فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران

زیست‌جهان دانشجویی و پیوند آن با توسعه و پیشرفت کشور در دانشگاه تهران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
سعید رضا عاملی 1
راضیه صیادی 2
1 استاد علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22035/jicr.2022.2975.3316
چکیده
از آنجا که دانشگاه تهران یکی از نهادهای مهم علمی کشور است و دانشجو بعنوان رکن نهادهای دانشگاهی محسوب می‌شود، دو پرسش اصلی در این رابطه مطرح است: زیست‌جهان دانشجویی در دانشگاه تهران چیست؟ و این زیست‌جهان چه ارتباطی با فضا و مأموریت دانشگاه دارد؟ در این مقاله برای مطالعۀ چنین زیست‌جهانی، دیدگاه‌های نظری زیست‌جهان و کنش ارتباطی در جهان زندگی به کاررفته است. اطلاعات میدانی نیز با اتخاذ روش‌شناسی مردم‌نگارانه و دو ابزار این روش یعنی مشاهده‌ مشارکتی و مصاحبه‌ نیمه‌ساخت‌یافته به دست آمد. با استفاده از روش مردم‌نگارانه دانشکده پزشکی از پردیس علوم پزشکی، دانشکده مهندسی برق و الکترونیک، مهندسی مکانیک و مهندسی عمران و نقشه‌برداری از پردیس فنی و دانشکده نمایش و موسیقی از پردیس هنرهای زیبا و همچنین دانشکده علوم اجتماعی از مجموعه علوم اجتماعی و رفتاری انتخاب و با سی نفر از دانشجویان مصاحبه انجام شده است. زیست‌جهان دانشجویی با هشت مقوله دانشجو، استاد، هم کلاسی، اصطلاحات دانشجویی، رشتۀ تحصیلی، رسانۀ فضای مجازی، دانشگاه و خوابگاه تعریف شد و این نظام به‌هم‌پیوسته مورد مداقه قرار گرفته است. نتایج برخواسته از مصاحبه عمیق و کیفی بر این معنا تأکید می‌کند که با یک اختلال معنایی برای «حس دانشجو بودن»، روحیه همکاری علمی و افق نگاه به آینده در پرتو نقش فعال و مؤثر دانشجو و دانشگاه برای پیشرفت و توسعه کشور وجود دارد که مستلزم برنامه‌ریزی چند متغیره برای تقویت آن در دوران گذار از دانشگاه منزوی به دانشگاه پیوند خورده با جهان است.
کلیدواژه‌ها
زیست‌جهان
دانشگاه
دانشجو

