الگوی استفاده از اینترنت: محیط یادگیری و بافت فرهنگی و اجتماعی

نویسنده

استادیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

چکیده

کاربرد اینترنت وشبکه وب در فرایند آموزش و یادگیری، علاوه بر اهداف و برنامه درسی به زمینه‌هایی مانند"فرهنگ کسب شده از زندگی و فضاهای واقعی" ،"شیوه‌های تعامل وکسب تجربه در محیط‌های مجازی" و به‌طور کلی با" الگوی ارتباط واستفاده از اینترنت " وابسته است. مقاله پیش رو الگوی استفاده از اینترنت را بر اساس داده‌های تحقیقی که در سال تحصیلی ( 87- 1386) برای مقایسه تأثیر دو روش آموزش از طریق شبکه وب و آموزش به روش سنتی بر یادگیری و انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان به‌اجرا درآمده را مورد بررسی قرار داده است. روش پژوهش از نوع تجربی با استفاده از آزمون t گروه‌های مستقل و تجزیه و تحلیل رگرسیون چند متغیری است و موضوعاتی مانند جامعه آماری، روش انتخاب و جایگزینی نمونه‌ها ونحوه گردآوری داده‌ها در جای خود توضیح داده شده‌اند . نتایج تحقیق نشان داد به‌طورکلی بین میانگین نمرات گروه آزمایش و کنترل در میزان استفاده از اینترنت، تفاوت معنادار است و این متغیر توانسته است تغییرات مربوط به یادگیری را تبیین و پیش‌بینی نماید. به این معنا که استفاده بیش از اندازه و غیر معمول از اینترنت با یادگیری و پیشرفت تحصیلی رابطه معکوس دارد. با ملاحظه داده‌های مربوط به نوع و ابعاد استفاده از اینترنت و مقایسه میانگین گروه‌ها می‌توان گفت؛ دانش‌آموزان به موازات افزایش بهره‌مندی از اینترنت برای انجام فعالیت‌های علمی و درسی، به تدریج نحوه استفاده خود از رایانه و اینترنت را به نفع فعالیت‌های درسی بهبود می‌بخشند. به‌نظر می‌رسد کاهش زمان استفاده فراغتی و افزایش استفاده درسی و علمی از شبکه بیش از آنکه به علاقه یا بی‌علاقگی افراد مرتبط باشد با جو وزمینه‌های فرهنگی و اجتماعی زندگی، نحوه و میزان حضور یادگیرندگان در شبکه و محتوا وکیفیت محیط یادگیری الکترونیکی (فضای مجازی) ارتباط دارد.

کلیدواژه‌ها


Ally, M. (2003) “Foundations of Educational Theory for Online Learning”, in T. Anderson & F. Elloumi & et. al, Theory and Practice of Online Learning, Athabasca: Athabasca University.
Anderson, T & Elloumi, F. (2007) Theory and Practice of Online Learning, Athabasca, Athabasca University.
Anderson, T. (2003) “Toward a Theory of Online Learning”, in T. Anderson & F. Elloumi & et. al, Theory and Practice of Online Learning, Athabasca: Athabasca University.
Bickford, D.J. & Wright, D.J. (2006) “Community: The Hidden Context For Learning”, Available at http://www.educause.edu/learningspacesch4
Bin, C. (1997) “Brewster Academy Report”, available at http://www.brewsteracademy.org/RelId/33637/ISvars/default/Home.htm
Caplan, D. (2003) “The Development of Online Coerces”, in T. Anderson & F.Elloum (et al ) , Theory and Practice of Online Learning, Athabasca, Athabasca University.
Castells, M. (1380 [2002 A.D]) Asr-e Etelâât: Zohor-e Jâmee-h Ŝabakei (Persian Translation of The Rise of the Network Society: The Power of Identity), Translated by Aliqoliyân and Xakbâz, Tehran: Enteŝârât-e Tarh-e No h.
Delâvar, A. (1376 [1997 A.D]) Mabâni-ye Nazari va Amali-ye Pažoheŝ dar Olum-e Ensâni va Ejtemâi (Persian Translation of Theoretical and Practical Principles of Research in Social Science), Tehran: Enteŝârât-e Roŝd.
Dutton, W.G. (2003) Information Society and Education, Paris: UNESCO Press.
Ebrâhim Âbâdi, H. (1387 [2008 A.D]) Moqâyese-h Tasir-e Do Raveŝ-e Âmozeŝ az Tariq-e Ŝabak-e Web va Âmozeŝ be-h Raveŝ-e Sonati bar Yâdgiri va Angizeŝ-e Piŝraft-e Tahsili-ye Dâneŝâmozân-e Sâl-e Dovom-e Dabirestân-e Mofid-e Ŝahr-e Tehran (Persian Translation of Comparing Web-based and Lecture-based Methods of Education and Their Impacts on Junior Students’ Learning and Curriculum Improvement in Tehran’s Mofid High School), PHD Thesis, Tehran: Allâme-h Tabâtabâi University.
Ebrâhim Zâde-h, Isa (1386 [2007 A.D]) “Enteqâl az Dâneŝgâh-e Âmozeŝ az Râh-e Dor-e Sonati be-h Dâneŝgâh-e Majâzi: Noâvari va Čâleŝ-e Taqiir” (Persian Translation of Transforming Traditional Distance Teaching into Virtual University; Innovation and the Challenge of Change), Faslnâme-h Pažoheŝ va Barnâme-h Rizi dar Âmozeŝ-e Âli, Vol.43 (1): 113-134.
European Commission (2001- 2003) Directorate General for Education and Culture and European Universities Association: Leaning Structures, Paris and London: European Commission Press.
European Information Technology Commission (2003-2007) Report from the Education Council to the European Council, available at http://ec.europa.eu/education/policies/2010/doc/rep_fut_obj_en.pdf

