فرصت‌ها و تهدیدهای رسانه‌های اجتماعی در گسترش ارتباطات میان‌فرهنگی با تأکید بر مراسم پیاده‌روی اربعین

مرتضوی شاهرودی, سید محمد علی; رضوی, سید علی محمد; زارعی, عیسی

doi:10.22035/jicr.2026.3608.3821

فرصت‌ها و تهدیدهای رسانه‌های اجتماعی در گسترش ارتباطات میان‌فرهنگی با تأکید بر مراسم پیاده‌روی اربعین

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

سید محمد علی مرتضوی شاهرودی ¹

سید علی محمد رضوی ²

عیسی زارعی ³

¹ کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی، گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران

² مدیر گروه فرهنگ و ارتباطات دانشکده دین و رسانه، دانشکاه صدا و سیما قم، ایران

³ مدیر پژوهش دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران

10.22035/jicr.2026.3608.3821

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی نقش رسانه‌های اجتماعی در گسترش ارتباطات میان‌فرهنگی در مراسم پیاده‌روی اربعین پرداخته است. هدف اصلی این پژوهش شناسایی فرصت‌ها و تهدیدهای ناشی از حضور و فعالیت رسانه‌ها در این رویداد بزرگ مذهبی و فرهنگی است. روش تحقیق شامل مطالعه کتابخانه‌ای و اسنادی و همچنین تحلیل مضمون مصاحبه‌های عمیق با کارشناسان بوده که در نهایت تعداد 280 کد اولیه استخراج و در قالب 19 تم فرعی و دو دسته کلی سازمان‌دهی شده است.

یافته‌ها نشان می‌دهد رسانه‌های اجتماعی با فراهم کردن بستری برای انتشار روایت‌های شخصی و فرهنگی، نقش مهمی در تقویت همدلی، هم‌فرهنگی و گفت‌وگوهای میان‌فرهنگی و بین‌ادیانی ایفا می‌کنند. امام حسین به عنوان نماد وحدت، محور ارتباط میان ملیت‌ها و فرهنگ‌های مختلف قرار گرفته و رسانه‌ها این ارتباط را تقویت می‌کنند. همچنین رسانه‌های اجتماعی به توانمندسازی کاربران و نهادها در مدیریت روایت‌ها و تولید محتوا کمک کرده و فرصت‌های قابل توجهی برای تعامل میان‌فرهنگی ایجاد می‌کنند.

با این حال، تهدیدهایی همچون تحریف اطلاعات، سوءتفاهم‌ها و امکان تشدید اختلافات فرهنگی و مذهبی نیز وجود دارد. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که فرصت‌های ناشی از رسانه‌های اجتماعی در زمینه اربعین بسیار بیشتر از تهدیدهاست و کارکردهای مثبت آن‌ها ضرورت بهره‌برداری گسترده‌تر برای ارتقای ارتباطات میان‌فرهنگی را آشکار می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

رسانه های اجتماعی

ارتباطات میان فرهنگی

اربعین

موضوعات