فراغت و ارزش‌های فرهنگی

نویسنده

استادیار گروه انسان شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده

یکی از عرصه‌های مهمی که در مطالعات اجتماعی و پژوهش‌های فرهنگی برای شناخت تحولات ارزشی و نگرشی و سبک‌های جدید زندگی مورد توجه قرار می‌گیرد عرصه فراغت است، زیرا به سبب در برداشتن الزامات کمتر و آزادی عمل بیشتر می‌تواند ارزش‌ها و نگرش‌ها و ذائقه‌های فرهنگی را بازنمایی کند. ازاین‌رو مطالعه و پژوهش در اوقات فراغت جوانان که نسلی پیشرو و نمایانگر روند تغییرات فرهنگی جامعه هستند هم برای شناخت این روندها و هم برای برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری فرهنگی ضروری می‌نماید. در این راستا هدف اصلی این پژوهش مطالعه الگوهای فراغت دانشجویان غیر تهرانی و شناخت مسائل و مشکلات اوقات فراغت آنان است. مطالعة چگونگی گذران اوقات فراغت دانشجویان و شناسایی عوامل احتمالی مؤثر در آن به ما کمک می‌کند تا بتوانیم نیازها و علایق فراغتی آنان را شناخته و کمبودها و مشکلات فراغتی را در این گروه با دقت بیشتری بررسی کنیم. این مطالعه بر روی نمونه‌ای احتمالی از دانشجویان دختر و پسر خوابگاهی دانشگاه تهران انجام گرفته و یافته‌های آن حاکی از آن است که در گذران اوقات فراغت، دختران بیشتر به شیوه‌های فعالانه و پسران بیشتر به شیوه‌های سرگرمی‌خواهانه گرایش دارند. به طور کلی میزان استفادة دانشجویان پسر از امکانات فراغتی خوابگاه، به مراتب بیشتر از دختران بوده است. بیش از نیمی از دانشجویان از نحوه گذران اوقات فراغت خود ناراضی بوده و مهم‌ترین دلیل نارضایتی آنها محدودیت امکانات تفریحی و مشکلات مالی بوده اما محرومیت از امکانات تفریحی در دختران و محدودیت‌های مالی در پسران بیشتر ذکر شده و در مجموع دانشجویان دختر با مشکلات فراغتی بیشتری مواجه بوده‌اند. همچنین شیوه گذران اوقات فراغت دانشجویان با برداشت آنان از فراغت، ارزش‌ها و نگرش‌ها، سبک زندگی، میزان پایبندی دینی و میزان برنامه‌ریزی آنها برای فراغت ارتباط دارد.

کلیدواژه‌ها


Ansâri Mahâbâdi, F. (1382 [2003 A.D]) Oqât-e Farâqat va Šeklgiri-e Šaxsiat-e
Farhangi: Nemooneh Moredi Do Dabirestân Doxtarâh Šahr-e Tehrân (Persian
Translation of Lisure Time and Cultural Personality Formation: Case Study of
Two Female High School in Tehran), M.A Dissertation, Faculty of Social Science,
University of Tehran.
Ašraf Alketâbi, M. (1379 [2000 A.D]) Barresi-e Taqirât-e Nahvey-e Gozarân-e Oqâte
Farâqat dar Xânevâdehây-e Šahr-e Tehrân Tey-e Se Nasl (Persian Translation
of Leisure Time Spending Evolution Among Tehrani Families; During Three
Generations), M.A Dissertation, Faculty of Social Science, University of Tehran.
Dabirxâneh Šorây-e Âli Javânân (1374 [1995 A.D]) Čegoonegi-e Gozarân-e Oqât-e
Farâqat-e Javânân (Persian Translation of How Youth Spend their Leisure Time?),
Tehrân: Entešârât-e Ahl-e Qalam.
Domazdieh, Ž. (1352 [ 1963 A.D]) “Moqadamehie bar Jâmešenâsi Oqât-e Farâqat”
(Persian Translation of An Introduction to Sociology of Leisure Time), Translated
by Ali Asadi, Farhang va Zendegi, Vol. 12(-):-.
Domazdieh, Ž. (1352 [1963 A.D]) “Zamân-e Farâqat az Didgâh-e Târixi va
Jâmešenâsâneh” (Persian Translation of Leisure from Historical and Sociological
Perspective), Translated by M. Âdineh, Farhang va Zendegi, Vol.- (12): 13-23.
Fakoohi, N. & Ansâri Mahâbâdi, F. (1382 [2003 A.D]) “Oqât-e Farâqat va Šeklgiri-e
Šaxsiat-e Farhangi” (Persian Translation of Leisure Time and Cultural Identity
Formation), Dofaslnâmeh Elmi Pažooheši-e Nâmeh Ensânšenâsi, Vol.1 (4): -.
Furlong, A. & Cartmel (1997) Leisure and Lifestyle in Young People and Social Chang,
USA: Open University Press.
Green, (ed) (1990) Women’s` Leisure, What`s Leisure, London: Macmillan Press.
Hargreaves, J (1989) The Promise and Problems of Women’s Leisure and Sport, Leisure
for Leisure, London: venture publishing: State Collage.
Haywood, L. and et al (1380 [ 2001 A.D]) Oqât-e Farâqat (Persian Translation of
Understanding Leisure), Translated by Mohammad Ehsâni, Tehrân: Našr-e Omid-e
Dâneš.
Horkheimer, Marx & Adorno (1380 [2001 A.D]) “Sannat-e Farhang Sâzi, Rošangari be
Mosâbeh-e Farib-e Toodehi” (Persian Translation of Culture Industry, Enlightenment
As Mass Deception), Translated by Morâd Farhâdpoor, Arqanoon, Vol.- (18): 35-
84.
Jenkins, R. (1385 [2006 A.D]) Pierre Bourdieu, Translated by Leilâ Joafšâni & Hasan
Čâvošiân, Tehrân: Našr-e Ney.

