نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

گروه مطالعات آینده‌نگر، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران

10.22035/jicr.2021.2494.2926

چکیده

دانشگاه مانند هر اجتماع دیگری دارای فرهنگ است؛ اما فرهنگی که درحال‌حاضر بر دانشگاه‌های ایران حاکم است، با انتظارات از فرهنگ دانشگاه به‌عنوان یک اجتماع علمی همخوانی ندارد. مقالهٔ حاضر براساس‌ دیدگاه و تجربهٔ دانشگاهیان تلاش کرده است تا با رویکردی تفسیری  به پرسش اصلی دربارهٔ چرایی و چگونگی اختلال در فرهنگ دانشگاهی ایران با استفاده از نظریه داده بنیاد پاسخ دهد. انتخاب مشارکت‌کنندگان شامل اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی وابسته به وزارت علوم و وزارت بهداشت، بر اساس نمونه‌گیری نظری و تا زمان دستیابی به اشباع نظری ادامه داشته است. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبهٔ نیمه‌ساختاریافته شامل 17 مصاحبهٔ انفرادی و 4 مصاحبهٔ گروهی و مقوله‌بندی داده‌ها از طریق کدگذاری سه‌مرحله‌ای باز، محوری و انتخابی شامل 1900کد، 458مفهوم، 101زیرمقوله و 32مقوله اصلی به تفکیک انجام و تحلیل داده‌ها بر اساس مفهوم زمینه، ابزار تحلیلی پارادایم (شرایط، کنش‌ـ‌برهم کنش و پیامد) و استراتژی تحلیلی ماتریس شرطی‌ـ‌پیامدی صورت گرفته است. براساس نتایج به‌دست آمده «عدم التزام به هنجارهای آکادمیک» به‌عنوان پدیدهٔ محوری انتخاب و مدل نهایی براساس شرایط علّی و عوامل زمینه‌ای در دو سطح خرد و کلان، کنش و برهم‌کنش دانشگاهیان (مقاومت، سکوت و سوءاستفاده) و پیامدها (پیامدهای فردی، سازمانی و ملّی) حول پدیده محوری بسط داده شد. نتیجه‌گیری نهایی حاکی از تقویت و بازتولید پدیدهٔ محوری، در صورت عدم اقدام دانشگاه برای کمک به بهبود وضعیت از درون این نهاد علمی وعدم توجه به مسئولیت فردی دانشگاهیان است.

کلیدواژه‌ها

INTRODUCTION

Encountering with a wise, truthful, inquisitive, innovative and responsible university whose honesty, truthfulness and avoidance of deception, fraud and inaccuracy are the common denominators of its academic activities, which are the same aspects of an academic identity influenced by the prevailing culture and leads the university to present a different and unique image of being a scientific institution. Many experts in the university domain consider the norm of scientific institutions and commitment to their internalization as part of the scientific knowledge and expect the university to provide a space for scholars and thinkers in order to train educated, ethical and perfect individual. However, this expectation from the university has now been disrupted. According to Pasandideh et al. (2015), the university culture in Iran is changing rapidly with a steep slope, a change that is not promising for scientific excellence, but in addition to damaging some of the academic and human components, it has also hindered the scientific development of the country. The emergence of this issue has not only seriously challenged the accomplishment of missions and goals of scientific institutions such as the university, but has also hampered the role of cultural identity as well as the expectation of the university to make an impact on the society. The interpretation of “cultural eclipse of university” by Farasetkhah (2016) is the most eloquent, accessible and at the same times the most meaningful concept to simply express the issue of university culture in Iran.

PURPOSE

The paper tries to explore the inner experiences and perspectives of academics in order to respond to the main research question as how and why there is emerging cultural disorder in Iranian universities and research institutes.

METHODOLOGY

This is a fundamental study in terms of its aim to search for more knowledge production and present a theory based on data. For that matter, with a qualitative approach it has used Grounded Theory. This method made it possible for the researchers to examine and interpret the experiences of research participants and finally provide a theoretical but data-driven model. The participants were faculty members of universities who were selected through theoretical sampling and their experiences were collected through 17 semi-structured interviews and 4 group interviews. The data analysis, on what Corbin and Strauss (2015) had presented, is based on three concepts of context, paradigm, and conditional-consequential matrix. The credibility (trustworthy and believable) of findings (Corbin and Strauss, 2015) was conducted through simultaneous control of participants, exchange of views with colleagues, diversification of participants and deep engagement in the field.

