رابطه اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای و انزواطلبی نوجوانان؛ مطالعه موردی دانش‌آموزان پسر مقطع راهنمایی شهرستان کاشان در سال 1395

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استاد جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 دکترای بررسی مسائل اجتماعی ایران، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

چکیده

بازی‌های رایانه‌ای ازجمله سرگرمی‌های هیجان‌انگیز برای نوجوانان هستند که با توجه به جذابیت و لذت بازی، نوجوانان را به خود جذب می‌کنند. امروزه با گسترش بازی‌های رایانه‌ای، شاهد عوارض گوناگون آن هستیم. صاحب‌نظران علوم اجتماعی، در مطالعه و تشریح پیامدهای اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای، بر نقش این بازی‌ها در انزواطلبی، گوشه‌گیری، و کاهش روابط و تعاملات اجتماعی نوجوانان تأکید داشته‌اند. در این مطالعه، نقش بازی‌های رایانه‌ای با توجه به دو مؤلفه میزان استفاده از این بازی‌ها در شبانه‌روز، و اعتیاد نوجوانان به این بازی‌‌ها در انزواطلبی آنان بررسی شده است. این مطالعه از نوع پیمایش اجتماعی بوده و برای گرد‌آوری داده‌های پژوهش، تکنیک پرسش‌نامه همراه با مصاحبه به‌کار رفته است. برای سنجش دو متغیر اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای و انزواطلبی نوجوانان، از گویه‌های مربوط به این مسئله در قالب طیف لیکرت استفاده ‌شده است. اعتبار گویه‌های متغیرهای پژوهش با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ تأیید شده است. جامعه آماری پژوهش، همۀ دانش‌آموزان پسر مقطع راهنمایی شهرستان کاشان در سال 1395 است که با استفاده از فرمول نمونه‌گیری کوکران، تعداد 320 نفر به‌عنوان نمونه به‌صورت تصادفی انتخاب و بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش، همبستگی بین دو متغیر میزان اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای و انزواطلبی دانش‌آموزان را نشان می‌دهد. نتایج آزمون پیرسون برابر با (425/0=r)، قابل‌قبول بودن رابطه دو متغیر بالا را در سطح اطمینان 99 درصد ازنظر آماری نشان می‌دهد. نوع رابطه، مثبت بوده و با افزایش میزان اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای، شاهد افزایش انزوای اجتماعی دانش‌آموزان هستیم.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


امیرکافی، مهدی (1383). طراحی الگوی جامعه‌شناختی انزوای اجتماعی در شهر تهران (رساله دکتری). دانشگاه تربیت مدرس.

چلبی، مسعود (1375). جامعه‌شناسی نظم: تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی. تهران: نشر نی.

چلبی، مسعود؛ و امیرکافی، مهدی (1383). تحلیل چندسطحی انزوای اجتماعی. مجله جامعه شناسی ایران، 5(2)، 31-3.

خوشنواز، عاطفه (1373). انزواطلبی در کودکان و نوجوانان. مجله پیوند، 174، 56-46.

ذکائی، محمدسعید (1383). جوانان و فراغت مجازی. فصلنامه مطالعات جوانان، 6، 25-1.

راسخ، کرامت الله؛ و حسنی، ابراهیم (۱۳۹۴). تأثیر بازی‌های خشن رایانه‌ای بر رفتار دانش‌آموزان پسر دبیرستان‌های شهرستان کوار. مطالعات علوم اجتماعی ایران، 12(44)، 49-36.

زارع، حسین؛ و جهان‌آرا، عبدالرحیم (۱۳۹۲). تأثیر بازی‌های رایانه‌ای بر چگونگی پردازش اطلاعات نوجوانان. تفکر و کودک، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 4(1)، 49-27.

عاملی، سیدسعیدرضا (1394). مطالعات دوفضایی‌شدن بازی‌های رایانه‌ای: رویکرد ارزشی‌ـ‌بومی به بازی‌ها. تهران: انتشارات امیرکبیر.

علی‌پور، احمد؛ آگاه‌هریس، مژگان؛ گلچین، ندا؛ و باغبان‌پرشکوهی، علیرضا (1391). بازی‌های رایانه‌ای: فرصت یا تهدید؟. تهران: نشر ارجمند.

قائمی، علی (1366). انزواجویی کودکان. مجله پیوند، 100، 19-14.

گانتر، بری (1387). اثر بازی‌های ویدئویی و رایانه‌ای بر کودکان (مترجم: سیدحسن پور‌عابدی‌نایینی). تهران: جوانه رشد.

گیدنز، آنتونی (1378). تجدد و تشخص: جامعه و هویت شخصی در عصر جدید (مترجم: ناصر موفقیان). تهران: نشر نی.

محسنی، منوچهر؛ دوران، بهزاد؛ و سهرابی، محمدهادی (1385). بررسی اثرات استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی کاربران اینترنت (در میان کاربران کافی نت‌های تهران). مجله جامعه شناسی ایران، 7(4)، 95-72.

محسنی‌تبریزی، علیرضا (1370). بیگانگی مفهوم سازی و گروه بندی تئوری ها در حوزه های جامعه شناسی و روان شناسی. نامه علوم اجتماعی، 2، 73-25.