فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

شکستن حریم زندگی در جنگ: تجربه زیسته ساکنان یک مجتمع مسکونی در جنگ دوازده‌روزه

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیارگروه مطالعات آینده علم و فناوری، موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران ، ایران
2 دانش آموخته دکتری جامعه شناسی، کارشناس پژوهشی موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران
10.22035/jicr.2026.3654.3862
چکیده
جنگ‌ها افزون بر تخریب‌های کالبدی، لایه‌های عمیقی از زندگی اجتماعی غیرنظامیان را دستخوش دگرگونی می‌کنند. یکی از ابعاد کمتر مورد توجه در مطالعات اجتماعی جنگ، تأثیر خشونت نظامی بر فضای سکونت و حریم زندگی روزمره است. خانه در تجربه انسانی صرفاً یک سازه فیزیکی نیست، بلکه مکانی برای شکل‌گیری احساس امنیت، هویت، استمرار زندگی روزمره و روابط اجتماعی به شمار می‌آید. ازاین‌رو، حمله به فضاهای مسکونی می‌تواند پیامدهایی فراتر از خسارت‌های مادی داشته باشد و تجربه زیسته ساکنان از امنیت، مکان و زندگی روزمره را به‌طور بنیادین دگرگون سازد.



هدف این مطالعه بررسی تجربه زیسته ساکنان یک مجتمع مسکونی از حمله نظامی در جریان جنگ دوازده‌روزه و تحلیل پیامدهای اجتماعی و معنایی آن برای حریم زندگی و تجربه سکونت است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از ساکنان مجتمع مسکونی گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون تحلیل شده‌اند.



یافته‌ها نشان می‌دهد که حمله به فضای سکونت غیرنظامیان صرفاً به تخریب فیزیکی محدود نمی‌شود، بلکه به شکستن حریم زندگی، تضعیف احساس امنیت و دگرگونی معنای خانه می‌انجامد. همچنین این تجربه با گسست در تداوم زندگی روزمره و شکل‌گیری اشکال تازه‌ای از همبستگی اجتماعی در میان ساکنان همراه است. نتایج نشان می‌دهد که نفوذ جنگ به درون فضاهای خصوصی زندگی، تجربه زیسته ساکنان از خانه، امنیت و زندگی روزمره را به‌طور عمیق دگرگون می‌کند و بر ضرورت توجه به پیامدهای اجتماعی جنگ در فضاهای مسکونی تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 28 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 11 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 12 مهر 1405