درک ژرف‌ساخت‌های فرهنگی برای تحلیل رفتار و جایگاه ملل در روابط بین‌الملل ضروری است، به‌ویژه در مورد کشورهایی با پیشینه تمدنی عمیق که لایه‌های معنایی فرهنگ آن‌ها بر کنش‌های سیاسی سایه می‌افکند. این پژوهش با به کارگیری نشانه‌شناسی فرهنگی مکتب تارتو و مفهوم «سپهر نشانه‌ای» یوری لوتمان، به واکاوی گفتمان صلح در نمادهای ملی و فرهنگی ایران می‌پردازد. پرسش محوری این است که روایت صلح چگونه در لایه‌های نمادین فرهنگ ایران صورتبندی شده و این روایت چه نسبتی با الگوی رفتاری ایران در عرصه بین‌الملل دارد؟ پژوهش با روش‌شناسی کیفی و رویکردی توصیفی-تحلیلی، داده‌های خود را از نمادهای ملی و فرهنگی (همچون؛ درفش کاویانی، تخت‌جمشید، معماری ایرانی و اشعار کلاسیک) استخراج کرده و مورد مطالعه قرار می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که یک «روایت کلان صلح عدالت‌محور» در هسته سپهر نشانه‌ای ایران جریان دارد؛ روایتی که صلح را نه به مثابه وضعیتی انفعالی، بلکه به عنوان آرمانی فعال و مشروط به تحقق عدالت تعریف می‌کند. این روایت در دوگانه بنیادین «ارته» (نظم عادلانه) و «دروج» (بی‌عدالتی) صورتبندی شده و در تمام متون فرهنگی ایران بازتولید می‌شود. بازتاب این روایت در الگوی تاریخی رفتار ایران با تأکید بر دفاع مشروع و اجتناب از تجاوزگری قابل ردیابی است. این مقاله استدلال می‌کند که غفلت از این ژرف‌ساخت نمادین، به تحلیل‌هایی تقلیل‌گرایانه از جایگاه ایران در نظام بین‌الملل می‌انجامد.