نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری تخصصی رشته علوم ارتباطات واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه رسانه و فرهنگ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه جامعه شناسی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22035/jicr.2021.2646.3062

چکیده

ماهیت جهانی رسانه های اجتماعی، چالش های قومی را از حیطه منطقه و ملت به عرصه جهانی کشانده است. مطالعه حاضر این چالش ها را در چارچوب نظریه های جهانی شدن، تحلیل می‌کند. دو رویکرد عمده در رابطه با پدیده ی جهانی شدن وجود دارد؛ یک رویکرد معتقد به همگونی کامل جهان است و رویکرد دیگر به چنین شدت و کیفیتی قائل نیست. هدف تحقیق، روشن ساختن این امر است که رسانه های اجتماعی به عنوان ابزارهای ارتباطی جهانی در رابطه با هویت های قومی ایرانی، در انطباق با کدام یک از این دو رویکرد عمل کرده اند. برای نیل به هدف مذکور با 11 استاد علوم ارتباطات اجتماعی، مردم شناسی و جامعه شناسی ، مصاحبه عمیق صورت گرفته و داده ها با استفاده از نرم افزار مکس کیودا ۱۰ تجزیه و تحلیل شده اند. نتایج تحقیق گویای آن است که عملکرد رسانه های اجتماعی وضعیتی دوگانه ایجاد کرده‌ است، از یک سو به حفظ هویت اقوام ایرانی انجامیده و از سوی دیگر سبب ساز تاثیرپذیری آن ها از فرهنگ جهانی شده است. به سخن دیگر رسانه های اجتماعی، همزیستی فرهنگی اقوام با دیگری جهانی و ملیت را تقویت می کنند. در مورد اقوام جدایی طلب، رسانه های اجتماعی در ایجاد چالش های قومی نقش چندانی ایفا نمی کنند و این موضوع متاثر از سایر عوامل اجتماعی و سیاسی است. در نهایت، انگیزه ی اقوام ایرانی برای مقاومت در برابر ملیت و فرهنگ جهانی محدود است؛ هر چند رسانه های اجتماعی، این قابلیت را به آن ها می دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات