فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

بسترهای زندگی جدانشین در ایران و چگونگی واکنش زوج‌ها؛ یک مطالعۀ کیفی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
حمیده محمدزاده 1
محمدامین کنعانی 2
هاشم موسوی 3
علی یعقوبی 2
1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
10.22035/jicr.2025.3400.3655
چکیده
در این پژوهش جدانشینی همسران و بسترها و شرایط مرتبط با جدانشینی به­عنوان یکی از عناصر تحول در نهاد خانواده مورد بررسی قرار گرفته است. مشارکت­کنندگان تحقیق شامل همسران جدانشین بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند با 15 نفر مصاحبه شد. پژوهش حاضر با به‌کارگیری رویکرد کیفی و استفاده از تکنیک مصاحبه (عمیق، نیمه­ساخت­یافته و باز) برای جمع­آوری اطلاعات تا رسیدن به اشباع نظری پیش رفت. برای استخراج و تحلیل یافته­ها از رویکرد تحلیل‌محتوای کیفی مایرینگ و نرم­افزار کیفی NVivo10 بهره گرفته شده است. یافته‌های حاصل از مصاحبه‌ها شامل 28 مفهوم اولیه، 8 خُرده مقوله و 2 مقولۀ اصلی است. برپایۀ نظرات مشارکت­کنندگان، مقوله­های اولویت بسترها و شرایط اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی و بسترهای فردیت در پذیرش جدازیستی ازجمله دلایل اصلی جدانشینی همسران انتخاب شدند. دلایل این جدانشینی در بین مردان و زنان متفاوت است. مردان، بیشتر عوامل اقتصادی، شرایط شغلی و اشتیاق به تحصیل را دلیل جدازیستی خود می­دانند و به نوعی بر اجبار و تحمیل شرایط تأکید می­کنند، اما زنان درعین­حال که شرایط شغلی و اشتیاق به تحصیل را دلیل جدازیستی خود اعلام کرده­اند، به این موقعیت به چشم فرصتی برای فردیت، حفظ حریم خصوصی و استقلال خود نگاه می­کنند. به نظر می­رسد، جدانشینی همسران ایرانی به منزلۀ دگردیسی و تحول در اشکال خانواده نیست، بلکه نوعی تغییر در محتوای آن است.
کلیدواژه‌ها
اشتیاق به تحصیل
جدانشینی همسران
خانواده
مهاجرت
فردیت
سوژگی

