بررسی رابطه بین مؤلفه‌های فرهنگی و تعلق ملی در بین شهروندان شهر یزد

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

چکیده

احساس تعلق ملی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی، واژه‌ای کلیدی در فرهنگ ملی است. هرگونه تعریف از جامعه با پذیرش احساس تعلق و تعهد انجام می‌شود و جامعه تا اندازه‌ای به ‌این ‌علت وجود دارد که مردم، احساس مثبتی درباره آن دارند. احساس تعلق ملی، یکی از امور مهم هر جامعه‌ای قلمداد می‌شود و شناخت درست آن و آگاهی کامل مسئولان و مجریان امر، درباره عوامل اجتماعی مؤثر بر آن می‌تواند گام مؤثری برای شناخت مسائل موجود در جامعه باشد. مقاله حاضر رابطه بین مؤلفه‌های فرهنگی و تعلق ملی در بین شهروندان شهر یزد را بررسی کرده است. جامعه آماری پژوهش، تمام شهروندان 15 تا 65 سالۀ شهر یزد هستند که با استفاده از فرمول کوکران، 384 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامه محقق‌ساخته است که از اعتبار و پایایی مناسبی برخوردار است. روش نمونه‌گیری نیز به‌صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای بوده است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که بین عرفی شدن، مصرف‌گرایی، و شبکه‌های اجتماعی مجازی با تعلق ملی، رابطه معکوس و معناداری وجود دارد، اما رابطۀ سن و ترجیحات ارزشی با تعلق ملی، مستقیم و معنادار بوده است. در معادله رگرسیون، متغیرهای مستقل توانسته‌اند 39 درصد از تغییرات متغیر تعلق ملی را تبیین کنند. بیشترین اثرگذاری بر روی متغیر وابسته (تعلق ملی) به‌ترتیب متعلق به متغیر عرفی شدن، سن، ترجیحات ارزشی، و مصرف‌گرایی بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اینگلهارت، رونالد (1373). تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی (مترجم: مریم وتر). تهران: کویر.

اینگلهارت، رونالد؛ و آبرامسون، پل آر (1378). امنیت اقتصادی و دگرگونی ارزشی (مترجم: شهناز شفیع‌خانی). نامه پژوهش، 4(15-14)، 105-59.

آجودانیان، فائزه (1392). بررسی تأثیر تبلیغات بر میزان مصرف‌گرایی در بین دانشجویان متأهل دانشگاه اصفهان (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه یزد، یزد، ایران.

  آزادمرزآبادی، اسفندیار (1387). بررسی ارتباط میان نظام ارزشی نوجوانان و هویت ملی آنان. فصلنامه مطالعات ملی، 9(2)، 132-114.

باکاک، رابرت (1381). مجموعه مفاهیم علوم اجتماعی (مصرف) (مترجم: خسرو صبوری). تهران: نشر شیرازه.

بیدل، پریناز؛ و محمودزاده، علی اکبر (1391). بررسی میزان تعلق اجتماعی مردم به جامعه ایران و رابطۀ آن با اعتماد اجتماعی و فردگرایی؛ مطالعه موردی شهر مشهد. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 5(2)، 63-31.        doi: 10.7508/ijcr.2012.18.002

توسلی، غلام عباس؛ و مرشدی، ابوالفضل (1385). بررسی سطح دین‌داری و گرایش‌های دینی دانشجویان مطالعه موردی: دانشگاه صنعتی امیر کبیر. مجلهجامعه‌شناسی ایران، 7(4)، 118-96.

جلیلی، هادی (1383). تأملاتی جامعه‌شناختی درباره سکولار شدن. تهران: نشر طرح نو.

رفعت جاه، مریم؛ و شکوری، علی (1387). اینترنت و هویت اجتماعی. مجله جهانی رسانه، 5، 17-1.

رفیع پور، فرامرز (1380). کندوکاوها و پنداشته‌ها. تهران: شرکت سهامی انتشار.

ریتزر، جورج (1388). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر (مترجم: محسن ثلاثی). تهران: انتشارات علمی.

