سید رضا میرکریمی یکی از سینماگران موفق سال‌های گذشته سینمای دارای دغدغه‌ اجتماعی و سیاسی ایران است. میرکریمی با زبانی آرام اما ژرف، صحنه‌هایی را برای بازنمایی تنش‌های موجود در نظم اجتماعی تثبیت‌شده و اعتراضات فردی، اخلاقی و نهادی را در آثارش فراهم می‌کند. میرکریمی در سه فیلم‌سینمایی‌ آخر خود «قصر شیرین»، «دختر» و«نگهبان شب» شخصیت‌هایی را معرفی می‌کند که با بحران‌های درونی و موقعیت‌های متعارض در جامعه روبرو شده‌اند. او در این آثار امکان مواجهه شخصیت‌ها با گفتمان‌های مسلط در جامعه و روندهای فکری که در بستر نهادهایی چون خانواده، پلیس و ساختار پدرسالار به‌گونه‌ای ضمنی عمل می‌کنند را ایجاد کرده است. دراین فیلم‌ها، اعتراض نه به شکل صریح و آشکار، بلکه از راه امتناع‌های اخلاقی، سکوت‌های معنادار و واکنش‌های تدریجی نمود پیدا می‌کند؛ شیوه‌هایی که پرسش‌هایی اساسی درباره مشروعیت نظم موجود، مرزهای مسئولیت فردی و نهادی را مطرح می‌سازند. اعتراض میرکریمی، نه برای از هم برچیدن و یا ایجاد نظمی جدید؛ که در قاموسی بدیع برای اصلاح و رسیدن به یک توازن اخلاقی برای ادامه زندگی است. از این منظر، سینمای میرکریمی نه یک گفتمان معارض صریح، بلکه نوعی نقد درون‌ساختاری و بینابینی را شکل می‌دهد که امکان بازاندیشی در نسبت میان فرد، قدرت و اخلاق را فراهم می‌سازد. این پژوهش با تکیه بر رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی ون دایک، در سه سطح متن، شناخت و جامعه، به بررسی سازوکارهای بازتولید یا گسست از ایدئولوژی در آثار میرکریمی می‌پردازد و نحوه بازنمایی قدرت، کنش اخلاقی و بحران اعتماد را تحلیل می‌کند.