FINDINGS 

Findings are based on three-leveles coding (open, axial and selective) including 1900 codes, 458 concepts, 101 subcategories and 32 main categories. Among the studied categories, "non-adherence to academic norms" was a central phenomenon, selection and the final model were based on causal and contextual factors at two "micro and macro" levels, academic action and interaction included "resistance", "silence" and "abuse" whereas the consequences included "individual", "organizational" and "national" ones.

 
   

 Figure 1: View of final research model

 

CONCLUSTION

The relationship between context, action and interaction and consequences, on the one hand, and the two-way connection between conditions and consequences due to the power of consequences in changing and modifying the action of actors, on the other hand, strengthen and reproduce the central phenomenon i.e. “non-adherence to academic norms”. Therefore, based on the results, assuming that academics do not have much power to change the external space to improve the university situation and assuming that some reasons and conditions are unchangeable and others are beyond the control of the university, help to improve and develop an academic culture from within and by the academics themselves, with emphasis on capabilities and opportunities available there, is one of the practical ways not only to organize the unpleasant cultural situation dominating the university but to prevent its reproduction and strengthening. Therefore, the final solution is the attention to individual responsibility and the role of the university itself. As long as Iranian universities remain silent in the face of academic misconduct and act in the same way as academics whether right or wrong, they will help undermine norms and encourage academics, especially the young ones, not to adhere them. Formal and informal requirements, unwritten rules and codes of ethics at the university can be the same tools that help strengthen academic values ​​at the university and become behavioral guidelines for academics. Measures that not only do not cause the elimination of those who adhere to academic values, rather provide the basis for encouraging and supporting them, while preventing the space for reproduction and strengthening of non-adherence to academic norms.

NOVELTY

Unlike other studies, which are limited only to the reasons and factors affecting the challenges, this article presents a conceptual theory through the relationship between the conditions, context, actions and reactions of different actors and their consequences.

شالچی، وحید (1392). عطش منزلت در جامعه ایرانی. مجله جامعه‌شناسی ایران، 14(2)، 56، 30.

صبار، شاهو؛ معصومی‌فر، علی؛ محمدی، سعید (1398). آنجا که نمی‌دانیم چگونه اخلاقی باشیم؛ پژوهشی در میزان آ گاهی بر مصادیق سرقت معنوی. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران. 12(3)،27-1. doi:10.22035/JICR.2019.2243.2747

طایفی، علی (1378). فرهنگ علمی پژوهشی ایران؛ بررسی قابلیت‌ها و تنگناها. رهیافت، 21، 136-119.

طایفی، علی (1398). سرقت علمی استاد از دانشجو. کانال تلگرامی حامیان علیه تقلب، برگرفته از StopcheatingIran@

عالی‌پور، علیرضا (1397). کژکارکرد کنونی دانشگاه‌های ایران، مانع پیاده‌سازی الگوی اسلامی‌ـ‌ایرانی پیشرفت. مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، 76، 424-405.

فاضلی، نعمت‌اله (1393). فرهنگ و دانشگاه. تهران: نشر ثالث.

فراستخواه، مقصود (1388). سرگذشت و سوانح دانشگاه در ایران: بررسی تاریخی آموزش عالی و تحولات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مؤثر بر آن. تهران: نشر رسا.

فراستخواه، مقصود (1396). گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران (چاپ دوم). تهران: انتشارات آگاه.

فراستخواه، مقصود (2 اسفند 1395). کسوف فرهنگ دانشگاهی در ایران. همایش فرهنگ دانشگاهی و نهادینه شدن گفتمان علم. برگرفته از http://www.cgie.org.ir/fa/news/155230

قانعی‌راد، محمدامین؛ ملکی، امیر؛ محمدی،زهرا (1393). مطالعه دگرگونی فرهنگی در سه نسل دانشگاهی؛ مطالعه موردی: اساتید علوم اجتماعی دانشگاه‌های تهران. جامعه‌شناسی ایران، 15(1)، 64-30.

