فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

با‌هم‌بودگی در گسست و تکثر؛ مردم‌نگاری تفسیری تجمعات شبانه جنگ رمضان در شهر تهران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22035/jicr.2026.3742.3931
چکیده
جنگ هم‌زمان با گسست در نظم تعاملات اجتماعی-عاطفی می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری صورت‌های جدیدی از باهم‌بودگی جمعی می‌شود. این پژوهش با تاکید بر تشدید شکاف حاکمیت-مردم و دوقطبی‌شدگی جامعه ایرانی، به محوریت نظریه زنجیره‌های آیینی تعاملی کالینز و بهره‌گیری از مفاهیم تکمیلی تحلیل می‌کند که در بستر گسست‌های اجتماعی و اختلال در تعاملات روزمره ناشی از جنگ، میان جمعیتی متکثر و ناهمگون شکل می‌گیرد. رویکرد روش‌شناختی، مردم‌نگاری تفسیری و منبع تحلیل یادداشت‌های تأملی پژوهشگر از مشاهده مشارکتی در تجمعات جنگ رمضان است که به روش تحلیل مضمون تحلیل شده است. مضمون‌ها عبارتند از: وضعیت آستانه‌ای و عادی‌سازی زیستن در جنگ با بازتنظیم رژیم عاطفی- تعاملی؛ اتمسفر اجتماعی و هم‌حضوری جهان‌های متفاوت در جنگ، از مواجهه تا غیاب و تماشا؛ با‌هم‌بودگی و بازآرایی فضاهای شهری در تکثر موقعیت‌های تعاملی و در نهایت، اتمسفر آیینی و موقعیت‌های تشدید عاطفی در تراکم مناسک آیینی. بر اساس نتایج نظری پژوهش، باهم‌بودگی نه وضعیتی پایدار و نه پیامد همگونی اجتماعی، بلکه دستاوردی موقعیتی، موقت و بازتنظیم‌شونده است که از خلال هم‌حضوری‌های متفاوت، تعاملات خرد، بازآرایی فضا و تراکم آیینی شکل می‌گیرد و با تغییر موقعیت تغییر می‌کند. بنابراین، در بحران لزوماً تکثر اجتماعی به همبستگی یک‌پارچه تبدیل نمی‌شود؛ بلکه در میان فاصله‌ها و تفاوت‌های موجود، امکان‌های موقتی برای باهم‌بودن پدیدار می‌آید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 03 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری 14 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 18 مرداد 1405