Fahy, P. (2004) “Media Characteristics and Online Learning Technology”, in T. Anderson & F. Elloumi , Theory and Practice of Online Learning, Athabasca: Athabasca University press.
Franz, K.R. (2003) “Building Better School- Home Connection with Technology”, in D.T. Gordon, Digital Classroom, Cambridge: Harvard Education Press & Story Street.
Garrison, D.R. & Anderson, T. (2005) E -learning: A Frame work for Research and Practice, London: Routledge.
Garrison, D.R. & Anderson, T. (2007) “E- learning in the 21st Century”, British journal of Education Technology, Vol. 38(4):755-775.
Grey, D. (2001) The Internet in School, London: Cassells Education.
Hergenhan, B. R. & Olson, M. (1385 [2006 A.D]) Moqadamei bar Nazariyehâ-ye Yâdgiri (Persian Translation of an Introduction to Theories of Learning), Translated by Ali Akbar Seyf, Tehran: Enteŝârât-e Dorân.
http://www.itu.int/wsis/stocktaking/docs/2008/WSIS-Stocktaking2008-e.pdf
Kerry, B. & Isakson, J. (2007) The Power of the Internet for Learning: Moving from Promise to Practice, Washington: Educational Resources Information Center.
Lynch, M. (1383 [2004 A.D]) Madrese-h Majâzi (Persian Translation of The Virtual School), Translated by Translators Group and Ebâdi, Tehran: Moasese-h Âftâb-e Mehr.
Lynch, M. (2000, 2003) The Online Educator, London: Routledge.
Mc Kimm, J. & Jolli, C. & Cantillon, P. (2006) “ABC of Learning and Teaching.: Web Based Learning”, available at http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12702625
Motamed Nežâd, K. (1384 [2005 A.D]) Jâmee-h Etelââti: Andiŝehâ-ye Bonyâdi, Didgâhhâ-ye Enteqâdi va Čaŝmandâzhâ-ye Jahâni (Persian Translation of The Information Society: Fundamental Ideas, Critical Insights and Global Perspectives), Tehran: Markaz-e Pažoheŝhâ-ye Ertebâtât.
Mousavi, A. & Sabz Ali Gol, M. (1385 [2006 A.D]) Govahinâme-h Baynolmelali-ye Kârbari-ye Computer (Persian Translation of International Certificate of the Computer Usage (XP-ICDL)), Tehran: Sâzmân-e Modiriyat va Barnâme-h Rizi-ye Keŝvar.
Oblinger, D.G. (2006) “Spaces as a Change Agent”, available at http://www.educause.edu/learningspacesch1
OECD (2001) Learning to Change, ICT in Schools, Paris: OECD publication.
______(2003) Schooling for Tomorrow: ICT in schools, Paris: OECD publication.
Patru, M. (2003) Information and Communication Technology in Education: A Curriculum for Schools and Programme of Teacher Development, Paris: UNESCO.

