تفسیری از نزاع سقراط و آتن (با تکیه بر ماهیت دینداری سقراط در آپولوژی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اندیشه سیاسی دانشگاه تربیت مدرس.

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

یکی از اتهامات منجر به محکومیت سقراط، بی‌دینی بود. از آنجا که آتن نیز مانند دیگر دولت شهرهای یونان عصر سقراط، مذهبی مدنی داشت یا به‌عبارتی مذهب و سیاست درهم‌تنیده بودند، بی‌دینی به‌منزله عامل تهدید دولت‌شهر و جرمی مدنی محسوب میشد. بنابراین اتهامات مذهبی میتوانست همچون یک اقدام سیاسی خرابکارانه، سقراط را به مرگ محکوم کند. از طرفی در آپولوژی شواهدی دال بر دینداری سقراط وجود دارد که به‌صورت سوگند به خدایان دولت‌شهر یا یادآوری خدمت به آنها، در اتهام بیدینی شبهه ایجاد می‌کند و این پرسش را دامن می‌زند که چرا سقراط به‌رغم وجود شواهدی مبنیبر دینداری‌اش به اعدام محکوم می‌شود؟ این مقاله، ضمن نشان دادن ماهیت دینداری سقراط، تفسیری از نزاع خاموش سقراط و آتن که در صحنه دادگاه و اظهار دفاعیاتش آشکار می‌شود، به‌دست می‌دهد. بر این اساس، ضمن اشاره مقدماتی به جایگاه دین در دولت‌شهر آتن، توضیح داده می‌شود که سقراط در پیام و ارتباط الهی غرق نمی‌شود بلکه با وارد کردن توجیهات شخصی مبتنی بر سلبیت، به تجربه شخصی ایمان دینی می‌پردازد و دین رسمی را به‌چالش می‌گیرد؛ بدون آنکه دین جدیدی را جایگزین کند.

کلیدواژه‌ها


Allen, R. (1996) “The Trial of Socrates: A Study in the Criminal Process”, in J. William
(ed.), Socrates: Critical Assessments, London: Routledge.
Brickhouse, T. & Nicholas, S. (1989) Socrates on Trial, Oxford: Clarendon Press.
Burnet , J. (1997) Plato’s Euthyphro, Apology of Socrates and Crito, Oxford :Clarendon
Press
Bussanich, J. (2006) “Socrates and Religious Experience”, in S. Ahbel-Rappe & R.
Kamtekar (eds), A Companion To Socrates, London: Blackwell.
Colaiaco, J. (2001) Socrates against Athens, London: Routlege.
Dodds, E. (1973) The Greeks and the Irrational, California: University of California
Press.
Dover, K. (1974) Greek Popular Morality in the Time of Plato and Aristotle, California:
University of California Press.
Guardini, R. (1382 [2003 A.D]) Marg-e Soqrât (Persian Translation of Der tod des
Sokrates), Translated by Mohammad Hassan Lotfi, Tehran: Tarh-e No.
Gallop, D. (1999) Plato: Defense of Socrates, Euthyphro, Crito, Oxford: Oxford University
Press.
Guthrie, W. (1376 [1997 A.D]) Târix-e Falsafe-h Yonân (Persian Translation of The History
of Greece Philosophy), Translated by Mohammad Hassan Lotfi, Tehran: Fekr-e Roz.
Jaeger, W. (1376 [1997 A.D]) Paideia (Persian Translation of Paideia), Translated by
Mohammad Hassan Lotfi, Tehran: Xârazmi.
Janko, R. (2006) “Socrates: The Free Thinker”, in S. Ahbel Rappe & R. Kamtekar
(eds), A Companion To Socrates, London: Blackwell.
Long, A. (2006) “How does Socrates' Divine Sign Communicate with Him?”, in S. Ahbel-
Rappe & R. Kamtekar, (eds), A Companion To Socrates, London: Blackwell.
Mac pherran, M. (1996) “Socratic Piety in the Euthyphro”, in William J. Prior, Socrates:
Critical Assessments, London: Routledge.
Marinatos, N. (2000) The Goddess and the Warrior, London: Routledge.
Mumford, L. (1381 [2002 A.D]) Madaniyat va Jâmee-h Madani dar Bastar-e Târix
(Persian Translation of The City in History: its Origins, its Transformation),
Translated by Ahmad Azimi Boloriyân, Tehran: Rasâ.
Nails, D. (2006) The Trial and Death of Socrates, in S. Ahbel-Rappe & R. Kamtekar
(eds), A Companion to Socrates, London, Blackwell.