زارع شاه­آبادی، اکبر؛ و ابراهیم­آبادی، مهدی (1390). بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با بحران هویت فرهنگی در بین دانش­آموزان دبیرستانی تبریز. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 4(4)، 228-207. doi: 10.7508/ijcr.2011.16.008

زنگنه، یعقوب؛ و حسین‌آبادی، سعید (1392). تحلیلی بر تعلق مکانی و عوامل مؤثر بر آن در سکونتگاه‌های غیررسمی (مورد مطالعه: محدوده‌ی شرق کال عیدگاه سبزوار). مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 3(8)، 162-131.

صالحی امیری، سیدرضا؛ نوبخت حقیقی، محمدباقر؛ و ذره پرست ملک‌زاده، طاهره (1393). بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای هویت ملی دانشجویان (مطالعه موردی: دانشجویان مدیریت امور فرهنگی دانشگاه جامع علمی کاربردی رشت).  فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، 3(11)، 116-97.

عاملی، سعیدرضا (1380). تعامل جهانی‌شدن، شهروندی و دین. نامه علوم اجتماعی، 18(18)، 200-167.

علمی، قربان؛ و حسن‌زاده، مهدی (1386).منشأ دین از دیدگاه پیتر ال. برگر. مقالات و بررسی‌ها،  40(2)، 86-67.

کاستلز، استفان؛ و دیویدسون، الیستر (1382). شهروندی و مهاجرت؛ جهانی‌شدن و سیاست تعلق (چاپ اول؛ مترجم: فرامرز تقی­لو). تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

کرایب، یان (1388). نظریه اجتماعی مدرن از پارسونز تا هابرماس (مترجم: عباس مخبر). تهران: نشر آگه.

کیا کجوری، سعید (1392). عوامل مؤثر در هویت ملی دانشجویان دانشگاه پیام نور شیراز. فصلنامه پیک نور، 5(1)، 110-97.

گل محمدی، احمد (1392). جهانی‌شدن، فرهنگ، هویت. تهران: نشر نی.

موحد، مجید؛ عباسی شوازی، محمدتقی؛ مرحمتی، ندا (1389). رسانه، جنسیت و مصرف‌گرایی: مطالعه رابطه استفاده از رسانه‌های جمعی با تمایلات مصرف گرایانه دختران و پسران جوان شهر شیراز. مطالعه راهبرد زنان ، 12(47)، 40-7.

ناطق پور، محمدجواد (1384). نقش خانواده در تقویت احساس تعلق اجتماعی در فرزندان. رشد آموزش علوم اجتماعی، 26، 14-9.

نساج، حمید؛ مهرابی کوشکی، راضیه؛ و رهبرقاضی، محمودرضا (1394). بررسی تأثیر ارزشهای فرهنگی بر هویت ملی: نمونۀ مورد مطالعه: شهروندان شهر کرمان. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران،8(1)، 22-1.doi: 10.7508/ijcr.2015.29.001

واخ، یوآخیم (1380). جامعه‌شناسی دین (مترجم: جمشید آزادگان). تهران: انتشارات سمت.

ویلم، ژان پل (1377). جامعه‌شناسی ادیان (مترجم: عبدالرحیم گواهی). تهران: موسسه فرهنگی انتشارات تبیان.

همیلتون، ملکم (1377). جامعه‌شناسی دین (مترجم: محسن ثلاثی). تهران: موسسه فرهنگی انتشارات تبیان.

Abramson, P. R., & Inglehart, R. (1992). Generational replacement and value change in Eigh West European societies. British Journal of Political Science, 22(2), 183-228.

Barbato, M., & Kratochwil, F. (2009). Towards a post-secular political order?. European Political Science Review, 1(3), 317-340. doi: 10.1017/S1755773909990166

Brubaker, R. (2004). In the name of nation: Reflections on nationalism and patriotism. Citizenship Studies, 8(2), 115-127.

Bruner, J. S. (1990). Acts of Meaning. Cambridge: Harvard University Press.

Burke, N. (2007). Identity process and globalization. Northern Illinoi University.

