جنگ از مهم‌ترین پدیده‌های اجتماعی اثرگذار بر سازمان‌یابی زمان، فضا و مناسبات اجتماعی است، اما نسبت آن با دگرگونی اجتماعی را نمی‌توان صرفاً در قالب پیامدهای ویرانگر یا پیشرفت‌گرایانه فهم کرد. این مقاله با اتخاذ چشم‌اندازی زمانی ـ فضایی، می‌کوشد سازوکارهای دگرگون‌ساز جنگ در شرایط متأخر مدرن و نسبت آن را با اشکال مختلف دگرگونی اجتماعی بررسی کند. در این راستا، سه شکل اساسی دگرگونی اجتماعی مدرن، برنامه‌ریزی اجتماعی، اصلاحات اجتماعی و انقلاب، از منظر نحوه سازمان‌یابی زمان و فضا مقایسه می‌شوند و نشان داده می‌شود که جنگ، به‌ویژه در شکل‌های اپیزودی‌شده، برخی از پویایی‌های زمانی ـ فضایی اساسی هر سه شکل دگرگونی را در خود جای می‌دهد. مفهوم «جنگ اپیزودی» برای توصیف الگویی از منازعه با ویژگی‌هایی چون سرعت، گسست، تداوم ناپایدار و افق زمانی نامتعین پیشنهاد می‌شود. مفهوم «جامعه جبهه‌ای» نیز وضعیتی است که در آن مرز میان جبهه و جامعه، امر نظامی و غیرنظامی و جنگ و زندگی روزمره سست می‌شود. مقاله استدلال می‌کند که رابطه جنگ اپیزودی و جامعه جبهه‌ای را می توان در بستر شرایط ایپزودی یا جهان اپیزودی شده فهمید و رابطه این دو را به مثابه هم‌افزایی درک کرد. بااین‌حال، دگرگونی ناشی از جنگ ذاتاً مترادف با پیشرفت نیست و می‌تواند هم‌زمان به بازسازی و نوآوری یا به فروبستگی، نظامی‌شدن، اقتدارگرایی، نابرابری و سرکوب بینجامد. ازاین‌رو، مقاله جنگ را نه حامل مسیر ازپیش‌تعیین‌شده‌ای برای آینده، بلکه عرصه‌ای چندجهتی برای شکل‌گیری امکان‌های متعارض دگرگونی اجتماعی براساس جهان اپیزودی ارزیابی می کند.