فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

جستاری بر تجربه‌های زیستۀ استادان و دانشجویان در کلاس‌های مجازی در دوره کرونا؛ مطالعه موردی دانشگاه کردستان

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
فرید عزیزی 1
زبیر محمدی بلبان آباد 2
حسین باقری 1
1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، گروه علوم ارتباطات، دانشکده ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی توسعه متطقه‌ای، گروه برنامه‌ریزی توسعه منطقه‌ای، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
10.22035/jicr.2022.2819.3192
چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی تجربه‌های زیستۀ استادان و دانشجویان در کلاس‌های مجازی در دوره گسترش کرونا است. این پژوهش از نوع کیفی است و به شیوۀ پدیدارشناسی انجام شده است. جامعۀ آماری پژوهش، دربردارندۀ همۀ استادان و دانشجویان دانشگاه کردستان بود که یا سابقۀ شرکت در کلاس‌های مجازی را هم‌زمان با شروع بیماری کرونا داشته‌اند، یا اینکه در طول این دوران، در کلاس‌های یادشده تدریس کرده‌اند. پژوهشگر، پس از انجام مصاحبه با 31 دانشجو و استاد دانشگاه کردستان، به اشباع نظری دست پیدا کرد. یافته‌های این پژوهش، نشان داد که کلاس‌های مجازی، در مقایسه با شکل پیشین کلاس‌ها، سبب زوال و از دست رفتن موقعیت‌ها، کارکردها، و نقش‌های پرشماری در عرصۀ نهاد دانشگاه شده‌اند. به‌نظر بسیاری از دانشجویان، با محروم شدن دانشجو از فضای فیزیکی، امکان تعاملات و گفت‌وگوهای رخ‌داده بین طرفین (دانشجو/ دانشجو، دانشجو/ استاد و استاد/ استاد) به‌گونه‌ای غم‌انگیز از بین خواهد رفت و جای خود را به نوعی فرایند مکانیکی و بانکی انتقال مطالب و مواد آموزشی از یک منبع فرستنده به پیام‌گیرنده خواهد داد؛ فرایندی که سرانجام، پیامدهای منفی‌ای برای نحوۀ یادگیری، خلاقیت، فعالیت، و توانمندی دانشجویان خواهد داشت. به‌نظر استادان نیز شکل‌گیری و همه‌گیر شدن این کلاس‌ها در ایران، موجب تغییر نقش استادان در کلاس‌های مجازی می‌شود و آن‌ها از مخزن‌داری اطلاعاتی در حالت خوش‌بینانه به حامیان دانش تبدیل می‌شوند. به‌نظر بسیاری از استادان، یکی دیگر از آسیب‌های ناخواستۀ این نوع کلاس‌ها، از بین رفتن تعاملات و گفت‌وگوها، بین اعضای جامعۀ علمی (کنشگران علمی) دانشگاه است.
کلیدواژه‌ها
تجربۀ زیسته
آموزش مجازی
کلاس‌های مجازی
کرونا
پدیدارشناسی
تحلیل تماتیک
موضوعات
اعظمی، بهارک و عطاران، محمد (1390). کاوشی پدیدارشناسانه در تجربه تعامل یادگیرندگان در دانشگاه مجازی. مجله دانشگاهی یادگیری الکترونیکی، 2(2)، 10-2.
چهکندی، فاطمه (1399). همه­گیری آنلاین: بررسی چالش­های اساتید زبان انگلیسی دانشگاه بیرجند در طراحی و اجرای تدریس مجازی در زمان همه­گیری کوید 19. پژوهش­های زبان‌شناختی در زبان­های خارجی،10(4)، 721-706.  doi: 10.22059/jflr.2021.313652.774
حاجی، جمال؛ و محمدی آذر، حدیقه (1400). بازنمایی مشکلات آموزش در فضای مجازی با استفاده از برنامه شاد در دوره پاندمی کرونا: یک مطالعه پدیدارشناسی. فن­آوری اطلاعات و راتباطات در علوم تربیتی، 43، 174-153.
رنجبر، نگار؛ اناری‌نژاد، عباس؛ خلیلی، علی‌محمد؛ و حرمتی، منصوره (1400). دیدگاه دانش­آموزان دوره ابتدایی از آموزش مجازی در دوران کرونا؛ مطالعه موردی استان فارس. مطالعات روانشناختی و علوم تربیتی، 62، 162-155.
سلیمی، سمانه؛ و فردین، محمدعلی (1399). نقش ویروس کرونا در آموزش مجازی، با تأکید بر فرصت­ها و چالش‌ها. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 2(30)، 60-49.  doi: 10.30473/etl.2020.53489.3249
صبوری، سارا؛ طهرانی­زاده، مریم؛ حدادیان، فاطمه؛ و فتحی واجارگاه، کورش (1395). مشکلات آموزش مجازی دانشگاه­های شهر تهران از نظر اساتید آموزش مجازی. مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، 2(2)، 32-23.
