چکیده

هدف پژوهش: این مطالعه با هدف تحلیل ساختاری روابط قدرت والدین و بررسی تجارب فرزندان از خشونت و تبعیض جنسیتی در خانواده انجام شد تا سازوکارهای بازتولید نابرابری‌های جنسیتی شناسایی و تبیین گردد.

روش پژوهش: مطالعه با رویکرد نظریه‌پردازی داده بنیاد و بر اساس ۳۱ مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته با فرزندانی انجام شد که علیه والدین خود اقدام قضایی کرده بودند، یا به دلایل فرهنگی، عرفی یا قانونی از پیگیری انصراف داده، و همچنین کسانی که به دلیل فقدان جرم‌انگاری رفتار والدین، هیچ اقدامی انجام نداده بودند. داده‌ها به‌صورت مفهومی و نظام‌مند تحلیل شده و ساختارهای نظری مرتبط استخراج گردید.

یافته‌ها: نتایج نشان داد باورهای سنتی، سلطه پدرسالارانه، وابستگی مالی فرزندان به والدین و تجربه خشونت، بازتولید نابرابری جنسیتی را در خانواده تسهیل می‌کند. ساختار سلسله‌مراتبی خانواده، تقسیم کار جنسیتی، بی‌اعتمادی به نظام قضایی و هزینه‌های بالای پیگیری قانونی، اصلاح وضعیت را محدود می‌سازد. فرزندان در مواجهه با «ساختارهای نابرابر جنسیتی» یا مقاومت می‌کنند یا تسلیم می‌شوند که پیامدهای روانی و هویتی نظیر افسردگی، اضطراب و کاهش اعتماد به نفس را به همراه دارد.

نتیجه‌گیری: روابط قدرت جنسیتی در خانواده بازتولید نابرابری‌های ساختاری و فرهنگی را تقویت کرده و اثرات عمیق روانی و اجتماعی برجای می‌گذارد که ضرورت اصلاح نگرش‌ها و ایجاد سازوکارهای حمایتی و قانونی را برجسته می‌سازد.

واژگان کلیدی: سلطه جنسیتی، خشونت خانوادگی، روابط والد–فرزند، ساختار قدرت، تجربه زیسته، نظریه‌پردازی داده‌بنیاد.