پول مهم‌ترین رکن اقتصاد نوین است و همه ارزش‌های مدرن با آن هم‌ارز و سنجیده می‌شوند. نمود پول در فرهنگ عامه، خصوصاً ضرب‌المثل در تحلیل و نگرش جامعه به این پدیده اهمیّت بسیاری دارد، زیرا این فرهنگ عامه است که تقاطع فرهنگ اخلاقی کهن را با اخلاق برآمده از عنصر پول نمایان می‌کند. ذات پول، قرارداد است که از حد خود فراتر می‌رود و جهان نوینی خلق می‌کند که خالی از تعارض نیست، اما جامعه پولی در گذر زمان این تعارضات را در خود حل می‌کند. حال این پرسش مطرح است که نگاه جامعه که در آینۀ ضرب‌المثل تجلی یافته است، چه نسبتی با هنجارهای فرهنگ پولی پیدا می‌کند. این مقاله به روش توصیفی و تحلیلِ کیفی، نمود اندیشۀ گئورگ زیمل را در ارتباط با ماهیّت و خواص پول در فرهنگ عامه نشان می‌دهد و مقولۀ ارزش اعتباری و پولی را در تعارض با ارزش‌های کهن بررسی می‌کند. پیش‌فرض این است که ضرب‌المثل‌های اقتصاد و پول محور، با نشان‌دادن ابعاد روانشناختی، تاریخی، اخلاقی، جامعه‌شناختی و فلسفی می‌توانند نقش یک میانجی انضمامی را داشته باشند که شکل ناب مبادله‌پذیری و کنش متقابل را به نمایش بگذارند. «پول» عاملی ساختاری برای فهم تمامیّت زندگی است. «پول» در تجربۀ آزادی و رهایی، شیء‌وارگی، جابجایی کیفیّت و کمیّت و همچنین تعیین نسبت عین و ذهن اهمیّت دارد.