کریتنر، رابرت؛ و کینیکی، آنجلو (1393). مدیریت رفتار سازمانی؛ مفاهیم، نظریه‌ها و کاربردها (مترجم: علی‌اکبر فرهنگی و حسین صفرزاده؛ چاپ نوزدهم). تهران: برایند پویش.

 گرینوود، ام.آر.سی.و همکاران(1378). هزاره آتی از آن کیست. دانشگاه، تحولات و چشم اندازها. مترجم اسماعیل یزدانپور. تهران دفتر برنامه‌ریزی اجتماعی و مطالعات فرهنگی.

لویس، هری (1395). نگاهی انتقادی به دانشگاه هاروارد (مترجم: مرتضی مردیها). پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

محرابی، محمد؛ و جوانمرد، حبیب‌اله (1392). نقش فرهنگ سازمانی اسلامی بر ارتقای سلامت اداری سازمان‌ها. نشریه راهبرد توسعه، 35، 206-179. 

محسنی تبریزی، علیرضا؛ قاضی طباطبایی، محمود؛ مرجایی، سیدهادی (1388). تحلیل مسائل اساسی اجتماعی‌شدن علمی در محیط‌های دانشگاهی ایران. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 2(1)، 102-79.

محمدی، قدرت‌اله؛ سلیمی، قاسم؛ محمدی، مهدی (1397). فراترکیب پژوهش‌های انجام شده در زمینه سیاست اخلاقی مدیران از منظر آموزه‌های اسلامی. مدیریت فرهنگ سازمانی، 16(3)، 749-725. doi: 10.22059/JOMC.2018.218302.1007009

مرجایی، سیدهادی (1395). تبعیت دانشجویان از رفتارهای حرفه‌ای در پژوهش‌های دانشگاهی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی، 22(2)، 48-25.

مردیها، مرتضی؛ پاک‌نیا، محبوبه (1396). دانشگاه نخبه، دانشگاه توده.تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

مطلبی‌فرد، علیرضا؛ آراسته، حمیدرضا؛ نوه‌ابراهیم, عبدالرحیم؛ عبدالهی، بیژن (1395). واکاوی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و توسعه کژکارکردی‌های آموزش عالی در ایران. دوفصلنامه مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی، 9(2)، 40-9.

مهدیه، عارفه؛ همتی، رضا؛ ودادهیر، ابوعلی (1395). فرایند جامعه‌پذیری دانشگاهی دانشجویان دکتری؛ مورد دانشگاه اصفهان. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 22(1)، 73-45.

نامور، یوسف؛ یمنی‌دوزی سرخابی، محمد؛ قانعی‌راد، محمدامین؛ عارفی، محبوبه (1397). آسیب‌شناسی فرهنگ دانشگاهی در ایران براساس تحلیل محتوای مطالعات انجام شده داخل کشور. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 9(3)، 24-1.

نوروزی، فیض‌اله؛ و بختیاری، مریم (1392). میزان پایبندی دانشجویان به هنجارهای دانشجویی اخلاق علمی و عوامل دانشگاهی موثر بر آن. مجله تحلیل اجتماعی، 7(1)، 155-185.

ویتراک، بیورن (1396). سیر تکوین دانشگاه مدرن (مترجم: آریا متین). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

Alvesson, M. (2002) Understanding organizational culture. London: SAGE Publications. doi:10.4135/9781446280072

Barnett, R. (2018). Culture and the university: An ecological approach. Contemporary Philosophical Proposals for the University, 125–144. doi:10.1007/978-3-319-72128-6_7

Barth, R. S. (2002). The culture builder. Educational Leadership Magazine. 59(8), 6-11.

Becher, T. & Trowler, P.R. (2001). Academic Tribes and Territories. Intellectual enquiry and the culture of disciplines (2nd ed.). SRHE & Open University Press.

Brick, J. (2009). Academic Culture: A students guide to studying at university. Sydney: Macquarie University.

Corbin J, Strauss A. (2015). Basics of qualitative research: techniques and procedures for developing Grounded Theory (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.

Dill, D. D. (2012). The management of academic culture revisited: Integrating universities in an entrepreneurial age. Managing Reform in Universities, 222–237. doi:10.1057/9781137284297_12

East, J. (2006). The problem of plagiarism in academic culture. International Journal for educational integrity, 2(2), 28-16. doi:10.21913/ijei.v2i2.88

Egri, C. P., & Ralston, D. A. (2008). Corporate responsibility: A review of international management research from 1998 to 2007. Journal of International Management, 14(4), 319–339. doi:10.1016/j.intman.2007.09.003

Hatch, M. J. (2018). Organizational theory: Modern, symbolic, and postmodern perspectives. Oxford University Press. Available at https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=L2pNDwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&ots=6PPSxbHwRK&sig=JAPpNjNnA

Hosny, M., & Fatima, S. (2014). Attitude of students towards cheating and plagiarism: university case study. Journal of Applied Sciences, 14(8), 748–757. doi:10.3923/jas.2014.748.757

Karaca, H. (2013). An exploratory study on the impact of organizational silence in hierarchical organizations: Turkish national police case. Journal of European Scientific, 23(9). doi:10.19044/esj.2013.v9n23p%25p

Kuh, G.D. & Whitt, E.J. (1988). The invisible tapestry: Cultures in American colleges and universities. ASHE-ERIC Higher Education Report, No. 1. Washington, D.C.: Association for the Study of Higher Education.

Mattingly, P. H. (2018). American academic cultures: A history of higher education. University of Chicago Press.

McCabe, D. L., & Trevino, L. K. (1993). Academic dishonesty. The Journal of Higher Education, 64(5), 522–538. doi:10.1080/00221546.1993.11778446

McCabe, D. L., (2005). Cheating among college and university student. Available at https://www.researchgate.net/publication/228654731

McCabe, D. L., Trevino, L. K., & Butterfield, K. D. (2001). Cheating in academic institutions: A decade of research. Ethics & Behavior, 11(3), 219–232. doi:10.1207/s15327019eb1103_2

Moshman, D. (2013). Academic freedom as the freedom to do academic work. AAUP Journal of Academic Freedom, 2(1), 1-14.

Parker, M., & Jary, D. (1995). The McUniversity: Organization, management and academic subjectivity. Organization, 2(2), 319–338. doi:10.1177/135050849522013

Shanahan, T. (2008). Creeping Capitalism and academic culture at a Canadian law school. Windsor Yearbook of Access to Justice, 26(1), 122. doi:10.22329/wyaj.v26i1.4538

Shen, X., & Tian, X. (2012). Academic culture and campus culture of universities. Higher Education Studies, 2(2), 61-65. doi:10.5539/hes.v2n2p61

Smerek, R. E. (2010). Cultural perspectives of academia: Toward a model of cultural complexity. Higher Education: Handbook of Theory and Research, 381–423. doi:10.1007/978-90-481-8598-6_10

Smircich, L. (1985). Is the concept of culture a paradigm for understanding organizations and ourselves? In P. J. Frost, L. F. Moore, M. R. Louis, C. C. Lundberg, & J. Martin (Eds.), Organizational culture (pp. 55-72). Thousand Oaks, CA, US: Sage Publications, Inc.

Sporn, B. (1996). Managing university culture: An analysis of the relationship between institutional culture and management approaches. Higher Education, 32(1), 41–61. doi:10.1007/bf00139217

Tayan, B. M. (2017). Academic misconduct: An investigation into male students’ perceptions, experiences & attitudes towards cheating and plagiarism in a Middle Eastern university context. Journal of Education and Learning, 6(1), 158-166. doi:10.5539/jel.v6n1p158

Tierney, W. G. (1988). Organizational culture in higher education: Defining the essentials. The Journal of Higher Education, 59(1), 2. doi:10.2307/1981868

Välimaa, J. (2008). Cultural studies in higher education research. Cultural Perspectives on Higher Education, 9–25. doi:10.1007/978-1-4020-6604-7_2

Yang, R. (2016). Toxic academic culture in East Asia. International Higher Education, (84), 15–16. doi:10.6017/ihe.2016.84.9112