مطالعه فرهنگ نسلی دانشگاهیان ایران با تکیه بر ویژگی‌های بومی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

دانشگاه به‌مثابه فضای فرهنگی‌ـ‌اجتماعی‌ای است که روابط نسلی، به‌صورت درون‌نسلی و میان‌نسلی در آن جریان می‌یابد و بر مدیریت، برنامه‌ریزی، یاددهی‌ـ‌یادگیری، و تحقیق و خدمات تخصصی در آن تأثیر می‌گذارد؛ بنابراین، مطالعۀ نسلی در فضای دانشگاهی ضرورت پیدا می‌کند. این پژوهش با هدف نسل‌‌بندی دانشگاهیان ایران و مقایسه با نسل‌بندی موجود در جهان انجام شده است تا ویژگی‌های اجتماعی هر نسل را در زیست‌بوم خودش بررسی کند. پژوهش به ‌روش مطالعه اسنادی و استدلال تحلیلی انجام شده است. در مباحث نظری، پنج نسل ایرانی متناظر با پنج نسل جهان معاصر قابل‌پی‌جویی هستند؛ نسل نخست، نسل کهنه‌سربازان/ نسل مشروطه ایران؛ نسل دوم، نسل بومر/ نسل ناسیونالیسم ایرانی؛ نسل سوم، نسل X/ نسل نوسازی در ایران؛ نسل چهارم، نسل y یا هزاره/ نسل انقلاب اسلامی؛ و نسل پنجم، نسل Z یا نت/ نسل پساانقلاب. نسل نخست، با هنجارهای مرتونی و سنت اقامت در دانشگاه نخبه‌گرا آشنا است؛ نسل دوم، با رشد هنجارهای سیاسی در کنار هنجارهای غالب علمی روبه‌رو است؛ نسل سوم، رشد سیاست و ایدئولوژی در کنار علم‌آموزی و سپس، غلبه آن را تجربه کرده است؛ در نسل چهارم، رشد کمّی آغاز شده و چرخش از آموزش به پژوهش و علم سبک دو است؛ در نسل پنجم، دانش، کالایی و تجاری شده و چرخشی از پژوهش به کارآفرینی همراه با کاهش سنت اقامت رخ داده است. نتیجه اینکه، تفاوت‌های جدی در ویژگی‌های نسل‌های پنج‌گانه در قرن اخیر، موجب شده است که این نسل‌های متفاوت نتوانند با هم زندگی خلاق و مؤثر دانشگاهی را تجربه کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


توکل، محمد؛ و قاضی‌نژاد، مریم (1385). شکاف نسلی در رویکردهای کلان جامعه­شناختی: بررسی و نقد رهیافت­های نسل تاریخی و تضاد با تاکید بر نظرات مانهایم و بوردیو. نامه علوم اجتماعی، 27، 124-95.

سازمان سنجش و آموزش کشور (1395). آمار ثبت‌نام و پذیرش. برگرفته از: http://www.sanjesh.org

شفرز، برنهارد (1383)، مبانی جامعه شناسی جوانان (کرامت­الله راسخ). تهران: نی.

فراستخواه، مقصود (1387). سرگذشت و سوانح دانشگاه در ایران. تهران: رسا.

فراستخواه، مقصود (1393الف). تاریخ هشتاد ساله دانشکده فنی دانشگاه تهران. تهران: نشرنی.

فراستخواه، مقصود (1393ب). شبکه­های مجازی اجتماعی؛ رهایی­بخش یا وهمناک. مهرنامه، 36، 124.

فولر، گراهام (1392). قبله عالم، جغرافیای سیاسی ایران (ترجمه: عباس مخبر). تهران: مرکز.

لوفور، هانری (1389). تولید فضا (محمود عبدالله‌زاده). تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی.

مرکز نظارت و ارزیابی کیفیت آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات وفناوری (1395). آمار هیئت علمی دانشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی. برگرفته از http://www.sanjesh.org

Baudrillard, J. (1994). Simulacra and simulation. Ann Arbor: University of Michigan Press.

Bourdieu, P. (1998). The State Nobility: Elite Schools in the Field of Power. Stanford, CA: Stanford University Press.

Brooks, A.C. (2006). Generations and the future of association participation. Chicago: William E. Smith Institute for Association Research.

Chester, E. (2002),.Employing generation why?: Understanding, managing, and motivating your new workforce. Lakewood, CO: Tucker House Books.

Frey, W.H. (2007). Mapping the growth of older America: Seniorsand boomers in the early 21st century. Brookings Census 2000 Series. Washington, D.C.: Brookings Institution Metropolitan Policy Program.

Frey, W.H. (2010). Baby Boomers and the New Demographics of America's seniors. Generations, 34(3), 28-37.

Harvey, D. (2000). Spaces of hope. Edinburgh University Press.

Harvey, D. (2004). Space as a key word. Paper presented for Marx and Philosophy Conference, Institute of Education, London.

Huntley, R. (2006). The world according to Y: Inside the new adult generation. Sydney, Australia: Allen & Unwin.

Jovic, E, Wallace, J.E, & Lemaire, J. (2006). The generation and gender shifts in medicine: An exploratory survey of internal medicine physicians. BMC Health Services Research, 6(1), 55.  Doi: 10.1186/1472-6963-6-55

Lefebvre, H. (1991). The production of space. Oxford, Basil Blackwell.

Mannheim, K. (1952). The problem of generations. New York: Routledge & Kegan Paul.

Scott, P. (1998), The globalization of higher education. London: Sfrhe & Open­ University.

Tulgan, B. (2016). The great generational shift: The emerging post-boomer workforce. New Haven, CT, United States, Rainmaker Thinking, Inc.

White, R. (2006). Four generations learning to work better together. Public Management, 88(10).