موضوعات

اکبرزاده، فاطمه؛ هاشمیان‌فر، سیدعلی (1398). از اخلاق متعارف تا اخلاق فراعرفی: گونه‌شناسی تجربه تعهد در ازدواج سفید. جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، 2(1)، 206-177. doi:  10.22080/ssi.2019.16173.1584
کنعانی، محمد امین؛ علیجانی، محبوبه (1400). روابط فرازناشویی و بسترهای آن: مطالعه‌ای کیفی در شهر رشت. جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، 8 (18)، 296-273. doi:  10.22080/ssi.2022.22927.1960
گیدنز، آنتونی؛ ساتن، فیلیپ (1403). جامعه‌شناسی (ترجمه حسن چاوشیان؛ ویراست نهم). تهران: انتشارات علمی.
لطفی‌زاده، عباس؛ زاهدی، محمدجواد؛ و گلابی، فاطمه (1397). مدرن شدن زنان و صمیمیت زناشویی؛ مطالعه سه نسل از زنان تبریز. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 7(2)، 253-227.  doi: 10.22059/jisr.2018.260939.708
مایرینگ، فیلیپ، (بی‌تا). تحلیل محتوای کیفی: مبانی نظری، روش‌های  اساسی و راه‌حل نرم‌افزاری (ترجمه محمد امین کنعانی). گیلان: انتشارات دانشگاه گیلان (در دست چاپ).
Ayuso, L., (2018). What Future Awaits Couples Living Apart Together (LAT)? The Sociological Review, 67(1), 1-19. doi: 10.1177/0038026118799053
Bauman, Z. (2003). Liquid Love: On The Frailty Of Human Bonds. Oxford: Polity.
Bawin-Legros, B., & Gauthier, A. (2001). Regulation of Intimacy and Love Semantics in Couples Living Apart Together. Review of Sociology, 11(1), 39-46, doi:  10.1080/03906700020030983
Beck, U., & Beck-Gernsheim, E. (1995). The Normal Chaos of Love. Cambridge: Polity.
Beck, U., & Beck-Gernsheim, E. (2014). Distant Love: Personal Life in the Global Age. Polity Press.
Beck-Gernsheim, E. (2002). Reinventing the Family: In Search of New Life styles  Cambridge: Polity.
Benson, J.K., & Steffany, E.R.A. (2017). Living Apart Together Relationships In Later Life: Constructing An Account Of Relational Maintenance. Contemporary Perspectives in Family Research, 11, 193-215. doi: 10.1108/S1530-353520170000011009
Carter, J. (2022). Intersections of Intimacies and Inequalities: An Introduction. Sociological Research Online, 27(1), 3-7. doi:10.1177/13607804211061166
Carter, J., & Duncan, S. (2018). Reinventing Couples Tradition, Agency and Bricolage. Palgrave Macmillan.
Carter, J., Duncan, S. Stoilova, M., Phillips, M., & Roseneil, S. (2015). Sex, Love and Security: Accounts of Distance and Commitment in Living Apart Together Relationships. Sociology, 49(3) 1-18. doi: 10.1177/0038038515573689
Coulter, R., & Hu,Y., (2015). Living Apart Together and Cohabitation Intentions in Great Britain. Family Issues, 38(12), 1-29. doi: 10.1177/0192513X15619461
Duncan, S. (2011). Personal Life, Pragmatism and Bricolage, Sociological Research online. 16(4), 1-12. doi: 10.5153/sro.2537
Duncan, S., & Phillips, M. (2010). People Who Live Apart Together (Lats) - How Different are They? The Sociological Review, 58(1), 112-134. doi: 10.1111/j.1467-954X.2009.01874.x
Duncan, S., & Phillips, M. (2011). People Who Live Apart Together (Lats): New Family Form or Just a Stage? Review of Sociology, 21(3), 513-532. doi:  10.1080/03906701.2011.625660
Duncan, S., (2015). Women’s Agency In Living Apart Together: Constraint, Strategy and Vulnerability. The Sociological Review, 63(3), 589-607. doi: 10.1111/1467-954X.12184
Duncan, S., Carter, J., Phillips, M., Roseneil, S., & Stoilova, M. (2012). Legal Rights for People Who ‘Live Apart Together’? Social Welfare and Family Law, 34(4), 443-458. doi: 10.1080/09649069.2012.753731
Duncan, S., Carter, J., Phillips, M., Roseneil, S., Stoilova, M., (2013). Why Do People Live  Apart Together? Families, Relationships and Societies, 2(3), 323-338. doi: 10.1332/204674313X673419
Duncan, S., Phillips, M., Carter, J., Roseneil, S., Stoilova, M., (2014). Practices and Perceptions Of Living Apart Together. Family Science, 5(1),1-10. doi:10.1080/19424620.2014.927382
Ermisch, J., & Siedler, T. (2009). Living Apart Together. In: M. Brynin, & J. Ermisch, (Eds.) Changing Relationships (31-43). New York and London: Routledge.
Funk, L.M., & Kobayashi, K.M., (2014). From Motivations to Accounts: An Interpretive Analysis of “Living Apart Together” Relationships in Mid- to Later - Life Couples. Journal of Family Issues, 37(8), 1-22.  doi:10.1177/0192513X14529432
Gangopadhyay, J. (2023). Living Apart Together (LAT): A New Family Form in Urban India. Indian Sociological Society, 72(3), 1-17. doi:10.1177/00380229231172146
Giddens, A. (1992). The Transformation of Intimacy: Sexuality, Love and Eroticism in Modern Societies. Cambridge: Polity Press.
Giraud, C. (2023). Living Apart Together: 40 Years of Sociodemographic Research on LAT Relationships. Population-E, 78(1), 051-082. doi:10.3917/popu.2301.0051
Haskey J., (2005). Living arrangements in contemporary Britain: having a partner who usually lives elsewhere and living apart together (LAT). Population Trends. (122):35-45. PMID: 16411623.
Haskey, J., & Lewis, J., (2006). Living Apart Together In Britain: Context and Meaning, Law in Context, 2(1), 37-48. doi:10.1017/S1744552306001030
Holmes, M. (2006). Love Lives at a Distance: Distance Relationships over the Life course. Sociological Research Online, 11 (3): 1-11. doi.org/10.5153/sro.1423
Levin, I. (2004). Living Apart Together: A New Family Form. Current Sociology, 52(2), 223-240. doi:10.1177/0011392104041809
Levin, I., & Trost, J. (1999). Living Apart Together. Community ,Work & Family, 2(3), 279-294. doi:10.1080/13668809908412186
Mayring, Ph. (2014). Qualitative content analysis: theoretical foundation, basic procedures and software solution. Beltz.
Morgan, D. (1996). Family connections: An Introduction to family studies. Cambridge: Polity.
Nico, M., & Caetano, A. (2015). Untying Conceptual Knots: The Analytical Limits of The Concepts of Destandardization and Reflexivity. Sociology, 51(4), 666–684. doi: 10.1177/0038038515604107
Nishikido, M., & Castro-Martín, T. (2024). Living Apart Together in Contemporary Spain: Diverse Motivations Across Life Stages. Advances in Life Course Research. doi:10.1016/j.alcr.2024.100627
Qiu, S. (2019). Chinese ‘Study Mothers’ in Living Apart Together (LAT) Relationships: Educational Migration, Family Practices, and Gender Roles. Sociological Research Online, 25(3), 1-19. doi: 10.1177/1360780419871574
Qiu, S. (2022). Gender and Family Practices: Living Apart Together Relationships in China. Macmillan.
Quaid, S., Hugman, C., & Wilcock, A. (2022). Negotiating Families and Personal Lives in the 21st Century Exploring Diversity, Social Change and Inequalities. Routledge.
Re´gnier-Loilier, A., & Vignoli, D., (2018). The Diverse Nature of Living Apart Together Relationships: An Italy-France Comparison. Springer Science+Business Media, 35, 1-22. doi:10.1007/s12546-017-9197-0
Reimondos, A., Evans, A., & Gray, E., (2011). Living Apart Together (LAT), Relationships in Australia. Family Matters, 87(1), 43-55.
Roseneil, S. (2006). On Not Living with a Partner: Unpicking Coupledom and Cohabitation. Sociological Research Online, 11(3), 111-124. doi.org/10.5153/sro.1413
Stoilova, M., Roseneil, S., Carter, J., Duncan, S., & Phillips, M. (2016). Constructions, Reconstructions and Deconstructions of ‘Family’ Amongst People Who Live Apart Together (Lats). British Journal of Sociology, 68(1), 78-96. doi: 10.1111/1468-4446.12220
Wagnera, M., Mulder, C.H., Weib, B., & Krapf, S. (2019). The Transition From Living Apart Together to a Coresidential Partnership, Advances in Life Course Research, 39, 77-86. doi:10.1016/j.alcr.2018.12.002
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 10 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 25 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 14 تیر 1404