Kâzemi, A. (1387 [2008 A.D]) Barresi-e Sabkhây-e Zendegi-e Farâqati dar Miân-e
Dânešjooyân va Avâmel-e Hambastey-e ân (Persian Translation of Leisure Time
Styles among Students and the Related Factors), Tehrân: Pažoohešgâh-e Farhang
va Maâref Eslâmi.
Koohestâni, H. & Xalilzâdeh, A. (1378 [1999 A.D]) Pažooheši dar Oqât-e Farâqat
va Râhhây-e Bahrevari az ân (Persian Translation of A Survey on Leisure Time),
Mašhad: Teyhoo.
Najm Arâqi, L. (1384 [2005 A.D]) “Jâygâh-e Jensiat dar Donyây-e Farâqat” (Persian
Translation of Gender`s Role in Leisure Time), Rooznâmeh Šarq, 25th of Tir, 1384,
Page 21.
Navâbinežad, Š. (1379 [2000 A.D]) Raftârhây-e Nâhanjâr va Behanjâr-e Javânân va
Râhhây-e Pišgiri va Darmân (Persian Translation of The Normal and Abnormal
Youth Behaviors; The Preventive and Remedial Methods), Tehrân: Anjoman-e Oliâ
va Morabiân.
Rafatjâh, M. (1386 [ 2007 A.D]) “ Jensiat va Farâqât” (Persian Translation of Gender
and Leisure),
Rojeck, Ch. (2005) Leisure Theory, London: Palgrave.
Saeedi, A. (1383 [2004 A.D]) “Tahavol-e Mafhoom-e Farâqat” (Persian Translation
The Evolution of Leisure Meaning), Faslnâmeh Motâleât Javânân, Vol. - (6):-.
Saeedi, A. (1387[2008 A.D]) Motâlee Olgoohây-e Farâqati-e Dânešjooyân (Persian
Translation of Student`s Leisure Patterns), Tehrân: Pažooheškadeh Motâleât
Farhangi Ejtemâie Vezârat-e Oloom.
Šafiee, S. (1383 [2004 A.D]) Mizân-e Rezâyatmandi-e Zanân az Čegoonegi-e
Gozarân-e Oqât-e Farâqat (Persian Translation of Women`s Satisfaction of Leisure
Time Spending Quality), M.A Dissertation, Faculty of Social Science, Allâmeh
Tabâtabâei University.
Šahidi Zandi, M. (1386 [2007 A.D]) Tabyeen-e Jâmeešenâxti-e Faâliathây-e Farâqati
Doxtarân-e Javân-e Dânešjoo (Persian Translation of Sociological Explanation
of Female Students Leisure Activity), M.A Dissertation, Women Studies, Islamic
Azad University.
Šakoori, A. (1385[2006 A.D]) Tamâyozpaziri va Hoviat-e Ejtemâei Mobtani bar
Masraf (Persian Translation of Differentiation and The Social Identity based on
Consumption), M.A Dissertation, University of Tehran.
Salgi, M. & Sâdeqpour, B. and et al (1382 [2003 A.D]) Barresi-e Vaziat-e Oqât-e
Farâqat-e Javânân (Persian Translation of Youth Leisure Time), Tehrân: Entešârât-e
Ahl-e Qalam.
Sârooxâni, B. (1375 [2006 A.D]) Darâmadi bar Dâeratolmaâref-e Oloom-e Ejtemâei

(Persian Translation of An Introduction to Sociology Dictionary), Tehrân: Entešârât-e
Keyhân.
Seanle, Mark S. el al. (2000) “Is Leisure Theory Needed for Leisure Studies?”, Journal
of Leisure Research, Vol. 32 (1): 138-142.
Torkildsen, G. (1382 [2003 A.D]) Oqât-e Farâqat va Niâzhây-e Mardom (Persian
Translation of Leisure and Recreation Management: Leisure and Needs of People),
Translated by Abbâs Ardakâni, Tehrân:Entešârât-e Npoorbaxš.
Veblen, T. (1383 [2004 A.D]) Nazariyeh Tabaqeh Morafah (Persian Translation of The
Theory of Leisure Class), Translated by Farhang Eršâd, Tehrân: Našr-e Ney.