Dolby, N. (2004). Encountering and American self study aboard and national identity.Journal of Education Policy, 48(2), 150-173. doi: 10.1086/382620

Druckman, D. (1994). Nationalism, patriotism and group loyalty: A social psychological perspective. Mershon International SStudies Review, 38(1), 43-68. doi: 10.2307/222610

Featherstone, R., & Sorrell, K. L. (2007). Sociology dismissing religion? The presentation of religious change in introductory sociology textbooks. The American Sociologist, 38(1), 78–98. doi: 10.1007/s12108-007-9000-3

Gilbert, L. (2008). The intercultural city: Planning for diversity advantage. International Journal of Urban and Regional Research, 32(4), 1035-1036. doi: 10.1111/j.1468-2427.2008.00828_5.x

Hagerty, B. M., Lynch-Sauer, J., Patusky, K. L., Bouwsema, M., & Collier, P. (1992). Sense of belonging: A vital mental health concept. Archives of Psychiatric Nursing, 6(3), 172-177. doi: 10.1016/0883-9417(92)90028-H

Huddy, L., & Nadia, K. (2007). American  patriotism, National  identity  and political involvement. American Journal of Political Science, 51(1), 63-77. doi: 10.1111/j.1540-5907.2007.00237.x

Idriss, C. M.(2003). Learning to belong: citizenship, schooling and national identity in contemporary Germany (Unpublished doctoral dissertation). US: University ofMichigan, 10(5):541-570.

Kim, J.O. (2005). The Chinese consumers changing value system, consumption value and modern consumption behavior (Unpublished doctoral dissertation). Auburn University, Alabama.

Liddicoat, A. (2009). Communication as culturally contexted practice: A view from intercultural communication. Australian Journal of Linguistics, 29(1), 115-133.

Luksyte, A., Avery, D. R. (2010). The effects of citizenship dissimilarity and national pride  on  attitudes  toward  immigrants:  Investigating  mediators  and  moderators  of intergroup contact. International Journal of Intercultural Relations, 34(6), 629-641. doi: 10.1016/j.ijintrel.2010.04.001

Mead, G. H. (1934). Mind, Self, and Society. Chicago: University of Chicago Press.

Moscovici, S. (1988). Notes towards a description of social representations. European Journal of Social Psychology, 18, 211–250. doi: 10.1002/ejsp.2420180303

Mummendy, A., Klink, A., & Brown, R. (2001). Nationalism and patriotism: National identification and out-group rejection. British Journal of Social Psychology, 40, 159-172.

Naz, A., Khan, W., Hussain, M., & Daraz, U. (2011). The crises oF identity: Globalizition and its impacts on socio cultural and psychological identity among Pakhtuns of Khyber Pakhtunkhwa Pakistan. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 1(1). doi: 10.2139/ssrn.2082990

Nektaria, P. (2004). Intercultural education and practice in Greece: Needs for bilingual intercultural programmes.Intercultural Education, 15(3), 317-329. doi: 10.1080/1467598042000262608

Nisbett, R. E., & Cohen, D. (1996). Culture of honor: The Psychology of Violence in the South. Boulder. CO: Westview Press.

Proctor, J. (2006). Introduction: Theorizing and studying religion.Annals of theAssociation of American Geographers, 96(1), 165–168.  doi: 10.1111/j.1467-8306.2006.00504.x

Schatz, R. T. (1994). On being a good American: Blind versus constructive patriotism (Unpublished doctoral dissertation). University of Massachusetts Amherst.

Schatz, R. T., & Staub, E. (1999). On the varieties of national attachment: Blind versus constructive patriotism. Political Psychology, 20(1), 151-174. doi: 10.1111/0162-895X.00140

Shweder, R. A., & Sullivan, M. A. (1993). Cultural psychology: Who needs it? Annual Review of Psychology, 44, 497–523. doi: 10.1146/annurev.ps.44.020193.002433

Tajfel, H. (1978). Differentiation between social groups: Studies in the social psychology of intergroup relations. London: Academic Press.

Tajfel, H., & Wilkes, A. L. (1963). Classification and quantitative judgment. British Journal of Psychology, 54, 101–114. doi: 10.1111/j.2044-8295.1963.tb00865.x

Turner, J. (1987). Rediscovering the social group: A self-categorization theory. Oxford: Blackwell.

 

چگونه به این مقاله استناد کنیم:

فرهمند، مهناز؛ و دامن‌باغ؛ مرتضی (1396). بررسی رابطه بین مؤلفه‌های فرهنگی و تعلق ملی در بین شهروندان شهر یزد. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 10(1)، 144-117.  doi: 10.22631/ijcr.2017.330

HOW TO CITE THIS ARTICLE

Farahmand, F., & Damanbagh, M. (2017). Relationship between cultural components and national attachment among Yazd citizens. Journal of Iran Cultural Research, 10(1), 117-144. doi: 10.22631/ijcr.2017.330

http://www.jicr.ir/article_330.html