نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات علامه طباطبائی

2 کارشناس ارشد برنامه ریزی توسعه منطقه ای دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشگاه علامه طباطبائی

10.22035/jicr.2022.2819.3192

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تجربه‌های زیسته استادان و دانشجویان در کلاس‌های مجازی در دوره کرونا است. این پژوهش از نوع کیفی بوده و به شیوه پدیدارشناسی انجام گردیده است. جامعه آماری این پژوهش مشتمل بر کلیه استادان و دانشجویان دانشگاه کردستان بود که یا سابقه شرکت در کلاس‌های مجازی را هم‌زمان با شروع بیماری کروناویروس داشته‌اند و یا اینکه طی این دوران به تدریس در کلاس‌های مذکور پرداخته‌اند. پژوهشگر پس از انجام مصاحبه با 31 دانشجو و استاد دانشگاه کردستان به اشباع نظری دست پیدا کرد. یافته‌های این پژوهش نشان داد که کلاس‌های مجازی در مقایسه با شکل قبلی کلاس‌ها منجر به زوال و از دست رفتن موقعیت‌ها، کارکردها و نقش‌های متعددی در عرصه نهاد دانشگاه شده‌اند. از نظر اکثر دانشجویان با محروم شدن دانشجو از فضای فیزیکی، تعاملات و دیالوگ‌های رخ‌داده بین طرفین (دانشجو/دانشجو، دانشجو /استاد و استاد/استاد) به نحو غم‌انگیزی از میان خواهد رفت و جای خود را به‌نوعی فرایند مکانیکی و بانکی انتقال مطالب و مواد آموزشی از یک منبع فرستنده به پیام‌گیرنده خواهد کرد؛ امری که درنهایت منجر به اثرات و پیامدهای منفی‌ای بر نحوه یادگیری، خلاقیت، فعالیت و توانمندی دانشجویان می‌شود. از نظر استادان نیز شکل‌گیری و همه‌گیر شدن این کلاس‌ها در ایران منجر به تغییر نقش استادان در کلاس‌های مجازی می‌شود و آنها از مخزن‌داری اطلاعاتی در حالت خوش‌بینانه به حامیان دانش بدل می‌شوند. به اعتقاد اکثر استادان همچنین یکی از صدمات ناخواسته این نوع کلاس‌ها، از میان رفتن تعاملات و گفت‌وگو‌ها در میان اعضای جامعه علمی (کنشگران علمی) دانشگاه بود.

کلیدواژه‌ها