نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت رسانه‌ای، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاداسلامی، جزیره کیش، ایران.(m.mohagheghi@iaukishint.ac.ir)

2 گروه ارتباطات و مدیریت رسانه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول) alirabiee@pnu.ac.ir

3 گروه مدیریت رسانه، دانشگاه تهران، تهران، ایران aafarhangi@ut.ac.ir

10.22035/jicr.2021.2642.3053

چکیده

امروزه موضوع سرمایۀ ‌اجتماعی موردتوجه بسیاری از اندیشمندان در حوزه‌های گوناگون سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، و اقتصادی است، زیرا ارتقای آن موجب رشد و تعالی شاخص‌های گوناگون توسعه در جوامع می‌شود. البته باید تأکید کنیم که ارتقای سرمایه ‌اجتماعی، نیازمند بستر مناسبی از تعاملات و ارتباطات بین افراد است، زیرا شالودۀ اصلی آن برپایۀ ارتباطات شکل می‌گیرد و بدون ارتباطات، تصور مفاهیمی همچون سرمایۀ اجتماعی بی‌معنا است. امروزه، شبکه‌های اجتماعی، به‌عنوان رسانه‌هایی فراگیر، نقش بسزایی در ایجاد بستر مناسب برای برقراری ارتباطات میان‌فردی دارند. پرسش اصلی این پژوهش، این است که «چگونه می‌توان از شبکه‌های‌ اجتماعی برای ارتقای سرمایۀ ‌اجتماعی بهره جست؟» برای پاسخ به این پرسش، ابتدا ابعاد و مؤلفه‌های سرمایه‌ اجتماعی و شبکه‌‌های ‌اجتماعی را بررسی کرده‌ایم، تا براساس آن بتوانیم الگویی برای این موضوع ارائه دهیم. پژوهش حاضر به روش آمیخته و با تحلیل مصاحبه‌های انجام‌شده با خبرگان، ‌مهم‌ترین‌ ابعاد و مؤلفه‌های سرمایه ‌اجتماعی و شبکه‌های‌اجتماعی را به‌دست آورده و سپس با الگوسازی ساختاری به روش میک‌مک، الگوی به‌کارگیری شبکه‌های اجتماعی در راستای ارتقای سرمایۀ اجتماعی را ارائه داده است. برپایۀ نتایج این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت، دو مؤلفه گفت‌و‌گو و کسب اخبار و اطلاعات از طریق شبکه‌های اجتماعی، می‌توانند تأثیر فراوانی بر ارتقای سرمایه اجتماعی و تقویت اعتماد اجتماعی و هنجارهای اجتماعی داشته باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات