تلویزیون و تأثیرات کاشتی آن بر هویت فرهنگی ایرانیان

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)

2 پژوهشگر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

چکیده

این مقاله به بیان تأثیرات تلویزیون در عرصه فرهنگ با تأکید بر مقوله‌های هویت قومی و ملی می‌پردازد. نتایج طرح‌شده که حاصل بخشی از یک پژوهش علمی در مرکز تحقیقات صدا و سیما است نشان می‌دهد از سویی در سه بخش برنامه‌های طنز، خبر و سریال در برخی مقوله‌های هویت پیام‌هایی به طور متوالی از تلویزیون ایران پخش شده و بینندگان در معرض این پیام‌ها قرار گرفته‌اند؛ و از سوی دیگر تماشای تلویزیون تأثیری بر هویت قومی افراد نداشته است. در رابطه با هویت ملی نیز نتایج رگرسیون چندمتغیره ثابت می‌کند میزان تماشای تلویزیون پس از متغیرهای گسترة شبکه ارتباطی و میزان اعتماد به نفس افراد وارد معادله شده و به عنوان سومین عامل تأثیر‌گذار شناخته شده است. در مجموع، به‌رغم اینکه تلویزیون ایران در مورد هرکدام از مقوله‌های مورد بررسی هویت، پیام‌هایی را تولید و پخش می‌کند، اما این پیام‌ها در کنار سایر عوامل تأثیرگذارند و تلویزیون پس از سایر متغیر‌های نظام اجتماعی، عامل مؤثری بر نگرش مخاطبان در مورد هویت بوده است. همچنین این بررسی نشان داد برخلاف نظریه کاشت گربنر، در ایران تلویزیون بر ذهن مخاطبان تأثیر کاشتی نداشته و مردم بیشتر تحت تأثیر سایر متغیرهای نظام اجتماعی هستند.

کلیدواژه‌ها


Alixâni, A. (1386 [2007 A.D]) Hoviat Farhangi Irâniân va Aqabmândegi, Yek Barresi Elli (Persian Translation of Iranians` Cultural Identity and Backwardness; A Casual Investigation), Tehrân: Pažoohešgâh Oloom Ensâni, Farhang va Motâleât Ejtemâei Jahâd Dânešgâhi.
Bryant S. & Dennisk, D. (2000) Mass Communication Theory, California: Wadsworth Publication.
Burke, P. (2004) “Identities and Social Structure”, Social Psychology Quarterly, Vol. 67(-): 5-15.
Chandler, D. (1995) Cultivation Theory, Retrieved November 22, 2006 from http://www.aber.ac.uk/media/Documents/short/cultiv.html
Delamater, J. D. Myers, D. J. (2007) Social Psychology, California: Thomson Wadsworth.
Gerbner, G. (1988) “Cultural Indicators Project”, available at http:www.nimbus.templie.edu/~gerbner/ci.html
Giddens, A. (1378 [1999 A.D]) Tajaddod va Tašaxos, Jâmee va Hoviat Šaxsi dar Asr-e Jadid (Persian Translation of Modernity and self - Identity: Self and Society in the Late Modern Age), Translated by Nâser Movafaqiân, Tehrân: Našr-e Ney.
Griffin, EM. (2000) A First Look at Communication Theory, New York: Mc Graw-Hill.
Hosseini Anjadâni, M. (1388 [2009 A.D]) Pišbini va Moqâyeseh Hoviat Melli va Abâd-e ân (Persian Translation of National Identity Anticipation), PhD Dissertation, Faculty of Psychology, University of Alzahra.
Hylland, T. (1387 [2008 A.D]) Hoviat Qomi, Hoviat Melli va Dargirihây-e Goroohi (Persian Translation of Ethnic Identity, National Identity and Intergroup Conflicts), Translated by Šâhedeh Saeedi, Cited by Maryam Hossein Anjadâni, PhD Dissertation, Faculty of Psychology, University of Alzahra.
Jenkins Rechard (1996) Social Identity, London: Routledg.
Keyzqân, T. (1380 [2001 A.D]) Barresi Avâmel Moaser bar Hoviat Ejtemâei Zanân: Motâlee Moredi Šahr-e Širâz (Persian Translation of The Effective Factors on Women Social Identity: Case Study of Shiraz), M.A Dissertation, Faculty of Social Science, University of Shiraz.
Kosowska, R, J. (2004) Elements of History and Culture in the Structure of Student National Identity, Iowa: SSN, Pedagogika.
Morgan, M. & Signorielli, N. (1990) Cultivation Analysis: Conceptualization and Methodology, London: Sage Publication.
Petter Burke (1997) “An Identity Model for Network Exchange”, American Impression

Sociological Review, Vol. 62. (-): 134-150).
Ritzer, G. (1377 [1998 A.D]) Nazariyehây-e Jâmešenâsi dar Dorân Hâzer (Persian Translation of Contemporary Sociological Theory ), Translated by Mohsen Solâsi, Tehrân: Entešârât Dânešgâh Elmi.
Severin, W. (1381 [2002 A.D]) Nazariyehây-e Ertebâtât (Persian Translation of Communication Theories), Translated by Alirezâ Dehqân, Tehrân: Entešârât Dânesgâh Tehrân.
Tavasoli, G. (1371 [2002 A.D]) Nazariyehây-e Jâmešenâsi (Persian Translation of Sociological Theories), Tehrân: Sâzmân Motâlee va Tadvin Kotob Oloom-e Ensâni Dânešgâhâ.
Thesis, M. E. (2009) Who Counts as an American?, Cambridge: Cambridge University Press.
Turner, Janatan. H. (1998) The Structure of Sociological Theory, Sixth Edition, California: Wadsworth Publishing Company.
Wood, J. (2000) Communication Theories in Action, Boston: Wadsworth Publishing.