بازطراحی سازوکار سیاست‌گذاری رسانه‌ای متأثر از رویکرد ارتقای سواد رسانه‌ای (مورد مطالعه: سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکدة مدیریت، دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد مدیریت رسانه، دانشگاه تهران

چکیده

با توجه به اهمیت آموزش سواد رسانه‌ای در تدوین خط‌مشی‌ رسانه‌ای و فقدان مطالعات جدی در این زمینه، پژوهش حاضر که ماهیت توصیفی و استنباطی دارد، بر آن است تا با بررسی مفاهیم، ضرورت‌ها و الگو‌های سیاست‌گذاری رسانه‌ای و سواد رسانه‌ای که از مطالعات ادبیات این حوزه به دست آمده است، به یک الگوی جامع «سیاست‌گذاری رسانه‌ای متأثر از رویکرد ارتقای سواد رسانه‌ای» دست یابد. در این تحقیق به‌منظور دستیابی به هدف، میزان سواد رسانه‌ای جامعة مورد مطالعه (نوجوانان دانش‌آموز) با حجم نمونة 384 نفر که از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای و تصادفی به دست آمد، اندازه‌گیری شد. پس از استخراج عوامل مؤثر بر سواد رسانه‌ای مصاحبه‌هایی اکتشافی با ده نفر از اساتید علوم ارتباطات اجتماعی و مدیریت رسانه و مدیران و کارگزاران رسانه که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلولة برفی انتخاب شده بودند، انجام شد. همچنین به‌منظور ارزیابی صحت و روایی الگوی پیشنهادی و تبیین جایگاه سواد رسانه‌ای در سیاست‌گذاری سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، بخشی از برنامه‌های صدا و سیمای ج.ا.ا.، بر پایة الگوی به‌دست‌آمده از مؤلفه‌های سواد رسانه‌ای مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت و در نهایت استنتاج به عمل آمد.

کلیدواژه‌ها


Alvāni, M. (1390 [2011 A.D]). Tasmim giri va ta΄yin-e xat-e mašy-e dulati. (2nd ed). Tehrān: Entešārāt-e Samt.

Bāhonar, N., & Čāboki, R. (1392 [2013 A.D]). Tahlil-e siyāsat hā-ye savād-e resāneh-i dar seh nahād-e farhangi va ertebāti-e Irān. Resāneh va Farhang, 3 (2), 1-26.

Basiriyān Jahromi, H. (1388 [2009 A.D]). Darāmadi bar savād-e resāneh-i va tafakor-e enteqādi. Resāneh, 17 (4), 35-42.

Celot, P. (2009). Study on assessment criteria for media literacy levels. EAVI Consortium for the European Commission Directorate General Information Society and Media Literacy, available at:

http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/media-development/media-literacy/

Chen, G. (2007). Media (Literacy) Education in the United States. China Media Research, 3 (3), 34-40 available at: http://digitalcommons.uri.edu/com_facpubs

Cuilenburg J.&  McQuail, D. (2003).Media policy paradigm shifts: Towards a new communications policy paradigm. European Journal of Communication, 18, 181-210

Des Freedman (2009).Media policy silences: The hidden face of communications decision making.InternationalJournal of Press/Politics, 15 (3), 344–36. Available at: http://ijpp.sagepub.com

Heider, K. L. (2009), Information literacy: The missing link in early childhood education. Springer Science Business Media, LLC Early Childhood Education, 36, 513–518

Kusari, M., & Šāh qāsemi, E. (1388 [2009 A.D]). Ta΄āmoli budan dar bāzi-e rāyāneh-ie “farāxāni beh xedmat”. Tahqiqāt-e farhangi-e Iran, 2 (7), 10-23.

Labāfi, S. (1390 [2011 A.D]). Āsib šenāsi-e farāyand-e siyāsat gozāri dar sāzmān-e sedā va simā-ye Jomhuri-e Eslāmi-e Irān. Pāyān nāmeh-ye kāršenāsi aršad-e rešteh-ye Modiriyat-e Resāneh, Dāneškadeh-ye  Modiriyat, Dānešgah-e Tehrān.