موضوعات

احمدی، بابک (1387). مدرنیته و اندیشه انتقادی. تهران: نشر مر کز. 
اصغری، فیروزه (1400). واکاوی فرهنگ دانشگاهی در مؤسسات آموزش عالی ایران براساس نظریه داده‌‌بنیاد. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 13(4)، 117- 85. doi: 10.22035/jicr.2021.2494.2926
اعتمادی‌فر، سیدمهدی (1396). مطالعه وضعیت نگرشی دانشجویان در مورد فضای اداری در حوزه عمومی دانشگاه. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 10(2)، 88- 65. doi: 10.22631/jicr.2017.1463.2174  
بهرام‌پور، شعبانعلی (1387). مردم نگاری و کاربرد آن در ارتباطات. فصلنامه رسانه، 19(1)، 78- 57.
پیوزی، مایکل (1384). یورگن هابرماس (مترجم: احمد تدین). تهران: نشرهرمس. (تاریخ اصل اثر 1986)
حریری، نجلا (1385). اصول و روش‌های پژوهش کیفی. تهران: دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقاتی.
خوشنام، مژگان؛ کوثری، مسعود؛ و فراستخواه، مقصود (1397). درک دانشجویان دانشگاه تهران از تعاملات غیررسمی. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 11(3)، 67-29. doi: 10.22631/jicr.2018.1865.2456
سراج‌زاده، سیدحسین؛ و حبیب‌پورگتابی، کرم (1397). کیفیت زندگی خوابگاهی دانشجویان دختر دانشگاه‌های دولتی ایران. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 11(4)، 31-1. doi: 10.22035/jicr.2018.390
فراستخواه، مقصود (1394). تجربه‌های زیسته و ادراک شده دانشجویان مطالعه موردی یک دانشگاه ایرانی. فصلنامه انجمن آموزش عالی ایران. 7(2)، 70-25.
فلیک، اووه (1400). درآمدی بر تحقیق کیفی (مترجم: هادی جلیلی). تهران: نشر نی. (تاریخ اصل اثر 1998)
کریمی، مرتضی (1385). زیست‌جهان در فلسفه هوسرل (پایان‌نامه منتشر نشده کارشناسی ارشد). دانشگاه تهران، تهران، ایران.
لیندلف، تامس آر؛ و تیلور، برایان سی (1388). روش‌های تحقیق کیفی در علوم ارتباطات. (مترجم: عبدالله گیویان). تهران: همشهری. (تاریخ اصل اثر 2002)
مارچسیون، جولیان ام (1391). مردم‌نگاری طراحی، هدایت و ارائه تحقیق (مترجم: قاسم حسینی). تهران: انتشارات جامعه‌شناسان. (تاریخ اصل اثر 2010)
محمدی، زهرا (1397). مطالعه فرهنگ نسلی دانشگاهیان ایران با تکیه بر ویژگی‌های بومی. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 11(4)، 54-33. doi: 10.22035/jicr.2019.2162.2681
نیک نام، زهرا (1398). تبادلات بینافرهنگی در بین‌المللی‌شدن آموزش‌عالی؛ تجارب دانشجویان دکتری خارجی شاغل به تحصیل در ایران. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 12(3)، 152-123. doi: 10.22035/jicr.2019.2140.2662
Alway, J. (1995). Critical theory and political possibilities: Conceptions of emancipatory politics in the works of Horkheimer, Adorno, Marcuse, and Habermas. London: Greenwood Publishing Group.
Ang, C. S., Lee, K. F., & Dipolog-Ubanan, G. F. (2019). Determinants of First-Year Student Identity and satisfaction in higher education: A quantitative case study. SAGE Open, 9(2), 1-13. doi: 10.1177/2158244019846689
Aper, J. (2010). Quality in higher education: systems and lifeworlds in collision. International Education, 40(1), 6.
Bohman, J., & Rehg, W. (2014). Jurgen Habermas, The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Retrieved from https://plato.stanford.edu/entries/habermas
Cohen, J. L., & Arato, A. (1992). Civil society and political theory. Cambridge Massachusetts: MIT Press.
Fleming, T. (2000). Habermas, democracy and civil society: Unearthing the social in transformative learning. In C. Wiessner, S. Meyer & D. Fuller (Eds.), Challenges of practice: Transformative learning in action (pp. 303-308). New York: Columbia University. Retrieved From https://mural.maynoothuniversity.ie/986/
Habermas, J. (1985). The theory of communicative action: Reason and the rationalization of society. London: Heinemann.
Herdlein, R., & Zurner, E. (2015). Student satisfaction, needs, and learning outcomes: a case study approach at a European university. Sage Open, 5(2), 1-10. doi:10.1177/2158244015580373
Husserl, E. (1970). The crisis of European sciences and transcendental phenomenology: An introduction to phenomenological philosophy (Carr. D, Trans.). Evanston, Illinois: Northwestern University Press.
Hyder, D., & Rheinberger, H. J. (Eds.). (2009). Science and the life-world: essays on Husserl’s Crisis of European Sciences. Redwood City: Stanford University Press.
Lifeword.(n.d) Collins English Dictionary. Retrived From Collins Internet Database. https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/lifeworld
Maassen, P., Andreadakis, Z., Gulbrandsen, M., & Stensaker, B. (2019). The Place of Universities in Society. Hamburg: Körber-Stiftung. Retrieved From https://www.guc-hamburg.de/press/study-place-of-untriversities.pdf#page=104
Msiska, G., Smith, P., & Fawcett, T. (2014). The “lifeworld” of Malawian undergraduate student nurses: The challenge of learning in resource poor clinical settings. International Journal of Africa Nursing Sciences, 1, 35-42.
Sharma, R. S. (2015, July). Role of universities in development of civil society and social transformation. In Proceedings of International Academic Conferences (No. 2604181). International Institute of Social and Economic Sciences. Retrieved from https://ideas.repec.org/p/sek/iacpro/2604181.html
Wildemeersch, D., & Leirman, W. (1988). The facilitation of the life-world transformation. Adult Education Quarterly, 39(1), 19-30. doi:10.1177/0001848188039001003
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 17 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری 29 بهمن 1401
  • تاریخ پذیرش 26 اسفند 1400