فرهنگ و شخصیت ایرانیان در سفرنامه‏‏های خارجی

نویسندگان

1 استادیار گروه توسعه دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری انسا نشناسی دانشگاه ده

چکیده

به سفرنامه‏ها به عنوان یکی از منابع مهم شناخت ویژگی‏های فرهنگی و اجتماعی جوامع توجه شده، ولی این توجه همواره با محدودیت‏هایی در فهم، شناخت و تفسیر نیز قرین بوده است. سفرنامه‏ها در واقع، نوعی روایت است، روایتی که قالبِ زمان، مکان، موقعیت و رخدادها، تنگناهایی را برای آن به وجود می‏آورد. روایت سفرنامه‏نویسان غیرایرانی درباره ایرانیان و ویژگی‌های فرهنگی ـ اجتماعی آنان موضوعی است که در مقاله حاضر به آن پرداخته شده است. در تاریخ غرب، یکی از رسانه‏های مهم در شناخت ایران و در کل، برای سایر دیگری‏ها، سفرنامه‏ها بوده ‏است که بنیان‏های اولیه تصاویر دیگران را در سنت غربی فراهم می‏کرده‏ است .این روایت وجهی آسیب‏شناختی دارد، وجهی که در سفرنامه‏های خارجی شکلی غالب به خود گرفته است و قطعاً، برداشتی یک‌سویه‏ و مبتنی بر پیش‌فرض‌های غربی از سابقه تاریخی ماست، اما درس‌آموز، تأمل‌برانگیز و رفع‌شدنی است.

کلیدواژه‌ها


1. Anet, K. (1368 [1989 A.D] Orâq-e Irani (Persian Translation of Feuilles de Persanes),
Translated by Iraj Prošâni, Tehran: Čâpxâne-h Sepehr.
2. Asa Berger, A. (1379 [2000 A.D]) Revâyat dar Farhang-e Âmiyâne-h
(PersianTranslation of Narrative in Popular Culture), Translated by Mohammad Reza
Irâvi, Tehran: Rošan.
3. Atkinson, P. (1990) The Ethnographic Imagination, New York: Routledge.
4. Azâd Armaki, T. & Lâjavardi, H. (1382 [2003 A.D]) “Hermeneutic: Bâz Sâzai yâ
Goftego” (Persian Translation of Hermeneutic: Reconstruction or Dialogue), in Nâmehye
Olum-e Ejtemâi, Vol. 11(21): 93-113.
5. Bishop, I. (1375 [1996 A.D]) az Biston tâ Zard Koh-e Bakhtiyâri (Persian Translation
of Journeys in Persia and Kurdistan), Translated by Mehrab Amiri, Tehran: Sahand.
6. Blucher, W. (1363 [1984 A.D]) Safarnâmeh-ye Blosher (Persian Translation of
Zeitenvende in Iran), Translated by Kaykâvoos Jahândâri, Tehran: Xârazmi.
7. Brungsch, H. (1374 [1995 A.D]) dar Sarzamin-e Âftâb (Persian Translation of Im
Lande der Sonne), Translated by Majid Jalilvand, Tehran: Markaz.
8. Burnez, A. (1366 [1987 A.D]) Safarnâmeh-ye Barons (Persian Translation of Travels
into Bokhara, Being the Account of the Journey from India to Cabol, Tartary and Persia),
Translated by Hassan Soltâni Far, Tehran: Âstân-e Qods-e Razavi.
9. Chardin, J. (1372 [1983 A.D]) Safarnâmeh-ye Sharden (Persian Translation of
Journal du Voyage du Chevalier Chardin en Perse and aux Indes Orientals), Translated
by Eqbâl Yaqmâi, Tehran: Tos.
10. Curzon, G. (1363 [1984 A.D]) Iran va Qaziyeh-ye Iran (Persian Translation of
Persian and the Persian Question), Translated by Qolâm Ali Vahid Mâzandarâni,
Tehran: Elmi va Farhangi.
11. De Morgan, J. (1335 [1956 A.D]) Safarnâmeh-ye De Morgan (Persian Translation
of De Morgan’s Itinerary), Translated by Jahângir Qâem Maqâmi, Tehran: Tahori.
12. Della Valle, P. (1381 [2002 A.D]) Safarnâmeh-ye Pietro Delavale (Persian
Translation of Cose e Parole nei Viaggi di Pitro Della Valle), Translated by Šoâodin
Safâ, Tehran: Elmi va Farhangi.
13. Douglas, W. (1377 [1998 A.D]) Sarzamin-e Šegeft Angiz va Mardomi Mehrabân va
Dost Daštani (Persian Translation of Strange Lands and Friendly People), Translated
by Feraydon Sanjar, Tehran: Gotenberg.
14. Drouvill, G. (1337 [1958 A.D]) Safar dar Iran (Persian Translation of Voyage en
Perse), Translated by Manočehr Etemâd Moqadam, Tehran: Gotenberg.
15. Eagleton, T. (2000) The Idea of Culture, Oxford: Blackwell.
16. Fairclough, N. (2003) Analyzing Discourse, London: Routledge.
17. Fuller, G. (1377 [1988 A.D]) Qebleh-ye Âlam: žeopolitik-e Iran (Persian Translation

