الگوهای فرهنگی همسازی شیعه و سنی در جنوب ایران: مطالعه حساسیت میان‌فرهنگی اهل تسنن و تشیع در جنوب استان فارس (لارستان) و غرب استان هرمزگان (بستک)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم ارتباطات اجتماعی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

2 استادیار جامعه‌شناسی، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

3 استادیار زبان‌شناسی، دانشکده زبان های خارجی و زبان شناسی، دانشگاه پیام نور، شیراز، ایران

چکیده

گفتمان‌های موجود در مورد همگرایی شیعه و سنی، شامل سه گفتمان «تقریب مذاهب»، «وحدت اسلامی»، و «انسجام اجتماعی» هستند، اما‌ فارغ از گفتمان‌ها، مقاله حاضر الگوهای فرهنگی همسازی میان شیعه و سنی در منطقۀ لارستان (جنوب استان فارس) و بستک (غرب استان هرمزگان) را با رویکرد اجتماعی مطالعه می‌کند. هدف این مقاله، بررسی ابعاد مختلف این الگوی فرهنگی است و پرسش‌های پژوهش عبارتند از اینکه: درجه همزیستی و مدارای فرهنگی میان شیعه و سنی در این منطقه تا چه حد است؟ همچنین، درجه تعصب‌گرایی قومی و مذهبی در میان این دو گروه مذهبی چگونه است؟ برای پاسخ به این پرسش‌‌ها، به مطالعه میدانی و مصاحبه پیمایشی با 420 نفر از اهل تشیع و تسنن در منطقه لارستان و بستک پرداخته‌ایم. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در جنوب استان فارس، همزیستی، همگرایی، و درهم‌تنیدگی اجتماعی بین شیعیان و اهل تسنن وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


احمدزاده، مصطفی و همکاران (1385). بررسی حساسیت بین فرهنگی آمریکاییاننسبت به ایرانیان. برگرفته از: http://mahmadzadeh.andishvaran.ir/fa/ScholarMainpage.html

امیر اردوش، محمدحسین (1389). مؤلفه‌ها و مقوم‌هاى نظریه وحدت اسلامى در سده سیزدهم هجرى. برگرفته از http://tayeb1.blogfa.com/post/64

خیرخواه، طاهره (1386). بررسی حساسـیت بـین‌فرهنگی مهاجران افغانی و ایرانیان نسبت به یکـدیگر براساس انگاره‌های ذهنـی (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.

عاملی، سعیدرضا؛ و مولایی، حمیده  (1388). دوجهانی شدن‌ها و حساسیت میان فرهنگی: مطالعه موردی روابط بین فرهنگی اهل تسنن و تشیع در استان گلستان. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران. 2(2)، 29-1.   doi: 10.7508/IJCR.2009.06.001

کاتم، ریچارد  (1371) ناسیونالیسم در ایران (مترجم: احمد تدین). تهران: کویر.

لوئیس، برنارد (1372). ظهور ترکیه نوین: مطالعه تاریخ خاورمیانه (مترجم: محسن‌علی سبحانی). تهران: مؤلف.

مطهری، شیهدمرتضی (1389). الغدیر و وحدت اسلامی. در: سیدجعفر شهیدی (به‌اهتمام)، یادنامه علامه امینی (ص231). قم: بوستان کتاب.

الویری، محسن (1387) تعیین سیاست­های هم‌گرایی بین مذاهب رسمی کشور، طرح پژوهشی در کارگروه مدیریت کلان دستگاههای فرهنگی، دبیرخانة شورای عالی انقلاب فرهنگی.

هادی، قربانعلی (1388). نگرش تطبیقی به وحدت اسلامی و ملی گرایی. فصلنامه اندیشه تقریب، 21، 90-69.

Bennett, M.J. & Hammer, M.R. (1998, 2001). The intercultural development inventory (IDI): Manual. Portland, OR: The Intercultural Communication Institute.

Hammer, M.R., Bennett, M.J., & Wiseman, R. (2003). Measuring intercultural sensitivity: The intercultural development inventory. International Journal of Intercultural Relations, 27(4), 421–443. doi:10.1016/s0147-1767(03)00032-4

Kashima. T. (2006). Phenomenological research on the Intercultural: Returned Peace Corps Volunteers in the Athens Community (MA Thesis). Ohio University.

Michael Paige, R., Jacobs-Cassuto, M., Yershova, Y. A., & DeJaeghere, J. (2003). Assessing intercultural sensitivity: an empirical analysis of the Hammer and Bennett Intercultural Development Inventory. International Journal of Intercultural Relations, 27(4), 467–486. doi: 10.1016/s0147-1767(03)00034-8