Place: Conceiving Place in Architecture-Urbanism. Oxford Shire: Routledge. 10-27.
Edmirendy. S. P., D. (2014). The differences of temperament between Batman and Ironman in Batman Begins and Ironman Movie. English Language, Culture and Literature (LANTERN), 3(4), 2-10.
Friedenthal, A. J. (2014). Heroes of the past, readers of the present, stories of the future: Continuity, cultural memory, and historical revisionism in superhero comics (Unpublished doctoral dissertation), Texas University. 290-299.
Hall, J.R.; Battani, M., & Neitz, M.J. (2003). Sociology on culture. London: Routledge.
Hapsari, N. P. M. (2018). The characters and conflicts in Marvel Studios Doctor Strange Movie. Journal of Art and Humanities. Udayana University, Indonesia: Kuta Selatan.  doi: 10.24843/JH.2018.v22.i03.p30
Hatch, K. (2014). With great power comes no responsibility: Reflexive ideology through spectacle-violence in the superhero films of Marvel Studios (Unpublished doctoral dissertation), University of British Columbia. doi: 10.14288/1.0167509
Haussegger, V. (2005). Wonder Woman: Wonder woman: the myth of having it all. Sydney, Allen & Unwin.
Joffe, R. (2019). Holding out for a hero(ine): An examination of the presentation and treatment of female superheroes in Marvel Movies. Panic at the Discourse, 1(1), 5-19.
Kvetanova, M. Z., & Radosinska, P. J. (2021). Aquaman The movie as a late modern fairy tale. University of St. Cyril and Methodius of Trnava. exclusive event, 275. doi: 10.32008/NORDSCI2021/B1/V4/24
Lucca, E. (2020). Reimagining trauma through cinematic healing and legacy in Black Panther. University Carbondale. Research Papers, Graduate School.
McGowan, A. (2019). Superhero Ecologies: An Environmental Reading of Contemporary Superhero Cinema. Bowdoin College. Honors Projects.
Olufidipe, F., & Echezabal, Y. (2021). Superheroines and Sexism: Female Representation in the Marvel Cinematic Universe. Student Research, 10(2).  doi: 10.47611/jsrhs.v10i2.1430
Poepsel, M., & Gerard, M. (2019). Black widow: Female representation in the Marvel Cinematic Universe. Polymath: An Interdisciplinary Arts and Sciences Journal, 8(2), 27-53.
Sabbar, S., Hosseini, R., Nosrati, S., Sarfi, T., Sabzali, M. (2023). Sociopolitical problems on the screens of film festivals: A qualitative content analysis of recent Iranian and South Korean award-winning films. Positif Journal. 23(6). 56-79.
Tuzi, M. (2005). Individualism and marginality from comic book to film: Marvel Comics superheroes. College, 8(2), n2.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 03 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 14 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 20 تیر 1403