ادراک گروه‌های قومی از تصاویر رسانه‌ای خود

نویسنده

دانشیار دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)

چکیده

سیمای جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان فراگیر‌ترین و پرمخاطب‌ترین رسانه کشور، نقش بسزایی در پروراندن شناخت و درک مردم از گروه‌های‌ قومی و تعریف روابط میان‌گروهی در کشور برعهده دارد. شواهد پژوهشی نشان می‌‌دهد که اقوام ایرانی، تصاویر پخش‌شده از سیما درباره خود را چندان مطلوب نمی‌‌یابند. برای فهم عمیق‌تر درک خود اعضای گروه‌های قومی، یک رشته مصاحبه نیمه‌متمرکز در میان افرادی از این گروه‌ها، که در تهران به کار یا تحصیل اشتغال دارند، صورت گرفت. همان‌طور که انتظار می‌رفت، آنها از بازنمایی‌هایی که از ایشان در سریال‌ها و فیلم‌های تلویزیونی ارائه می‌شود، ناخرسندند. افراد مصاحبه‌شده از شبکه‌های سراسری انتقاد دارند و چنین می‌پندارند که در این شبکه‌ها به اندازه کافی نقش ندارند و اگر هم نشان داده می‌شوند، اغلب چهره‌های تحریف‌شده‌ای از آنان به نمایش درمی‌آید. آنها بر این باورند که در بسیاری از مواقع از آنان، برحسب ویژ‌گی‌های منسوب به قومشان در گفتمان عامیانه، تصویرهای قالبی نشان داده می‌شوند. بیشتر افراد مصاحبه‌شده بر این باورند که فیلم‌های نشان‌ داده‌شده در تلویزیون، از اعضای گروه‌های قومی در چهر‌ه‌های اصلی استفاده نمی‌کنند و معمولاً نقش‌های حاشیه‌ای را به آنها محول می‌نمایند. به اعتقاد مصاحبه‌شوندگان، گستردگی بازنمایی‌های مذکور از یک‌سو ناشی از بی‌اطلاعی تهیه‌کنندگان برنامه‌های تلویزیونی و یا نگرش‌های پیشداورانه آنها نسبت به خرده‌فرهنگ‌های قومی است و از سوی دیگر، ریشه در برخی سیاست‌های گذشته دارد که به حضور و سهم گروه‌های قومی در فرهنگ ملی بهای لازم را نمی‌دهد.

کلیدواژه‌ها


Billings, C. & Eastman, S. (2002) “Selective Representations of Gender, Ethnicity, and
Nationality in American Television Coverage of the 2000 Summer Olympics,” in
International Review for the Sociology of Sport , Vol. 37 (3-4): 351-370.
Bourdieu, P. (1984) Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste , Cambridge,
MA: Harvard University Press.
Chiricos, T & Eschholz, S. (2002) “The Racial and Ethnic Typification of Crime and the
Criminal Typification of Race and Ethnicity in Local Television News,” in Journal
of Research in Crime and Delinquency , Vol. 39(4): 400-420.
Entman, R. & Rojecki, A. (2000) The Black Image in the White Mind: Media and Race
in America, Chicago: Chicago University Press.
Entman, R. (1994) “Representations and Reality in the Portrayal of Blacks on Network
Television News”, in Journalism Quarterly , Vol. - (71): 509-520.
Faber, R., O’Guinn, T. & Meyer, T. (1987) “Televised Portrayals of Hispanics:
A Comparison of Ethnic Perceptions,” in International journal of Intercultural
Relations , Vol. - (11): 155-169.
Graves, S. (1999) “Television and Prejudice Reduction: When Does Television as a
Vicarious Experience Make a Difference?”, in Journal of Social Issues , Vol.55(4):707-
725.
Green, D. & Seher, R. (2003) “What Role Does Prejudice Play in Ethnic Conflict?” in
Annual Review of Political Science , Vol. - (6): 509-31.
Grossberg, L., Wartella, E. & Whitney, D. (1998) Mediamaking: Mass Media in a
Popular Culture , London: Sage.
Gudykunst, W. (1383 [2004 A.D]) Payvand-e Tafâvothâ: Râhnamâ-ye Ertebât-e
Kârâmad-e Bayn-e Gorohi (Persian Translation of Bridging Differences: Effective
Intergroup Communications), Translated by Ali Karimi and Masood Hâšemi, Tehran:
Entešârât-e Tamadon-e Irani.
Hall, S. (1997) “The Work of Representation”, in Stuart Hall (ed.), Representation:
Cultural Representations and Signifying Practices, London: Sage.
Haq Panâh, J. (1382 [2003 A.D]) “Ravand-e Tadvin-e Siyâsat-e Qomi dar Iran” (Persian
Translation of The Process of Ethnical Policy Making in Iran), in Faslname-h
Motâleât-e Râhbordi , Vol. 6(19): 245-264.
Jalâi Poor, H. (1385 [2006 A.D]) Farâz va Foorod-e Jonbeš-e Kordi 1357-67(Persian
Translation of The Fall and Rise of Kurdish Movement 1978-1987), Tehran: Loh-e
Fekr.
Kamalipour, Y. (ed.) (1997) The U.S. Media and the Middle East: Image and Perception ,
Westport, CT: Praeger.
Lange, A. (1990) “Ethnic/National Identification, Stereotypes and Perceptions of
Cultural Differences ”, in Innovation, Vol. - (3, 4): 589-656.