Plato, I. (1997) Apology, Euthyphro, Crito, Phaedo, Phaedrus, Cambridge-Massachusetts:
Harvard University Press.
Sedley, D. (2004) The Midwife of Platonism, Oxford: Oxford University Press.
Snell, B. (1982) The Discovery of the Mind in Greek Philosophy and Literature, New
York: Dover Publications.
Vlastos, G. (1996) “Socratic Piety”, in William J. Prior (ed.), Socrates: Critical
Assessments, London: Routledge.
Vlastos, G. (1997) Socrates: Ironist and Moral Philosopher, Cambridge: Cambridge
University Press.
Weiss, R. (1996) “Virtue without Knowledge: Socrates’s Conception of Holiness in
Plato’s Euthyphro”, in William Prior (ed.), Socrates: Critical Assessments, London:
Routledge.
Xenophon (1373 [1994 A.D]) Xâterât-e Soqrâti (Persian Translation of Sokrates
Memories), Translated by Mohammad Hassan Lotfi, Tehran: Xârazmi.

کسنوفون (1373) خاطرات سقراطی، محمد حسن لطفی، تهران :خوارزمی
گاتری، دبلیو.کی.سی (1376) تاریخ فلسفه یونان،حسنفتحی،ج12،تهران :فکر روز.
گواردینی، ر. (1382) مرگ سقراط، محمد حسن لطفی،تهران: طرح نو
ممفورد، ل. (1381) مدنیت و جامعه مدنی در بستر تاریخ ، احمد عظیمی بلوریان ،تهران: رسا
یگر، و. (1376) پایدیا، محمد حسن لطفی، ج2، تهران :خوارزمی
Allen, R. (1996) “The Trial of Socrates: A Study in the Criminal Process”, , in J. William (ed.), Socrates: Critical Assessments, London: Routledge.
Brickhouse, T. & Nicholas, S. (1989) Socrates on Trial, Oxford: Clarendon Press.
Burnet , J. (1997) Plato’s Euthyphro, Apology of Socrates and Crito,Oxford :Clarendon Press
Bussanich, J. (2006) “Socrates and Religious Experience”, in S. Ahbel-Rappe & R. Kamtekar (eds), A Companion To Socrates, London: Blackwell.
Colaiaco, J. (2001) Socrates against Athens, London: Routlege
Dodds, E. (1973) The Greeks and the Irrational, California: University of California Press.
Dover, K. (1974) Greek Popular Morality in the time of Plato and Aristotle, California: University of California Press
Gallop, D. (1999) Plato: Defense of Socrates, Euthyphro, Crito, Oxford: Oxford University Press.
Janko, R. (2006) “Socrates: The Free Thinker”, in S. Ahbel Rappe & R. Kamtekar (eds), A Companion To Socrates, London: Blackwell.
Long, A. (2006) “How does Socrates' Divine Sign Communicate with Him?”, in S. Ahbel-Rappe & R. Kamtekar, (eds), A Companion To Socrates, London: Blackwell.
Mac pherran, M. (1996) “Socratic Piety in the Euthyphro”, in William J. Prior, Socrates: Critical Assessments, London: Routledge
Marinatos, N. (2000) The Goddess and the Warrior, London: Routledge
Nails, D. (2006) "The Trial and Death of Socrates", , in S. Ahbel-Rappe & R. Kamtekar (eds), A Companion To Socrates , London, Blackwell
Plato, I. (1997) Apology, Euthyphro, Crito, Phaedo, Phaedrus, Cambridge-Massachusetts: Harvard University Press
Sedley, D. (2004) The Midwife of Platonism, Oxford: Oxford University Press
Snell, B. (1982) The Discovery of the Mind in Greek Philosophy and Literature, New York: Dover Publications.
Vlastos, G. (1996) “Socratic Piety”, in William J. Prior (ed.), Socrates: Critical Assessments, London: Routledge.
_____ (1997) Socrates: Ironist and Moral Philosopher, Cambridge: Cambridge University Press.
Weiss, R. (1996) “Virtue without Knowledge: Socrates’s Conception of Holiness in Plato’s Euthyphro”, in William Prior (ed.), Socrates: Critical Assessments, London: Routledge.