نقش تفاوت‌های فرهنگی و هویتی در خودابرازی کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی؛ مورد مطالعه،‌دانشجویان دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر و صنعتی شریف

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم ارتباطات و رسانه، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

شبکه‌های اجتماعی، با قابلیت‌های خاص خود ازجمله مخاطب‌محوری، مشارکتی و تعاملی بودن، امکان گمنامی، و نظارت ناکافی، امکانات بالقوه‌ای را برای خودابرازی کاربران فراهم کرده‌اند. باوجود‌این، تفاوت‌های فرهنگی، در چگونگی خودابرازی کاربران در شبکه‌های اجتماعی تأثیرگذار است. این مقاله نقش تفاوت‌های فرهنگی را در خودابرازی دانشجویان سه دانشگاه تهران، امیرکبیر، و صنعتی شریف، در شبکه‌های اجتماعی فیس‌بوک و گوگل‌پلاس، بررسی و تبیین کرده است. به این منظور، یک پرسش‌نامه آنلاین، طراحی و به‌صورت تصادفی، برای دانشجویان مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد سه دانشگاه یادشده که کاربران شبکه‌های اجتماعی بودند، فرستاده شد. تعداد 371 دانشجو به سؤالات پرسش‌نامه پاسخ دادند. نتایج تحلیل کمّی داده‌ها نشان می‌دهد که زنان، در مقایسه با مردان و اقلیت‌های قومی، در مقایسه با گروه اکثریت، تمایل بیشتری به حمایت از تفاوت‌های فرهنگی خود در شبکه‌های اجتماعی دارند، اما این فعالیت در گروه اکثریت دینی (شیعه)، بیش از اقلیت‌های دینی ایران است و اقلیت‌های دینی ـ‌در مقایسه با شیعیان‌ـ به میزان کمتری به تولید محتوا در مورد حمایت از مذهب خود پرداخته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


احدزاده، اشرف (1391). نقش تفاوت‌های فرهنگی در خودابرازی کاربران سایت‌های شبکه اجتماعی. کتاب ماه علوم اجتماعی، 56، 25-20.

امامی، حسین (1388). راهبردهای عملی روابط عمومی 2. برگرفته از http://www.medianews.ir/fa/2010/01/12/pr2-emami.html.

امامی، حسین؛ و احدزاده، اشرف‌سادات (1392). ساخت هویت آنلاین کاربران فیس‌بوک. فصلنامه وسایل ارتباط جمعی، 24(1)، 113-101.

جعفری، یوسف (1389). شبکه‌های اجتماعی و بازآفرینی هویت. برگرفته از http://www.medianews.ir/fa/2010/06/18/social-networks-identity.html

حسینی سوق، حسین (1389). آراء و اندیشه‌های موریس روزنبرگ. برگرفته از پایگاه علوم اجتماعی یاسوج. تاریخ آخرین دسترسی: 14 آذر 96.

خوش‌نویس، ناهید(1389). رسانه و سبک زندگی. ماهنامه روابط عمومی، 73، 17-9.

دهقان، علیرضا؛ و نیک بخش، مرسده (1385). مطالعه شیوه رفتار افراد در محیط مجازی: شکل‌گیری روابط صمیمانه در اتاق‌های گپ‌زنی اینترنت. فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 2(6)، 29-1.

رجبی، زهره (1389). بازنمایی گرایش‌های سیاسی کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی مجازی با مطالعه موردی فیس بوک (پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم ارتباطات). دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

 زنگویی، فرنوش (1391). بازنمایی هویت مجازی دانشجویان شهر تهران در شبکه‌های اجتماعی مجازی؛ مطالعه موردی: کاربران فیس بوک )پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم ارتباطات). دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

سلیمانی‌پور، روح‌الله (1389). شبکه‌های اجتماعی: فرصت‌ها تهدیدها. فصلنامه ره‌آورد نور، 31، 19-14.

شکوری، علی؛ و رفعت جاه، مریم(1387). اینترنت و هویت اجتماعی. مجله جهانی رسانه، 5، 17-1.

عبدالهیان، حمید؛ و رضانیا، آوات (1387). خود و اظهار خود در فضای مجازی: مطالعه موردی کاربران سایت کلوب دات کام. فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 4(13)، 30-11.

علیزاده اقدم، محمدباقر؛ شیری، محمد؛ و اوجاقلو، سجاد (1389). نقش آموزش در ارتقاء شاخص­های هویت ملی: بررسی موردی دانش­آموزان شهر زنجان. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران،3(1)، 206-181.  doi: 10.7508/ijcr.2010.09.006

علیزاده اقدم، محمدباقر؛ کوهی، کمال؛ عباس‌زاده، محمد؛ و بخشایش، مرتضی (1390). گرایش به هویت ملى و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه مهندسی فرهنگی، 6(61 و62)، 72-59.

علیمرادی، مصطفی (1389). سیر تطور شبکه‌های اجتماعی نگاهی به آغاز و انجام شبکه‌های اجتماعی. فصلنامه ره‌آورد نور، 31، 13-6.

قاسم زاده عراقی، مرتضی؛ و ذوالقدر، حسین (1393). مطالعه عمیق درباره تفاوت‌های معرفی از خود در محیط‌های مجازی. فصلنامه پژوهش­های­ روان­شناسی­ اجتماعی، 4(13)، 134-121.

کیا، علی‌اصغر (1392). تحلیل شبکه­های اجتماعی مجازی در ایران با مطالعه موردی فیس بوک. برگرفته از www.ir-dic.mihanblog.com

کیانپور، مسعود؛ عدلی‌پور، صمد؛ و ملک احمدی، حکیمه (1393). تعامل در فیس بوک و تاثیر آن بر هویت مدرن جوانان شهر اصفهان. مجله رسانه، 18، 284-267.

مجردی، وحید؛ اسلامی، علی؛ و جمال، سعید (1393).بررسی وضعیت استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی بین دانشجویان استان خراسان شمالی. فصلنامه دانش انتظامی خراسان شمالی، 1(4)، 99-85.

یزدخواستی، بهجت؛ عدلی‌پور، صمد؛ و کیخائی، ‌الهام (1392). حوزه عمومی و گفتگو در فضای مجازی شبکه‌های اجتماعی (بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر گفتگوی میان فرهنگ‌ها). فصلنامه مطالعات فرهنگ ارتباطات، 14(21)، 101-81.

Orehek, E., & Human, L. J. (2017). Self-expression on social media: Do tweets present accurate and positive portraits of impulsivity, self-esteem, and attachment style?. Personality and Social Psychology Bulletin, 43(1), 60-70. doi: 10.1177/0146167216675332

Rettberg, J. W. (2017). Self-representation in social media. J. Burgess, A. Marwick, & T. Poell, (Eds.), SAGE Handbook of Social Media (Forthcoming).

Yu, R. (2013). Minorities rush to Twitter, Instagram, smartphones. Accessed 22 April 2017. Retrived from https://www.usatoday.com/story/tech/2013/02/14/pew-social-media-survey/1921115

 

چگونه به این مقاله استناد کنیم:

مولایی، حمیده؛ و مجدی‌زاده، زهرا (1396). نقش تفاوت‌های فرهنگی و هویتی در خودابرازی کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی؛ مورد مطالعه، دانشجویان دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر و صنعتی شریف. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 10(4)، 87-67.   doi: 10.22631/jicr.2018.1445.2159

URL: http://www.jicr.ir/article_350.html