Patru, M. (2005) Information and Communication Technologies in Schools: A Hand Book for Teachers or How ICT Can Create New Open Learning Environments, Paris: UNESCO.
Poortoroq, Â. (1385 [2006 A.D]) Barrasi-ye Avâmel-e Ejtemâi-ye Moaser bar Mizân-e Estefâde-h az Internet va Tasir-e ân bar Amalkard-e Elmi-ye Dâneŝjoyân-e Dâneŝgâh-e Âzâd-e Islami Vâhed-e Olum va Tahqiqât (Persian Translation of Affecting Social Factors on the Internet Usage and Their Impacts on the Students’ Scientific Performance in Azad University, Science and Research Branch), MA Thesis, Dâneŝgâh-e Âzâd-e Islami- Vâhed-e Olum va Tahqiqât.
Selwyn, N. (2000) “The National Grid for Learning Initiative: Connecting the Learning Society?”, School Leadership &. Management, Vol. 20(4); 407-414.
Ŝokrxâh, Y. (1385 [2006 A.D]) Barrasi va Arzyabi-ye Gozâreŝhâ, Asnâd va Mosavabât-e Dovomin Ejlâs-e Jahâni-ye Sarân Darbâre-h Jâmee-h Etelââti (Persian Translation of Studying and Evaluating Reports, Briefings, and Documents in World Leaders’ 2nd Summit on the Information Society), Tehran: Markaz-e Pažoheŝhâ-ye Ertebâtât.
Tommy, I. (1383 [2004]) Jâmee-h Dânâi va Porseŝhâ-ye Pažoheŝi-ye Âyande-h (Persian Translation of Knowledge Society and Future Research Questions), Translated by Ismail Yazdânpoor, Tehran: Markaz-e Pažoheŝhâ-ye Ertebâtât.
Tuomi, I. (2002) The Future of Knowledge Management: Lifelong Learning in Europe, Finland: Institute for Prospective Technological Studies Press.
UNESCO (2003-2005) Documents and Texts on the Information Society, Paris: UNESCO.
UNESCO Division of Statistics (2001-2005) World science Report and Education Report, Paris: UNESCO.
Unite Nations Development Programmed (UNDP) and Digital Opportunity Initiative (2001-2007) Final Report of the Digital Opportunity and Digital Divide, Paris: UNDP press.
Venuyopal, R. & Manjulika, S. (2002) “The Changing Context of Higher Education in the 21st Century”, in R. Venugopal and S. Manjulika, Toward Virtualization, Open and Distance Learning, London: Kogan Page.
Warschauer, M. (2003) Technology and Social Inclusion: Rethinking the Digital Divide, Massachuset and London: The MIT Press.
Web- based Education Commission (2000) Report to the President of US, available at www.webcommission.org
World Summit on the Information Society (2005) Documents and Reports and Representative of Country, available at
http://www.itu.int/wsis/stocktaking/docs/2008/WSIS-Stocktaking2008-e.pdf