Maktabi Fard, L. (1389 [2010 A.D]). Seyr-e tahavol va šekl giri-e mahārat hā-ye tafakor-e enteqādi dar dāstān hā-ye ta΄lifi-e irāni barāye kudakān va nujavānān. Tafakor va kudak, 1 (1), 124-135.

Mohseniyān Rād, M., & Sepanji, ΄A. (1390 [2011 A.D]). Moxātabān-e monfa΄el yā afrād-e gozinešgar-e ān su-ye resāneh hā? Kankāši tatbiqi dar motun va nazariyeh hā-ye ertebāti. Tahqiqāt-e farhangi-e Iran. 4 (1), 27-38.

Montazer Qā΄em, M., & Mo΄tamedi, B. (1389 [2010 A.D]). Zavābet-e šafāf va gheyr-e šafāf dar tulid-e barnāmeh hā-ye dini-e televiziyun-e Irān. Tahqiqāt-e farhangi-e Iran, 3 (4), 25-39.

Mostaqimi, H. (1388 [2009 A.D]). Tabyin-e naqš va jaygāh-e resāneh hā dar jāme΄eh-ye dānāyi. Pāyān nāmeh-ye Doktori. Dāneškadeh-ye  Modiriyat, Dānešgah-e Tehrān.

Puppis, M. (2010).Media Governance: A New Concept for the Analysis of Media Policy and Regulation. Journal of Communication, Culture & Critique, 3, 134–149

Qāsemi, T. (1385 [2006 A.D]). Savād-e resāneh-i, ruykard-e jadid beh nezārat. Vasāyel-e ertebāt-e jam΄i, 12, 23-31.

Qoli Pur, R. (1387 [2008 A.D]). Tasmim giri-e sāzmāni va xat-e mašy gozāri-e ΄omumi. Tehrān: Entešārāt-e Samt.

Raboy, M. & Padovani, C. (2010).Mapping Global Media Policy: Concepts, Frameworks, Methods. Journal of Communication, Culture & Critique International Communication Association. 28 (6), 907-923

Sāruxāni, B. (1381 [2002 A.D]). Jāme΄eh šenāsi-e vasāyel-e ertebāt-e jam΄i. Tehrān: Entešārāt-e Etelā΄āt.

Sepāsgar, M. (1390 [2011 A.D]). Ruykard-e nazari beh savād-e resāneh-i. Pažuheš va sanješ, 12 (44), 120-137.

Šokrxāh, Y. (1385 [2006 A.D]). Savād-e resāneh-i. Resāneh, 17 (4), 27.

Taslimi, M. S. (1392 [2013 A.D]). Tahlil-e farāyandi-e xat-e mašy gozāri va tasmim giri. (5th ed). Tehrān: Entešārāt-e Samt.

Thoman, E. & Jolls, T. (2008). Literacy for the 21st Century: An Overview & Orientation Guide to Media Literacy Education Founder. available at: www.medialit.org

Tolu΄i, ΄A. (1391 [2012 A.D]).  Savād-e resāneh-i. (1st ed). Tehrān: Dafter-e Motāle΄āt va barnāmeh rizi-e resāneh hā.

Van de Vord. R. (2010).Distance Students and Online Research: Promoting information literacy through media literacy.The Internet and Higher Education, 13 (3), 170-175.available at:

Wallis, R. & Buckingham, D. (2013). Arming the Citizen-consumer: The invention of ‘media literacy’ within UK communications policy. European Journal of Communication, 28 (5), 527–540. Available at: ejc.sagepub.com

Xājeh ΄iyān, D. (1390 [2011 A.D]). Mafhum sāzi-e xat-e mašy gozāri-e resāneh-i; šenāsāyi-e mo΄alefeh hā. Pažuheš hā-ye ertebāti, 18 (1), 11-40.

Xāniki, H. (1390 [2011 A.D]). Siyāsatgozāri-e ertebāti. Available on: Hamšahri online: (http://www.hamshahritraining.ir/news-2941.aspx). (1393 -06-05 [27-08-2014]).

Xāše΄i, V. (1389 [2010 A.D]). Darāmadi bar siyāsat hā-ye resāneh-i. Resāneh, 20 (4), 14-21.