تصویر شهر تهران در سینمای داستانی ایران (پس از انقلاب)

نویسندگان

1 دانشیار گروه ارتباطات دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری ارتباطات دانشگاه تهران

چکیده

هدف از نگارش این مقاله توصیف شهر و تجربه مدرنیته در ایران پس از انقلاب از دریچه سینماست. در واقع قصد داریم با میانجی‌گری سینما و تصویری که از شهر ارائه کرده، تأملی انتقادی داشته باشیم بر تجربه مدرنیته در ایران بعد از انقلاب، چراکه شهر تهران در آثار سینمایی همواره نماد امری مدرن و در تقابل با سنت قرار گرفته است.آرای تنی چند از اندیشمندان انتقادی همچون تضاد و تناقض درونی مدرنیسم در اندیشه برمن، تراژدی فرهنگ مدرن، فرهنگ عینی و فرهنگ ذهنی در اندیشه زیمل، چهارچوب نظری این مقاله را تشکیل داده است. علاوه بر آن مفاهیمی همچون ازخودبیگانگی و بت‌وارگی در آرای مارکس برای تحلیل فیلم‌ها به کار گرفته شده است. هدف این است که با کمک گرفتن از این چهارچوب نظری و مفاهیم مرتبط با آن در قاب سینما به درکی انتقادی از مدرنیته شهری در ایران پس از انقلاب دست یابیم. بدین منظور فیلم‌هایی را مطالعه کردیم که شهر در کانون آن قرار داشتند. در هر دهه چند فیلم نمایا انتخاب شدند و سپس با کمک روش تفسیر انتقادی به نقد و تحلیل تصویر شهر تهران در سینمای بعد از انقلاب پرداختیم.

کلیدواژه‌ها


Ahmadi, B. (1373 [1994 A.D]) Moderniteh va Andišeh Enteqâdi (Persian Translation
of Modernity and Critical Thoughts), Tehrân: Našr-e Markaz.
Barzin, S. (1373 [1994 A.D]) “Sâxtâr-e Siâsi, Tabaqâti va Jamiati dar Irân” (Persian
Translation of The Political, Ethnographic and Class Base System in Iran), Etelâât-e
Siâsi, Vol. (81);-.
Bas, D. ( 1379 [ 2000 A.D]) “ šnâhâ va Bigânehâ” (Persian Translation of -), in Sinamâ
va Memâri, Translated by Šahrâm Jafarinežâd, Tehrân: Entešârât-e Sorooš.
Berman, M. (1383 [2004 A.D]) Tajrobehy-e Moderniteh (Persian Translation of All
that Is Solid Melts into Air: The Experience of Modernity), Translated by Morâd
Farhâdpoor, Tehrân: Entešârât-e Tarh-e No.
Boudon Raymond, F. (1385 [2006 A.D]) Farhang-e Jâmešenâsi Enteqâdi (Persia
Translation of Dictionnaire critique de la soaologie), Translated by Abdolhossein
Nikgohar, Tehrân: Entešârât Farhang-e Moâser.
Craib, I. (1381 [2002 A.D]) Nazariyeh Ejtemâei Modern: az Pârsonz tâ Hâbermâs
(Persian Translation of Modern Social Theory: from Parsons to Habermas),
Translated by Abbâs Moxber, Tehrân: Našr-e Âgah.
Frisby, D. (1992) “Simmel and since”, Essay on Georg Simmels Social Theory,
New York: Rutledge.
Frisby, D. & Featherstone, M. (1997) Simmel on Culture, London: Sage.
Frizby,D 2006[ 1385( .A.D )]Jorj Zimel (Persian Translation of…), Translated by Javâd
Ganji, Tehrân: Entešârât-e Gâm-e No.
Ganji, J. (1385 [2006 A.D]) “Kalânšahr dar Adabiât-e Zimel” (Persian Translation of
Metropolitan in Simmle`s Literature), Faslnâmeh Sinamâ va Adabiât, Vol. 4(14):-.
Hayward, S. (1381 [2002 A.D]) Mafâhim-e Kelidi dar Motâleât-e Sinamâei (Persian
Translation of Key Concepts in Cinema Studies), Translated by Fattâh Mohammadi,
Tehrân: Našr-e Hezârey-e Sevvom.
Jâberimoqaddam, Mo (1384 [2005 A.D]) Šahr va Moderniteh (Persian Translation of
City and Modernity), Tehrân: Entešârât-e Farhangestân-e Honar.
Kâzemi, A., Mahmoudi, B. (1388 [2009 A.D]) “Problemâtik-e Moderniteh Šahri Zendegi-e
Modern” (Persian Translation of The Problematic of Urban Modernity: in Modern Life),
Faslnâmeh Anjoman Irâni Motâleât Farhangi va Ertebâtât, Vol. 4 (12): -.
Kroot, P. (1381 [2002 A.D]) “Rang-e Neyoyork, Faza va Rang dar Filmhây-e Skorsizi”
(Persian Translation of Space and Color in Skorsizi`e Films), in Sinamâ va Memâri,
Translated by Šahrâm Jafarinežâd, Tehrân: Entešârât-e Sorooš.

Lâjevardi, H. (1382 [2003 A.D]) Bâznamâei Zendegi-e Roozmarreh dar Sinamâ (Persian
Translation of Representation of Everyday Life in Cinema), PhD Dissertation,
Faculty of Social Sciecne, University of Tehran.
Marx, K. (1384 [2005 A.D]) Dastneveštehây-e Eqtesâdi va Falsafi (Persian Translation
of Economic and Philosophic Manuscripts of 1844 ), Translated by Hassan
Mortazavi, Tehrâ: Našr-e Âgah.
Omid, J. (1381 [2002 A.D]) Târix-e Sinamây-e Irân: az Sâl-e 1257 tâ 131357 (Persian
Translation of History of Iranian Cinema: From 1979 till 1991), Tehrân: Entešârât-e
Rozaneh.
Omid, J. (1381 [2002 A.D]) Târix-e Sinamây-e Irân: az Sâl-e 1358 tâ 1369 (Persian
Translation of History of Iranian Cinema: From 1979 till 1991), Tehrân: Entešârât-e
Rozaneh.
Sadr, H. (1380 [2001 A.D]) Târix-e Siâsi Sinamâ-e Irân (Persian Translation of Political
History of Iranian Cinema), Tehrân: Našr-e Ney.
Simmle, G. (1377 [1998 A.D]) “Kalân Šahr va Hayât-e Zehni” (Persian Translation of - ),
Translated by Yousof Abâzari, Nâmeh Oloom-e Ejtemâei, Vol.- (3):-.
Tâjbaxš, G. (1384 [2005 A.D]) Moderniteh va Kalânšahr dar Andišeh Âlmâni (Persian
Translation of Modernity and Metropolitan in German Thought), PhD Dissertation,
Faculty of Fine Arts, University of Tehran.
Toosi, J. (1379 [2000 A.D]) “ Moj, Marjân, Xârâ” (Persian Translation of Wave), Târix
Tahlili-e Sad Sâl Sinamây-e Irân, Tehrân: Daftar-e Pažoohešhây-e Farhangi.
Waters, M. (1380 [2001 A.D]) “ Kankâši dar Manâ a Mafhoom-e Moderniteh” (Persian
Translation of Critical Concepts in Modernity), Translated by Mansoor Asfâri,
Faslnâmeh Barg-e Farhang, Vol.3 (1):-.