ابراهیم آبادی، ح. (1387) مقایسه تأثیر دو روش آموزش از طریق شبکه وب و آموزش به روش سنتی (سخنرانی) بر یادگیری و انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان سال دوم دبیرستان مفید ش
ابراهیم‌زاده، ع. (86) «انتقال از دانشگاه آموزش از راه دور سنتی به دانشگاه مجازی: نوآوری و چالش تغییر»، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی (43), 134-113
تومی، ا. (1383) جامعه دانایی و پرسش‌های پژوهشی آینده ترجمه اسماعیل یزدان‌پور، تهران: مرکز پژوهش‌های ارتباطات.
پورطرق، آ. (1385) بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر میزان استفاده از اینترنت و تأثیر آن بر عملکرد علمی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، پایان‌نا
دلاور، ع. (1376) مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم‌انسانی و اجتماعی، تهران: انتشارات رشد.
شکرخواه، ی. (1385) بررسی و ارزیابی گزارش‌ها، اسناد و مصوبات دومین اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی، تهران: مرکز پژوهش‌های ارتباطات.
کاستلز، م. (1380) عصر اطلاعات: ظهور جامعه شبکه‌ای، ترجمه علیقلیان وخاکباز، تهران: انتشارات طرح نو.
لینچ، م. (1383) مدرسه مجازی، ترجمه گروه مترجمین و عبادی، تهران: مؤسسه آفتاب مهر.
معتمدنژاد، ک. (1384) جامعه اطلاعاتی: اندیشه‌های بنیادی، دیدگاه‌های انتقادی و چشم‌اندازهای جهانی، تهران: مرکز پژوهش‌های ارتباطات.
موسوی، س. و مجید، س. (1385) گواهینامه بین‌المللی کاربری کامپیوتر (XP-ICDL)، تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
هرگنهان، بی. آر و اُلسون، متیو. اچ. (1385) مقدمه‌ای بر نظریه‌های یادگیری، ترجمه علی‌اکبر سیف، تهران: دوران.
Ally, M. (2003) “Foundations of Educational Theory for Online Learning”, in T. Anderson & F. Elloumi & et. al, Theory and Practice of Online Learning, Athabasca: Athabasca University.
Anderson, T & Elloumi, F. (2007) Theory and Practice of Online Learning, Athabasca, Athabasca University.
Anderson, T. (2003) Toward a Theory of Online Learning, in T. Anderson & F. Elloumi & et. al, Theory and Practice of Online Learning, Athabasca: Athabasca University.
Bickford, D.J. & Wright, D.J. (2006) “Community: The Hidden Context For Learning”,
Bin, C. (1997) “Brewster Academy Report”,
Caplan, D. (2003) “The Development of Online Coerces”, in T. Anderson & F.Elloum (et al ), Theory and Practice of Online Learning, Athabasca, Athabasca University.
Dutton, W.G. (2003) Information Society and Education, Paris: UNESCO Press.
European Commission (2001-2003) Directorate General for Education and Culture and European Universities Association: Leaning Structures, Paris and London: European Commission Press.
European Information Technology Commission (2003-2007) Report from the Education Council to the European Council,
Fahy, P. (2004) “Media Characteristics and Online Learning Technology”, in T. Anderson & F. Elloumi, Theory and Practice of Online Learning, Athabasca: Athabasca University press.
Franz, K.R. (2003) “Building Better School- Home Connection with Technology”, in D.T. Gordon, Digital Classroom, Cambridge: Harvard Education Press & Story Street.
Garrison, D.R. & Anderson, T. (2005) E -learning: A Frame work for Research and Practice. Publisher, London: Routledge.
_____ (2007) “E- learning in the 21st Century”, British journal of Education Technology 38 (4), 775-755
Grey, D. (2001) The Internet in School, London: Cassells Education.
Kerry, B. & Isakson, J. (2007) The Power of the Internet for Learning: Moving from Promise to Practice, Washington: Educational Resources Information Center.
Lynch, M. (2000-2003) The Online Educator, London: Routledge.
Mc Kimm, J. & Jolli, C. & Cantillon, P. (2006) “ABC of Learning and Teaching.: Web Based Learning”
Oblinger, D.G. (2006) “Spaces as a Change Agent”
OECD (2001) Learning to Change, ICT in Schools, Paris: OECD publication.
______ (2003) Schooling for Tomorrow: ICT in schools, Paris: OECD publication.
Patru, M. (2003) Information and Communication Technology in Education: A Curriculum for Schools and Programme of Teacher Development, Paris: UNESCO.
_____ (2005) Information and Communication Technologies in Schools: A Hand Book for Teachers or How ICT Can Create New Open Learning Environments, Paris: UNESCO.
Selwyn, N. (2000) “The National Grid for Learning Initiative: Connecting the Learning Society?” School Leadership &. Management 20 (4), 414-407
Tuomi, I. (2000) The Future of Knowledge Management: Lifelong Learning in Europe, Finland: Institute for Prospective Technological Studies Press.
UNESCO (2003-2005) Documents and Texts on the Information Society, Paris: UNESCO.
UNESCO Division of Statistics (2001-2005) World science Report and Education Report, Paris: UNESCO.
Unite Nations Development Programmed and Digital opportunity Initiative (UNDP) (2001-2007) Final Report of the Digital Opportunity and Digital Divide, Paris: UNDP press.
Venuyopal, R. & Manjulika, S. (2002) “The Changing Context of Higher Education in the 21st Century”, in R. Venugopal and S. Manjulika, Toward Virtualization, Open and Distance Learning, London: Kogan Page.
Warschauer, M. (2003) Technology and Social Inclusion: Rethinking the Digital Divide, Massachuset and London: The MIT Press.
Web- based Education Commission (20000) Report to the President of US,
World Summit on the Information Society (2005) Documents and Reports and Representative of Country