Madianou, M. (2005) “Contested Communicative Spaces: Rethinking Identities,
Boundaries and the Role of the Media among Turkish Speakers in Greece”, in
Journal of Ethnic and Migration Studies , Vol. 31 (3): 521-541.
Mahtani, M. (2001) “Representing Minorities: Canadian Media and Minority Identities,”
in Canadian Ethnic Studies , Vol. 33 (3): 99-133.
Ojo, T. (2006) “Ethnic Print Media in the Multicultural Nation of Canada: A Case Study
of Black Newspaper in Montreal”, in Journalism , Vol. 7(3): 343-361.
Pietkainen, S. & Hujanen, J. (2003) “At the Crossroads of Ethnicity, Place and Identity:
Representations of Northern People and Regions in Finnish News Discourse,” in
Media Culture Society , Vol. - (25): 251-268.
Rivadeneyra, R. (2006) “Do You See What I See?: Latino Adolescents’ Perceptions of
the Images on Television”, in Journal of Adolescent Research, Vol. 21(4): 393-414.
Seyyed Imâmi, K. & Abdolmotaleb, A. (1386 [2007 A.D]) Qomiyat va Hoviyat dar
Dânešgâh: Paymâyeš-e Dânešjoyân-e Kord va Âzari-ye Dânešhgâhhâ-ye Tehran
(Persian Translation of Ethnic and Identity in University: Survey of Kurd and
Azarian Students), unpublished report.
Shadsen, M. (1373 [1994 A.D] “Farhang va Yekpârče-h Sâzi-ye Javâme Meli ” (Persian
Translation of Culture and Integrtation of National Societies), Translated by Kavoos
Seyyed Imâmi, in Majale-h Siyâsat-e Xâreji, Vol.8(4):-.
Silvestone, R. & and Georgiou, M. (2005) “Editorial Introduction: Media and Minorities
in Multicultural Europe”, in Journal of Ethnic and Migration Studies , Vol. 31 (3):
433-441.
Van Dijk, T. (1989) “Mediating Racism: The Role of the Media in the Reproduction
of Racism”, in R. Wodak (ed.), Language, Power and Ideology: Studies in Political
Discourse , Amsterdam: John Benjamin.
Wimmer, R. & and Dominick, J. (1384 [2005 A.D]) Tahqiq dar Rasânehâ-ye Jamii
(Persian Translation of Mass Media Research an Introduction), Translated by
Kavoos Sayyed Imami, Tehran: Entešârât-e Soroš va Markaz-e Tahqiqât, Motâleât
va Sanješ-e Barnâmeh-iye Sedâ va Simâ.