عباسی پارسا، الهه (1391). امکان­سنجی پیاده­سازی آموزش مجازی در دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی و ارائه راهکارهای مناسب (پایان­نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
عباسی، فهیمه؛ حجازی، الهه؛ و حکیم­زاده، رضوان (1399). تجربه زیسته معلمان دوره ابتدایی از فرصت­ها و چالش­های تدریس در شبکه آموزشی دانش‌آموزان (شاد): یک مطالعه پدیدارشناسی. فصلنامه علمی تدریس پژوهی، 8(3)، 24-1.
غفوری‌فرد، منصور (1399). رونق آموزش مجازی در ایران: توان بالقوه­ای که با ویروس کرونا شکوفا شد. آموزش در علوم پزشکی، 20، 34-33.
فارسی، زهرا؛ علیاری، شهلا؛ احمدی، یزدان؛ آفاقی، عفت؛ و شجادی، سیده اعظم (1400). بررسی رضایتمندی از کیفیت دوره تحصیلی و آموزش مجازی طی پاندمی کووید-19 در دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی آجا در نیمسال دوم 99-1398. مجله طب نظامی، 23(2)، 174-185.doi: 10.30491/JMM.23.2.174
قاسمی، غلامعلی؛ و عاکفی قاضیانی، محمد (1399). چالش­های حقوقی حمایت از سرمایه­گذاری خارجی در پرتو تعهدات بین­المللی دولت­ها در کنترل بیماری­های واگیر؛ مطالعه موردی کووید-19. فصلنامه مطالعات میان­رشته­ای در علوم انسانی، 13(2)، 61-31.doi: 10.22035/isih.2021.366
قربانخانی، مهدی؛ و صالحی، کیوان (1395). بازنمایی چالش­های آموزش مجازی در نظام آموزش عالی ایران: مطالعه­ای با روش پدیدارشناسی. فصلنامه فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، 7(2)، 148-123.
کاظمی، عباس (1396). روایتی از کلاس­های درس دانشگاهی: تجربه زیسته استادان دانشگاه. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
Al-Qahtani, M.H. (2020). Teachers and students perceptions of virtual classes and Effectiveness of virtual classes in Enhancing Communication Skills. Classes in Enhancing Communication Skills. Arab World English Journal (AWEJ) Special Issue: The Dynamics of EFL in Saudi Arabia.   doi: 10.2139/ssrn.3512530
Amir, L. R., Tanti, I., Maharani., D. A., Wimardhani, Y. S., Julia, V., Sulijaya, B., Puspitawati, R. (2020). Student perspective of classroom and distance learning during COVID-19 pandemic in the undergraduate dental study program Universitas Indonesia. BMC Medical Education, 20(1), 2-8.    doi: 10.21203/rs.3.rs-42334/v2
Cakiroglu, U. (2014). Evaluating students’ perspectives about virtual classrooms with regard to Seven Principles of Good Practice. South African Journal of Education, 34(2), 1-19.   doi: 10.15700/201412071201
Collins, M., & Berge, Z. (1996). Introduction to Volume Two. Computer Mediated Communication and the On-Line Classroom, 2(3), 1-10.   doi: 10.3138/9781442681415-004
Conrad, D. (2004). University instructor’s reflections on their first online teaching experiences. Journal Asynchronous Learning Networks, 8 (2), 31-44.  doi:10.24059/olj.v8i2.1826
Haughey, M., & William, M. (2004). Managing virtual school: The Canadian experience. C. Cavanaugh (Ed.)., USA: Development and management of virtual school: Issuse and trends Idea group publishing.
Hong, Y., Li, X., Lin, Y., Xie, J., Yan, X., & Lin, Z. (2020). A comparative study of online education and traditional offline education during COVID-19. Frontiers in Computer Science, 1-19.   doi:10.21203/rs.3.rs-61593/v1
Kazemi, A. V., & Dehnavi, A. D. (2017). The new academic proletariat in Iran. Critique. 45(1-2), 141-158. doi: 10.1080/03017605.2016.1268455
Kearsley, G. (2000). Online education: Learning and teaching in cyberspace. University. New York: Routledge.
Palloff, R.M. & Pratt, K. (2001). Lessons from the cyberspace classroom: the realities of online teaching. San Francisco: Jossey-Bass.
Salbego, N., & Tumolo, C. (2015). Skype classes: Teachers and students' perceptions on synchronous online classes in relation to face-to-face teaching and learning. International Journal of Language and Applied Linguistics, 1(3), 36-45.
Shenoy, V., & Mahendher, S., & Vijay, N. (2020). COVID-19 lockdown technology adaption, teaching, learning, student’s engagement and faculty experience. Mukt Shabd Journal, 16 (2), 698-702.
Zayapragassarazan, Z. (2020). COVID-19: Strategies for online engagement of remote learners. Education and Research, 1(5), 1-11.  doi: 10.7490/f1000research.1117835.1
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 09 تیر 1400
  • تاریخ بازنگری 29 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش 01 شهریور 1400