فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

آزمون و اعتبارسنجی مدل اجرای خط‌مشی بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در ایران با تأکید بر جذب دانشجویان بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22035/jicr.2027.3702.3898
چکیده
با توجه به تحولات جهانی در حوزه آموزش عالی، بین‌المللی‌سازی به عنوان یک ضرورت مطرح است. این پژوهش به بررسی ابعاد بین‌المللی‌سازی در بستر آموزش عالی ایران و آزمون مدل اجرای خط‌مشی بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در ایران با تاکید بر جذب دانشجویان بین‌المللی پرداخته است. پژوهش با رویکرد کمی و به‌کارگیری روش معادلات ساختاری انجام شده است. برای جمع‌آوری داده‌ها به توزیع پرسشنامه محقق‌ساخته در میان جامعه آماری (۵۱۰ نفر از مدیران امور بین‌الملل و اعضای هیئت علمی مرتبط با حوزه دانشجویان بین‌المللی در دانشگاه‌های دولتی، آزاد و بین‌المللی) پرداخته شده و سپس، تحلیل داده‌ها، با استفاده از نرم‌افزار SPSS و SmartPLS انجام شده است. نتایج تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوب و روایی و پایایی قابل قبول برخوردار است. همچنین، هر سه بعد «برنامه‌ریزی و مدیریت جذب دانشجویان بین‌المللی»، «توسعه زیرساخت‌ها و تعاملات بین‌المللی» و «توسعه حمایت‌های مالی و توانمندی‌های دانشگاه‌ها» به‌عنوان ابعاد سازه اجرای خط‌مشی بین‌المللی‌سازی آموزش عالی مورد تأیید قرار گرفتند. در میان این ابعاد، توسعه زیرساخت‌ها و تعاملات بین‌المللی بیشترین سهم را در تبیین سازه داشت. این مطالعه با اعتبارسنجی مدل پیشنهادی، ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های تشکیل‌دهنده سازه اجرای خط‌مشی بین‌المللی‌سازی آموزش عالی را تأیید کرد و چارچوبی برای درک اجرای این خط‌مشی در آموزش عالی ایران ارائه داد. یافته‌ها بر اهمیت برنامه‌ریزی مؤثر، تقویت زیرساخت‌ها و حمایت‌های مالی در جذب دانشجویان بین‌المللی تأکید دارند. نتایج این تحقیق می‌تواند برای سیاست‌گذاران و مؤسسات آموزشی در راستای بهبود موقعیت جهانی آموزش عالی ایران مفید باشد.

