فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

دانشگاه و برساخت اجتماعی معنای جنگ: مطالعه‌ای کیفی در میان دانشجویان

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
هیات علمی
10.22035/jicr.2026.3747.3936
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی چگونگی «برساخت اجتماعی معنای جنگ» در میان دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان به انجام رسید. این مطالعه با اتخاذ رویکرد کیفی و پارادایم تفسیری، در پی فهم چارچوب‌های ادراکی، منابع واسط، روایت‌های متقاطع و بنیادهای اخلاقی-هویتی نسل دانشجو در پیوند با پدیده جنگ است. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر از دانشجویان رشته‌ها و مقاطع گوناگون به شیوه نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری شد. تحلیل داده‌ها به روش تحلیل مضمون براون و کلارک، چهار مضمون اصلی و دوازده زیرمضمون را آشکار ساخت: ۱. «تصویرسازی ذهنی و نظام معنایی جنگ» (فاجعه انسانی، تهدید وجودی، امر دور)؛ ۲. «مدیریت معنا توسط منابع واسط» (بازنمایی‌های دیجیتال، کارکرد پویای دانشگاه، سرمایه فرهنگی)؛ ۳. «تنش میان روایت‌های متقاطع» (ادراک چندصدایی، راهبرد یکپارچه‌سازی مفهومی، عاملیت تفسیری)؛ ۴. «بنیادهای اخلاقی و هویت کنشگر» (کرامت انسانی، عقلانیت دفاعی و صیانت سرزمینی، مسئولیت اجتماعی و صلح‌ورزی). یافته‌ها نشان می‌دهند برساخت معنای جنگ نزد دانشجویان، حاصل منظومه‌ای شناختی، پویا و خودتنظیم‌گر است. دانشجویان به جای انفعال رسانه‌ای، از زیست آکادمیک برای بازاندیشی انتقادی بهره می‌برند. در این فرایند، دانشجو از یک سو با اتکا به وجدان اخلاقی و جهان‌شمول، خشونت را نفی و از صلح دفاع می‌کند، و از سوی دیگر با درک عقلانیت راهبردی، دفاع از تمامیت ارضی را رسالتی مشروع قلمداد می‌نماید. این توازن دیالکتیکی، از ظهور نوعی «هویت کنشگر عقلانی و اخلاق‌مدار» در میان نخبگان دانشگاهی حکایت دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 06 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری 14 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 18 مرداد 1405