رابطه تماس‌های بین فرهنگی و هوش فرهنگی؛ تحلیل نظری و تجربی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت امور فرهنگی دانشگاه آزاد واحد خوراسگان

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان

3 استاد گروه جامعه شناسی دانشگاه آزاد واحد دهاقان

چکیده

بحث‌های پیرامون سازه هوش فرهنگی، چهارچوب نظری توانمندی را برای تحلیل مسائل بین‌المللی نظیر صلح جهانی و یا پدیده‌هایی در سطح ملی نظیر توسعه اقتصادی و اجتماعی فراهم می‌آورد. در این مقاله نویسندگان تلاش کرده‌اند تا با تمرکز بر یکی از موضوعات طرح‌شده در این حوزه به آزمون فرضیه‌ای بپردازند که عنوان می‌کند تماس‌های بین فرهنگی می‌توانند در تقویت هوش فرهنگی انسان‌ها یا گروه‌های اجتماعی مؤثر واقع شوند. در متن حاضر ضمن طرح مبانی نظری پیرامون هوش فرهنگی و ابعاد چهارگانة آن شامل هوش‌های فرهنگی انگیزشی، شناختی، فراشناختی و رفتاری و با تدوین چهارچوب نظری و تجربی پیرامون فرضیه تأثیر تماس‌های بین فرهنگی بر هوش فرهنگی، مدل ساختاری مورد آزمون قرار گرفته که بر اساس آن سطح بالاتر تماس‌های بین فرهنگی به هوش فرهنگی بالاتر منجر خواهد شد. داده‌های پیمایش برای 396 نفر نمونه آماری که بر اساس طرح نمونه‌ای سهمیه‌ای مبتنی بر گروه سنی، جنس و منطقه محل زندگی از بین افراد 20 تا 49 ساله ساکن در شهر اصفهان انتخاب شده بودند، گردآوری شده است. ابزار گردآوری داده‌ها مقیاس‌های استاندارد هوش فرهنگی انگ و داین و ابزار گردآوری برای سنجش تماس‌های بین فرهنگی مقیاس محقق‌ساخته و دارای دقت اندازه‌گیری قابل قبول بوده است. نتایج نشان می‌دهد سازه تماس‌های بین فرهنگی دارای تأثیر قوی، مثبت و معنی‌داری بر سازه هوش فرهنگی است ( ). به این ترتیب با اینکه در شرایط خاصی تماس‌های بین فرهنگی می‌تواند تأثیری بر بهبود هوش فرهنگی نداشته باشد و یا حتی فرد را با شوک فرهنگی مواجه کند اما در مجموع احتمال تأثیر مثبت تماس‌های بین فرهنگی بر هوش فرهنگی بیشتر است.

کلیدواژه‌ها