کلیدواژه‌ها
موضوعات

اصغری، فیروزه (1399). تحلیل بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در ایران با تاکید بر نقش بازیگران. نشریه مدیریت فردا، 18(61)، 243-260.
اصغری، فیروزه (1400). برنامه تحرک بین‌المللی دانشجو: واکاوی چالش‌های دانشجویان بین‌المللی در ایران. آموزش عالی ایران، ۱۳ (۲)، ۱-۳۰.
حاجیلو، محمدحسین؛ اسحاقی، فاخته؛ و محمدی، رضا (1402). بین‌المللی شدن آموزش عالی: فرصت ها و تهدیدها. نامه آموزش عالی، 16(61)، 121-140.
حاجی عباسی، حمزه؛ و پروین، احسان (1402). چالش ها و راهکارهای جذب دانشجویان بین‌المللی در ایران. ماهنامه گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، 31(4)، e19149.
حسن رضائی، جعفر (1401). مطالعه تطبیقی سیاست‌ها و راهبردهای بین‌المللی‌سازی آموزش عالی ایران با کشورهای منتخب. سیاستگذاری عمومی، 8(1)، 181-194. https://doi.org/10.22059/jppolicy.2022.85919
حسینی، معصومه؛ معقولی، علی؛ ناصری، نازیا سادات؛ و زنده‌دل، احمد (۱۳۹۷). شناسایی مؤلفه‌های بین‌المللی‌سازی آموزش عالی از دیدگاه خبرگان دانشگاه‌های دولتی شمال شرق کشور. فصلنامه نوآوری‌های مدیریت آموزشی، ۱۳(۴)، ۷۷–۹۰.
حمیدی فر، فاطمه؛ یوسف، کمارالزمان؛ و ابراهیمی، منصوره (1401). رهبری و مدیریت در بین‌المللی‌سازی آموزش عالی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 23(1), 49-71.
زاهدبابلان، عادل؛ مهرآورگیگلو، شهرام؛ و کاظمی، سلیم (1401). طراحی مدل توسعه همکاری های علمی بین‌المللی در نظام آموزش عالی کشور با رویکرد نظریه داده بنیاد. پژوهش در آموزش علوم پزشکی، 14(2)، 48-57.
سازمان امور دانشجویان (۱۴۰۴). گزارش نشست معاونان و مدیران امور بین‌الملل مؤسسات آموزش عالی درباره وضعیت دانشجویان بین‌المللی در ایران. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
شمس درخشان، هاجر؛ فقیهی، ابوالحسن؛ و کیایی، مجتبی (1403). ارائه مدل اجرای خط‌مشی بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در ایران با تاکید بر جذب دانشجویان بین‌المللی. فصلنامه علوم مدیریت ایران، 19(76)، 1-26. https://doi.org/10.22111/jiams.2025.9021.7866
قاسم‌زاده، فرزاد؛ عدالتیان شهریاری، جمشید؛ و محمدی، محمود (1398). طراحی مدل بین‌المللی شدن آموزش عالی ایران (مطالعه موردی: یکی از شعبات ایجاد شده دانشگاه پیام‌نور در گرجستان). سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 3(3)، 145-162.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1403). قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۳ـ ۱۴۰۷).
معمارزاده طهران، غلامرضا؛ میرسپاسی، ناصر؛ و جلیلی، سودابه (1390). ارائه مدل برای ارزیابی اثربخشی اجرای خط مشی های عمومی جمهوری اسلامی ایران در حوزه بهداشت و درمان. خط مشی گذاری عمومی در مدیریت (رسالت مدیریت دولتی)، 2(4)، 19-31.
منشگر، مریم؛ فتحی واجارگاه، کورش؛ و حمیدی فر، فاطمه (1400). آسیب شناسی بین‌المللی‌سازی برنامه درسی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی مستقر در مناطق آزاد کشور. دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، 12(24), 37-74.
منشگر، مریم؛ فتحی واجارگاه، کوروش؛ و حمیدی‌فر، فاطمه (1400). ارائه الگوی بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی مستقر در مناطق آزاد کشور براساس رویکرد داده‌بنیاد. مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی، 10(19)، 23-1. https://doi.org/10.22080/eps.2022.22437.2068
موسوی، میرمحمد؛ عزیزی، محمد؛ بدیع‌زاده، علی؛ و رزقی شیرسوار، هادی (1397). شناسایی مؤلفه‌های بین‌المللی‌سازی آموزش عالی (مورد مطالعه: صنعت آموزش خدمات پزشکی)، مجله مدیریت بهداشت و درمان، 9(4)، 7-18.
ولیمقدم زنجانی، سحر؛ کمالی، نقی؛ و مجتبی زاده، محمد (1400). طراحی و اعتباریابی الگوی بین‌المللی‌سازی آموزش عالی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور. دوماهنامه راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. ۱۴ (۲)، ۴۹-۶۱.
Altbach, P. G., & de Wit, H. (2020). Internationalization in higher education: Global trends and recommendations for its future. Policy Reviews in Higher Education, 4(1), 29–43. https://doi.org/10.1080/23322969.2020.1820898
Bodycott, P. (2009). Choosing a higher education study abroad destination: What mainland Chinese parents and students rate as important. Journal of Research in International Education, 8(3), 349–373. https://doi.org/10.1177/1475240909345818
Chen, L.-H. (2007). East-Asian students' choice of Canadian graduate schools. International Journal of Educational Advancement, 7(4), 271–306. https://doi.org/10.1057/palgrave.ijea.2150071
de Wit, H., Hunter, F., Howard, L., & Egron-Polak, E. (2015). Internationalisation of higher education. European Parliament. https://doi.org/10.2861/444393
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). SAGE Publications.
Helms, R. M., & Rumbley, L. E. (2016). National policies for internationalization—Do they work? International Higher Education, 85, 10–12. https://doi.org/10.6017/ihe.2016.85.9236
ICEF Monitor. (2024, December 11). What do international students want? https://monitor.icef.com/2024/12/what-do-international-students-want/
Knight, J. (2004). Internationalization remodeled: Definition, approaches, and rationales. Journal of Studies in International Education, 8(1), 5–31. https://doi.org/10.1177/1028315303260832
Knight, J. (2013). The changing landscape of higher education internationalisation—For better or worse? Perspectives: Policy and Practice in Higher Education, 17(3), 84–90. https://doi.org/10.1080/13603108.2012.753957
Knight, J., & de Wit, H. (2018). Internationalization of higher education: Past and future. International Higher Education, 95, 2–4. https://doi.org/10.6017/ihe.2018.95.10715
Marginson, S. (2023). Limitations of the leading definition of ‘internationalisation’ of higher education: Is the idea wrong or is the fault in reality? Globalisation, Societies and Education, 1–20. https://doi.org/10.1080/14767724.2023.2264223
Maringe, F., & Gibbs, P. (2009). Marketing higher education: Theory and practice. McGraw-Hill/Open University Press.
Mazmanian, D. A., & Sabatier, P. A. (1983). Implementation and public policy. Scott, Foresman.
OECD. (2023). Education at a glance 2023: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/e13bef63-en
Perkins, R., & Neumayer, E. (2014). Geographies of educational mobilities: Exploring the uneven flows of international students. The Geographical Journal, 180(3), 246–259. https://doi.org/10.1111/geoj.12045
Pressman, J. L., & Wildavsky, A. (1973). Implementation: How great expectations in Washington are dashed in Oakland. University of California Press.
Robson, S., & Wihlborg, M. (2019). Internationalisation of higher education: Impacts, challenges and future possibilities. European Educational Research Journal, 18(2), 127–134. https://doi.org/10.1177/1474904119834779
Soutar, G. N., & Turner, J. P. (2002). Students’ preferences for university: A conjoint analysis. The International Journal of Educational Management, 16(1), 40–45. https://doi.org/10.1108/09513540210415577
UNESCO Institute for Statistics. (2019). Global flow of tertiary-level students. UIS Data Browser. https://databrowser.uis.unesco.org/
Van Meter, D. S., & Van Horn, C. E. (1975). The policy implementation process: A conceptual framework. Administration & Society, 6(4), 445–488. https://doi.org/10.1177/009539977500600404
World Intellectual Property Organization. (2021). Global innovation index 2021: Tracking innovation through the COVID-19 crisis. https://www.wipo.int/en/web/global-innovation-index/2021/index⁠
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 تیر 1406

  • تاریخ دریافت 19 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 09 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 09 شهریور 1405