of The Center of the Universe: The Geopolitics of Iran), Translated by Abbâs Moxber,
Tehran: Markaz.
18. Gemelli Careri, G. (1383 [2004 A.D]) Safarnâmeh-ye Careri (Persian Translation of
Voyage du Tour du Monde), Translated by Abbâs Naxjavâni, Abdolali Kârang, Tehran:
Elmi va Farhangi.
19. Gobineau, K. (-) Se-h Sâl dar Iran (Persian Translation of Three Years in Iran),
Translated by Zabiholâh Mansori, Tehran: Faroxi.
20. Gregor, M. (1366 [1987 A.D]) Šarh-e Safari be Iyâlat-e Xorâsân (Persian Translation
of Narrative of Journey through the Province of Khorasan and on the N.W Frontier),
Translated by Majid Mahdi Zâde-h, Tehran: Âstân-e Qods.
21. Holy, L. (1987) Comparative Anthropology, Oxford: Basil Blackwell.
22. Jackson, A. (1369 [1990 A.D]) Safarnâmeh-ye Jackson: Iran dar Gozašte-h va
Hâl (Persian Translation of Persia: Past and Present: a Book of Travel and Research),
Translated by Manočehr Amiri, Fereydon Badrei, Tehran: Xârazmi.
23. Kaemfer, E. (1360 [1981 A.D]) Safarnâmeh-ye Campfer (Persian Translation of
Am Hofte des Persischen), Translated by kaykâvoos Jahândâri, Tehran: Xârazmi.
24. Morier, J. (1376 [1987 A.D]) Hâji Bâbâ-ye Esfehâni (Persian Translation of The
Adventures of Hajji Baba of Isfahan), Translated by Mahdi Afšâr, Tehran: Elmi.
25. Palmer, R. (1377 [1988 A.D]) Elm-e Hermeneutik (Persian Translation of
Hermeneutic: Interpretation Theory in Schleiermacher, Dilthey, Heidegger and
Gadamer), Translated by Mohammad Saiid Hânâi-ye Kâšâni, Tehran: Hermes.
26. Polak, A. (1368 [1989 A.D]) Safarnâmeh-ye Polack: Iran va Iranian (Persian
Translation of Persein das land und sein Bewohner), Translated by Kaykâvoos
Jahândâri, Tehran: Xârazmi.
27. Ray, W. (2001) The Logic of Culture, Oxford: Blackwell.
28. Rubel, G. & Rosman, A. (2003) Translating Cultures: Perspectives on Translating
Cultures, New York: Berg.
29. Sackville West, V. (1383 [2004 A.D]) Mosâfer-e Tehran (Persian Translation of
Passenger to Tehran), Translated by Mehrân Tavakoli, Tehran: Našr-e Nay.
30. Said, E. (1995) Orientalism, New Delhi: Penguin Book.
31. Stark, F. (1364 [1985 A.D]) Safarnâmeh-ye Alamot, Lorestân va Ilâm (Persian
Translation of The Valleys of the Assassins and other Persian Travels), Translated by
Ali Mohammad Sâki, Tehran: Entešârât-e Elmi.
32. Stiver, D. (1987) The Philosophy of Religious Language, Oxford: Blackwell.
33. Tavernier, J. (-) Safarnâmeh-ye Tavernier (Persian Translation of Tavernier`s
Itinerary), Translated by Abotorâb Nori, Isfahan: Sanâi.
34. Vâezi, J. (1380 [2001 A.D]) Darâmadi bar Hermeneutics (Persian Translation of
Introduction to Hermeneutics), Tehran: Pažohešgâh-e Farhang va Andišeh-ye Islami.

35. Willis, C. (1363 [1984 A.D]) Târix-e Ejtemâi-ye Iran dar Ahd-e Qajar (Persian
Translation of Persia as It Is: Being Sketches of Modern Persian Life and Character),
Translated by Sayyed Abdolâh, Tehran: Našr-e Tolo.
36. Wishard, J. (1363 [1984 A.D]) Bist Sâl dar Iran (Persian Translation of Twenty
Years in Persia), Translated by Ali Pirniyâ, Tehran: Novin.